Osoby mieszkające na terenach otoczonych zielenią mogą być mniej narażone na demencję – wynika z nowego badania.
Większa ilość terenów zielonych w pobliżu domu wiązała się z 20 proc. niższym ryzykiem rozwoju demencji w nowym badaniu Uniwersytetu Sztokholmskiego i instytutu Karolinska w Szwecji.
REKLAMA
REKLAMA
„To pokazuje, że bezpośrednie środowisko wokół domu jest ważnym elementem tworzenia warunków sprzyjających zdrowiu mózgu i zdrowemu starzeniu” – mówi Cecilia Stenfors, kierująca badaniem i współpierwsza autorka publikacji.
Badanie, opublikowane w czasopiśmie Alzheimer's & Dementia (źródło w Angielski), objęło blisko 3 tys. uczestników, których obserwowano przez 16 lat. Naukowcy zmapowali ilość roślinności wokół domów uczestników. Śledzili też ich stan funkcji poznawczych oraz rozwój demencji w czasie.
Okazało się, że mieszkanie bliżej terenów zielonych wydaje się działać ochronnie przed demencją.
Zależność była najsilniejsza dla zieleni w najbliższym otoczeniu domu, w promieniu 100 m, i słabła wraz ze wzrostem odległości od takich obszarów.
Jak działa ta ochrona?
Autorzy wskazują kilka powodów, dla których ryzyko demencji może zależeć od obecności zieleni.
Chodzi zarówno o bezpośrednie czynniki, takie jak łagodzenie stresu, jak i o ułatwianie zachowań sprzyjających zdrowiu: lepszego snu, aktywności fizycznej oraz stymulacji i spójności społecznej.
„Naturalne środowisko i zieleń mogą sprzyjać regeneracji psychicznej, zmniejszać stres i wzmacniać poczucie dobrostanu” – powiedziała Stenfors.
Tereny zielone mogą też pośrednio wspierać zdrowie, chroniąc ludzi przed szkodliwymi ekspozycjami środowiskowymi, takimi jak hałas uliczny, zanieczyszczenie powietrza i ekstremalne upały – piszą autorzy.
Planowanie miast z myślą o zdrowiu mózgu
W 2025 r. w Unii Europejskiej (źródło w Angielski) żyło szacunkowo 9 mln osób z demencją, a do 2050 r. liczba ta ma wzrosnąć do ponad 14 mln.
Zdaniem autorów ten rosnący odsetek pokazuje, jak potrzebne są nowe strategie, takie jak zrównoważone planowanie miast sprzyjające zdrowiu mózgu.
„Zdrowie mózgu trzeba brać pod uwagę, gdy planujemy i rozwijamy nasze miasta oraz środowisko mieszkaniowe” – powiedziała Stenfors.
„Tereny zielone wokół naszych domów mogą być wspólnym zasobem dla zdrowia publicznego, adaptacji do zmian klimatu i ochrony bioróżnorodności” – dodała.
Żeby to osiągnąć, ważne jest zarówno chronienie istniejącej roślinności, jak i tworzenie zielonych przestrzeni dostępnych i użytecznych dla osób o różnych potrzebach i możliwościach – podkreślają autorzy.
Wpływ środowiska na zdrowie mózgu w ostatnich latach coraz częściej trafia w centrum uwagi.
„Bezpośrednie otoczenie, ale także szersze środowisko związane z organizacją zabudowy, wpływa na sen, a w konsekwencji również na zdrowie mózgu” – powiedział w rozmowie z Euronews Health neurolog Ulf Kallweit, współprzewodniczący grupy roboczej ds. wpływu środowiska przy Europejskiej Akademii Neurologii.