Od aresztu zapobiegawczego po zakaz zgromadzeń: projektowane przepisy i nowe uprawnienia dla wojskowych pełniących służbę w Mediolanie.
Kolejnych 500 żołnierzy na ulicach Mediolanu i nowe środki przeciw przemocy zbiorowej, z zaostrzeniem, które może objąć także osoby niepełnoletnie. To odpowiedź rządu na zamieszki i grabieże, do których doszło w ostatnich dniach w stolicy Lombardii.
Rada Ministrów, zwołana na wtorek 20 października, ma zająć się nowym dekretem o bezpieczeństwie, już szóstym, który może przyspieszyć wejście w życie części przepisów z projektu ustawy procedowanego w parlamencie.
Wśród głównych rozwiązań rozważanych przez rząd jest wydłużenie zatrzymania prewencyjnego do 24 godzin, także wobec osób poniżej 18 lat, wprowadzenie zatrzymania w trybie tzw. odroczonego „na gorącym uczynku” za zniszczenia dokonane przez grupę oraz zakaz zbierania się dla osób uznanych za groźne dla porządku publicznego. Pakiet może objąć także nowe typy przestępstw i surowsze kary za przemoc podczas demonstracji.
Mediolan: dodatkowych 500 żołnierzy z czasowo poszerzonymi uprawnieniami
„Na ulicach będzie 500 żołnierzy, którzy otrzymają także uprawnienia policji sądowej i pomogą zapewnić bezpieczeństwo” – zapowiedział wicepremier i minister spraw zagranicznych Antonio Tajani na marginesie Forum Welfare Italia w Rzymie.
Rząd obiecuje reakcję „z wielką stanowczością”, aby chronić mieszkańców, swobodę przemieszczania się i działalność handlową.
Wysłanie nowych kontyngentów wzmocni operację Strade Sicure, w ramach której wojsko już teraz pilnuje obiektów wrażliwych i kontroluje teren. Minister obrony Guido Crosetto zaapelował, by zwiększeniu liczby żołnierzy towarzyszyły przepisy umożliwiające im czasowe wykonywanie zadań policji sądowej, przez okres trzech miesięcy, jako wsparcie dla Karabinierów, Policji Państwowej i Guardia di Finanza.
Obecnie wojskowi mogą legitymować osoby i prowadzić kontrolę w przypadkach przewidzianych prawem, ale nie mają takich samych uprawnień śledczych jak policja. Rozszerzenie ich kompetencji ma wzmocnić udział wojska w zapewnianiu bezpieczeństwa w miastach.
Zatrzymanie prewencyjne do 24 godzin
Do najważniejszych propozycji należy wydłużenie zatrzymania prewencyjnego, z możliwym podniesieniem maksymalnego czasu z 12 do 24 godzin. Rząd chce też zastosować ten środek szerzej wobec osób niepełnoletnich, tak aby można było interweniować również w przypadku under 18, jeśli spełnione są przesłanki określone w ustawie.
Zatrzymanie prewencyjne nie jest równoznaczne ze skazaniem i nie wymaga, by dana osoba miała już na koncie przestępstwo. To środek zapobiegawczy stosowany przy spełnieniu konkretnych warunków i w oparciu o realne przesłanki, które wskazują na zagrożenie dla porządku publicznego. Sposób jego stosowania, zwłaszcza wobec nieletnich, musi respektować gwarancje przewidziane w systemie prawnym.
Obowiązujące przepisy przewidują już zatrzymanie prewencyjne dorosłych podczas zgromadzeń publicznych – maksymalnie na 12 godzin, w razie aktualnego zagrożenia dla porządku i bezpieczeństwa publicznego. Nowy pakiet ma wydłużyć czas i poszerzyć zakres stosowania, obejmując także osoby niepełnoletnie oraz dodatkowe sytuacje poza demonstracjami, takie jak place, dworce i rejony nocnego życia.
Wobec under 18 przewidziane są szczególne procedury, z udziałem prokuratury przy sądzie dla nieletnich i obowiązkiem poinformowania rodziców. Ostateczna treść dekretu określi szczegółowe przesłanki i gwarancje stosowania nowych przepisów.
Zbiorowe zniszczenia mienia, zatrzymanie odroczone i surowsze kary
Dekret ma dotyczyć także zniszczeń popełnianych przez grupy osób. Rozważane jest wprowadzenie osobnego typu przestępstwa – kwalifikowanego zniszczenia mienia dokonanego przez grupę, z surowszymi sankcjami, gdy kilka osób wspólnie atakuje własność publiczną lub prywatną.
