Putin spotyka się w Moskwie z przywódcami Iranu i Kataru

We wtorek w Moskwie odbyły się rozmowy prezydenta Rosji Władimira Putina z prezydentem Iranu Masudem Pezeszkianem oraz emirem Kataru, szejkiem Tamimem ibn Hamadem Al-Sanim. Równolegle doszło do dwustronnych rozmów przywódców Iranu i Kataru. Spotkania odbyły się w warunkach utrzymującej się niestabilności na Bliskim Wschodzie i napięcia na globalnym rynku energii.

REKLAMA

REKLAMA

Walki na Bliskim Wschodzie, będące skutkiem wojny Stanów Zjednoczonych i Izraela z Iranem, doprowadziły do zakłóceń w dostawach surowców energetycznych na światowy rynek. Ich przyczyną jest blokada cieśniny Ormuz oraz ataki na infrastrukturę, także w Katarze.

Iran: sytuację w regionie można uregulować bez udziału USA

„Jesteśmy sąsiadami, mamy wiele wspólnych interesów i pracujemy nad ich realizacją. Liczymy, że sytuacja będzie się rozwijać w pozytywnym kierunku” – oświadczył Putin podczas rozmów z Pezeszkianem, podkreślając „ścisłą współpracę” między obu krajami. Zdaniem Putina, obroty handlowe między Rosją a Iranem w pierwszych ośmiu miesiącach bieżącego roku wzrosły o 10,4 proc., a budowa elektrowni jądrowej w Buszerze w Iranie z udziałem Rosji trwa.

Odpowiadając na słowa Putina, Pezeszkian podkreślił, że jest przekonany, iż obecną sytuację w regionie można uregulować bez pomocy USA.

„Uważam, że jesteśmy w stanie rozwiązywać nasze problemy w regionie, nie polegając na Stanach Zjednoczonych” – powiedział Pezeszkian, dodając, że wielostronnej współpracy w regionie przeszkadzają wciąż obowiązujące «jednostronne sankcje» ze strony USA.

Rosję i Iran od dawna łączy porozumienie o współpracy wojskowej, w tym w zakresie przekazywania technologii bezzałogowych statków powietrznych.

Choć Rosja nie brała bezpośredniego udziału w wojnach w tym regionie, przedstawiciele USA i państw europejskich twierdzili, że Moskwa dzieliła się z Iranem danymi wywiadowczymi. Kreml wykorzystał też irańskie technologie podczas pełnoskalowej inwazji na Ukrainę, uruchamiając produkcję dronów „Shahed”, które od kilku lat terroryzują mieszkańców Ukrainy. Ukraina z kolei atakuje rosyjskie rafinerie naftowe, by wywrzeć presję na Kreml, osłabić zdolności Rosji do prowadzenia wojny i doprowadzić do jej zakończenia.

Katar: Iran musi przestać grozić państwom regionu

Podczas rozmów z Putinem emir Kataru stwierdził, że wojna Stanów Zjednoczonych i Iranu „negatywnie odbija się na wszystkich”.

„Jak już pan zauważył, nasz region niestety przeżywa trudny okres – przede wszystkim z powodu utrzymującego się napięcia w relacjach między Stanami Zjednoczonymi a Iranem. Ta sytuacja ma negatywny wpływ na wszystkich, w tym na państwa sąsiednie, zwłaszcza w zakresie energetyki i kryzysu w cieśninie Ormuz. Liczymy na Rosję i na pańską osobistą rolę, panie prezydencie, w jak najszybszym wypracowaniu rozwiązań” – powiedział emir Kataru, szejk Tamim ibn Hamad Al-Sani.

Podczas spotkania z emirem Kataru Putin stwierdził, że stabilność globalnego rynku energii zależy „od skutecznej naszej wspólnej pracy” i „koordynacji”. Dodał, że „skromne” obroty handlowe między obu krajami wzrosły o 10 proc.

Na marginesie moskiewskiego szczytu odbyły się także rozmowy przywódców Iranu i Kataru, podczas których omówili wojnę na Bliskim Wschodzie oraz blokadę cieśniny Ormuz – poinformował urząd emira Kataru. Irańska telewizja państwowa przekazała, że liderzy „omówili obecny stan relacji między Teheranem a Dohą i podkreślili znaczenie pogłębiania więzi politycznych i gospodarczych, a także wykorzystania istniejącego potencjału dla wzmocnienia współpracy dwustronnej”.

Spotkanie na wysokim szczeblu odbyło się dzień po tym, jak wysokiej rangi przedstawiciele Arabii Saudyjskiej, Turcji i Pakistanu prowadzili w Teheranie rozmowy z Iranem w próbie niedopuszczenia do ponownego wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie.

W niedzielę delegacja Kataru odwiedziła Teheran i „omówiła rozwój wydarzeń w regionie, przede wszystkim najnowsze informacje o negocjacjach, sytuację w cieśninie Ormuz i dostawy surowców energetycznych” – jak wcześniej przekazał rzecznik MSZ Iranu Esmail Baghai.

We wtorek rzecznik MSZ Kataru Ibrahim al-Haszmi oświadczył, że region potrzebuje nowego systemu bezpieczeństwa, który zapobiegnie dalszej przemocy.

„Teraz piłka jest po stronie Iranu: musi przyjąć te zasady i okazać dobrą wolę” – powiedział al-Haszmi. „Słyszeliśmy pozytywne deklaracje ze strony Iranu, ale Teheran wciąż musi pokazać dobrą wolę, przestać grozić państwom regionu i ponownie otworzyć cieśninę Ormuz, aby wszystkie te wysiłki mogły zostać skierowane na zapewnienie bezpieczeństwa i dobrobytu w regionie” – dodał.

Katar i Pakistan odgrywają kluczową rolę w staraniach o wypracowanie długoterminowego porozumienia między USA a Iranem.

Spotkania odbyły się na marginesie szczytu Forum krajów eksportujących gaz (GECF), które skupia największych światowych dostawców gazu kontrolujących znaczną część globalnych zasobów tego paliwa. W odróżnieniu od kartelu naftowego OPEC, będącego twardym regulatorem rynku z mechanizmem kwot, GECF jest międzynarodową platformą dyskusyjną, pozbawioną realnych narzędzi wpływu na rynek.