Cyberatak, który może kosztować europejskie sieci handlowe miliony euro, uderzył w supermarkety w kilku krajach. Temperatury w lodówkach i zamrażarkach gwałtownie wzrosły, a część sklepów musiała wyrzucić żywność. Czy to powtórka ataku z Francji?
Dziesiątki supermarketów w różnych częściach Europy zgłosiły nocne problemy z systemami chłodniczymi. W wielu sklepach temperatura w lodówkach i zamrażarkach gwałtownie wzrosła. Coraz więcej wskazuje na to, że przyczyną mogą być cyberataki, podobne do tego, który zaledwie kilka tygodni temu sparaliżował systemy chłodnicze francuskich supermarketów.
REKLAMA
REKLAMA
Incydenty odnotowano w Belgii, Szwecji, Estonii, Niderlandach, Luksemburgu i Irlandii. Problemy dotknęły liczne sieci handlowe, a w niektórych sklepach konieczne było wyrzucenie części żywności.
Pierwsze informacje na temat zdarzenia pojawiły się w belgijskich mediach. Według doniesień w poniedziałek temperatura w urządzeniach chłodniczych w wielu sklepach wzrosła nawet do 17 stopni Celsjusza, co doprowadziło do strat w przechowywanej żywności.
Belgijskie Centrum Cyberbezpieczeństwa (CCB) potwierdziło portalowi Belga, że wie o incydencie wymierzonym w systemy chłodnicze supermarketów.
Rzeczniczka CCB Katrien Eggers powiedziała w rozmowie z Euronews Next: „Wiemy o incydencie, ale nie mamy dalszych informacji. Na razie nie udało się ustalić, kto stoi za atakiem, a być może nigdy nie będzie to możliwe”.
Federalna prokuratura Belgii wszczęła postępowanie w tej sprawie, co potwierdził jej rzecznik.
Jak informuje belgijski dziennik Le Soir, w Belgii problemy dotknęły około 40 supermarketów Delhaize Proxy, 15 sklepów Carrefour Shop & Go, 15 placówek Intermarché oraz pięć punktów Spar działających przy stacjach paliw Q8.
Awarię zgłosiła również grupa masarska De Laet en Van Haver. Problemy wystąpiły także w sklepie IKEA w miejscowości Mons. Oznacza to, że liczba belgijskich placówek objętych incydentem wzrosła do około 75.
„Zidentyfikowaliśmy incydent informatyczny dotyczący systemów chłodniczych w kilkudziesięciu sklepach. Niezwłocznie podjęliśmy niezbędne działania, aby zapewnić ciągłość funkcjonowania naszych placówek” – powiedział rzecznik sieci Delhaize w rozmowie z Euronews Next.
Carrefour poinformował natomiast, że skala problemu w jego sklepach jest niewielka. „Skutki incydentu w Carrefour są bardzo ograniczone. Obecnie dotyczy on 15 spośród naszych 700 sklepów, zarówno we Flandrii, jak i w Walonii. Żaden hipermarket nie został objęty problemem” – przekazała sieć w poniedziałek rano.
„Wszystkie sklepy pozostają otwarte, ponieważ problem dotyczy jedynie kilku urządzeń chłodniczych, przede wszystkim zamrażarek. Szybko zareagowaliśmy, aby zapewnić nieprzerwane funkcjonowanie wszystkich placówek” – dodano.
Później rzecznik Carrefour Belgium, Mich Vergauwen, jednoznacznie wskazał na cyberatak jako przyczynę zdarzenia. „To cyberatak, nie ma innego wytłumaczenia” – stwierdził, jednocześnie podkreślając, że jego skutki dla sieci są bardzo ograniczone.
Do incydentu miało dojść między nocą z niedzieli na poniedziałek a poniedziałkowym porankiem. W tym czasie temperatury w urządzeniach chłodniczych gwałtownie wzrosły.
Stephan Moelans, prezes firmy Sabcobel zajmującej się instalacją i obsługą systemów chłodniczych, która zarządza m.in. urządzeniami w sklepach Delhaize, poinformował agencję Belga, że atak w Belgii przebiegał według dokładnie tego samego schematu co wcześniejszy cyberatak we Francji.
„W ostatnich tygodniach bardzo intensywnie pracowaliśmy nad zabezpieczeniem urządzeń chłodniczych naszych klientów przed wykorzystaniem tej luki” – powiedział Moelans.
Jak wyjaśnił, do incydentu doszło w momencie, gdy parowniki urządzeń zostały przełączone w tryb odszraniania.
Przedstawiciel branży chłodniczej zaznaczył, że sama aktualizacja oprogramowania nie wystarczy, aby całkowicie wyeliminować zagrożenie. Konieczne mogą być również fizyczne modyfikacje urządzeń.
„Wymaga to inwestycji. Najprostszym rozwiązaniem jest zarządzanie urządzeniami chłodniczymi za pośrednictwem zabezpieczonego połączenia internetowego. Większość naszych klientów zdecydowała się na takie rozwiązanie po ataku we Francji” – wyjaśnił.
Sabcobel wie o około 20 urządzeniach, które zostały dotknięte incydentem. To niewielka część spośród setek systemów, którymi firma zarządza na terenie Belgii.
Do sprawy odniosła się również firma Danfoss, dostarczająca oprogramowanie wykorzystywane w systemach chłodniczych objętych zarówno najnowszym incydentem, jak i październikowym atakiem we Francji. Według przedsiębiorstwa problem dotyczy klientów, którzy nie zaktualizowali oprogramowania do nowszych wersji.
Rzecznik Danfoss, cytowany przez stację VTM NIEUWS, poinformował, że „przyczyną podatności jest przede wszystkim przestarzałe oprogramowanie”, a firma już wcześniej apelowała do klientów o przeprowadzenie aktualizacji.
Problemy z chłodzeniem w supermarketach w całej Europie
Incydenty nie ograniczyły się do Belgii. Według doniesień problemy wystąpiły również w Szwecji, gdzie w nocy systemy chłodnicze kilku sklepów należących do sieci ICA i Coop przestały prawidłowo działać. W niektórych urządzeniach temperatura miała wzrosnąć nawet do 50 stopni Celsjusza.
Podobny przypadek odnotowano w Estonii. Jak informują lokalne media, incydent dotknął jedną z placówek sieci Selver.
W Irlandii podejrzany atak cybernetyczny objął 13 sklepów SuperValu. Informację tę potwierdziła spółka Musgrave, właściciel sieci, w oświadczeniu przekazanym dziennikowi „The Irish Times”.
Problemy zgłoszono także w Niderlandach. Rzecznik firmy Danfoss poinformował, że w ciągu jednej nocy zaatakowano systemy chłodzenia i mrożenia należące do co najmniej 17 przedsiębiorstw. Ich nazw nie ujawniono.
Z kolei w Luksemburgu sieć Delhaize zdecydowała się profilaktycznie zawiesić działanie systemów zamówień, aby ograniczyć ryzyko wystąpienia podobnego incydentu.
Fińskie media informują natomiast o problemach w kilku supermarketach należących do K Group, jednej z największych sieci handlowych w kraju.
Seria incydentów w europejskich supermarketach następuje zaledwie kilka tygodni po podobnym ataku we Francji. 12 października cyberprzestępcy uderzyli w systemy chłodnicze setek sklepów należących do sieci Intermarché i Coopérative U. Najnowsze zdarzenia wskazują, że problem może mieć szerszy, międzynarodowy zasięg, a podatności w systemach zarządzających urządzeniami chłodniczymi nadal stanowią poważne zagrożenie dla sektora handlu detalicznego.