Komisja Europejska zatwierdziła wniosek Węgier o 5,4 mld euro z programu SAFE. To ostatni element pierwszej rundy unijnego programu obronnego, w ramach którego 19 państw zawnioskowało łącznie o 129 mld euro na wzmocnienie swoich armii.
Komisja Europejska zatwierdziła wniosek Węgier o pożyczkę obronną w wysokości 5,4 mld euro w ramach programu Security Action for Europe (SAFE). Tym samym oficjalnie zakończyła się pierwsza runda przełomowego unijnego programu finansowego, którego celem jest wzmocnienie zdolności obronnych i gotowości militarnej Europy.
REKLAMA
REKLAMA
Po objęciu urzędu w kwietniu premier Węgier Péter Magyar zdecydował o znacznym ograniczeniu pierwotnej kwoty wniosku – z 16,4 mld do 5,4 mld euro. Zaktualizowany wniosek został złożony pod koniec września.
Magyar miał zdecydować się na ponowną analizę pierwotnego projektu w związku z podejrzeniami dotyczącymi ryzyka korupcyjnego związanego z poprzednim rządem.
Zanim środki zostaną wypłacone, wniosek musi jeszcze uzyskać zgodę rządów państw członkowskich UE. Następnie przedstawiciele Komisji Europejskiej i Węgier podpiszą umowę pożyczkową.
Rzecznik Komisji Europejskiej Thomas Reginer potwierdził, że w ramach całej puli programu, wynoszącej 150 mld euro, pozostało jeszcze ponad 21 mld euro.
Do grudnia państwa członkowskie będą mogły zgłaszać zainteresowanie dodatkowymi pożyczkami lub przedstawiać zupełnie nowe projekty. Komisja Europejska oceni następnie potencjalne wnioski.
Udziałem w kolejnej rundzie zainteresowane są m.in. państwa, które nie skorzystały z finansowania w pierwszym etapie programu SAFE, w tym Irlandia. Minister obrony tego kraju Helen McEntee powiedziała w październiku, że chciałaby, aby Dublin dołączył do programu. „Bardzo jasno wyraziłam tę ambicję” – podkreśliła.
Łącznie 19 państw członkowskich złożyło wnioski o pożyczki SAFE na strategiczne inwestycje obronne o łącznej wartości 129 mld euro. Do rozdysponowania było 150 mld euro.
SAFE jest jednym z kluczowych filarów planu Komisji Europejskiej ReArm Europe 2030. Program ma przyspieszyć realizację zamówień obronnych, zabezpieczyć łańcuchy dostaw oraz zwiększyć moce produkcyjne europejskiego przemysłu zbrojeniowego. Jednym z jego głównych założeń jest także zachęcanie państw członkowskich do wspólnych zakupów w obszarach uznanych za strategiczne.
Chodzi przede wszystkim o amunicję, systemy dronowe i przeciwdronowe, obronę powietrzną, mobilność wojskową oraz zdolności w zakresie prowadzenia działań w domenie walki elektronicznej.
Rok 2030 jest wskazywany przez różne służby wywiadowcze jako potencjalny moment, w którym Rosja mogłaby podjąć próbę zbrojnej agresji przeciwko NATO. W tym kontekście program SAFE ma nie tylko zwiększyć wydatki obronne państw europejskich, ale także wzmocnić ich współpracę i zdolność do wspólnego reagowania na zagrożenia.
Program promuje wspólne zakupy, zacieśnianie współpracy między europejskimi przedsiębiorstwami sektora obronnego oraz zwiększanie interoperacyjności sił zbrojnych państw członkowskich.
Zgodnie z zasadami SAFE co najmniej 65 proc. kosztów komponentów wykorzystywanych w finansowanych projektach musi pochodzić z UE, Ukrainy oraz wybranych państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu. Pozostałe 35 proc. może pochodzić z dowolnego państwa trzeciego.
Największą pożyczkę w ramach programu otrzymała Polska – 43 mld euro. Z kolei najmniejszego finansowania sięgnęła Dania, której przyznano 46,8 mln euro.