W projekcie ustawy o bezpieczeństwie, który analizuje już Senat, przewidziano regulacje dotyczące zniszczeń dokonywanych przez co najmniej pięć osób, z karą więzienia do pięciu lat i grzywną do 15 tys. euro. Rząd może część tych rozwiązań przyspieszyć lub zmienić w nowym dekrecie.
Kolejnym narzędziem jest zatrzymanie w trybie odroczonego „na gorącym uczynku”, które pozwala na areszt na podstawie materiałów dowodowych, takich jak zdjęcia czy nagrania wideo, nawet gdy sprawca nie został ujęty w momencie popełnienia czynu. Celem jest szersze stosowanie tego trybu wobec zniszczeń dokonywanych przez grupy i wzmocnienie działań przeciw uczestnikom dewastacji.
Liga domaga się ponadto obowiązkowego zatrzymania za przestępstwo dewastacji podczas manifestacji oraz możliwości zastosowania zatrzymania odroczonego w ciągu 48 godzin. Część takich rozwiązań już istnieje w prawie: pozostaje ustalić, jakie konkretnie zmiany zostaną wprowadzone i w odniesieniu do jakich czynów.
Zakaz zbierania się, „ostrzeżenie ustne” i zaostrzenie kar za blokowanie dróg
Wśród innych analizowanych środków jest wzmocnienie zakazu zbierania się, narzędzia prewencyjnego, które mogłoby być szerzej stosowane do walki z przemocą grupową także poza demonstracjami politycznymi. Zakaz miałby obejmować osoby już znane służbom z powodu przemocy, napaści i zniszczeń mienia, w tym zachowań związanych z bójkami i tzw. „złą” nocną rozrywką, jeśli spełnione są ustawowe warunki.
Rząd rozważa też wzmocnienie instytucji ustnego ostrzeżenia wydawanego przez komendanta policji, w ramach którego organ bezpieczeństwa publicznego formalnie upomina osobę uznaną za groźną i wzywa ją do poszanowania prawa. Także w tym przypadku zamiarem jest wzmocnienie już istniejących narzędzi.
Na stole leżą ponadto możliwe zaostrzenia przepisów dotyczących blokad dróg i naruszeń nietykalności funkcjonariuszy publicznych. Z dostępnych informacji wynika, że rozważana jest również bardziej zdecydowana reakcja wobec osób organizujących lub biorących udział w zorganizowanych formach przemocy podczas protestów, z możliwością wprowadzenia odrębnego typu przestępstwa o charakterze „stowarzyszeniowym”. I te elementy będzie musiał doprecyzować ostateczny tekst dekretu.
Więcej środków na sądy dla nieletnich i kary dla rodziców
Pakiet może objąć także funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach nieletnich. Przedstawiciele większości domagają się wzmocnienia kadrowego sądów dla nieletnich oraz zwiększenia liczby miejsc w placówkach dla nieletnich, aby przyspieszyć prowadzenie postępowań i wykonywanie środków orzeczonych przez sądy.
Kolejna propozycja dotyczy zaostrzenia kar administracyjnych wobec rodziców nieletnich zamieszanych w określone akty przemocy. Tego typu sankcje już istnieją w polskim prawie dla niektórych zachowań, dlatego nowe przepisy muszą jasno określić, jakie dodatkowe obowiązki lub konsekwencje miałyby zostać wprowadzone.
Pojawiła się też koncepcja, by utrudnić dostęp do obywatelstwa Włoch dla młodych cudzoziemców skazanych za poważne przestępstwa. Propozycja, forsowana przez część polityków Ligi w debacie parlamentarnej, nie należy jednak do rozwiązań pewnych w przygotowywanym dekrecie.
Mattarella: solidarność z rannymi funkcjonariuszami i analiza przemocy
Po starciach prezydent Republiki Sergio Mattarella wyraził pełną solidarność z siłami porządkowymi, przypominając o wielu funkcjonariuszach rannych w poprzednich dniach. Głowa państwa podkreśliła również konieczność dogłębnej analizy zjawisk przemocy, które mogą pojawiać się nagle i obejmować osoby trudne do zaklasyfikowania według tradycyjnych kategorii.
Rząd chce teraz połączyć wzmocnienie obecności służb w terenie z nowymi narzędziami prewencji i represji. Dekret ma doprecyzować, które środki rzeczywiście wejdą w życie, jakie będą ich granice i jakie gwarancje im towarzyszą, zwłaszcza gdy dotyczą nieletnich lub wiążą się z prewencyjnym ograniczeniem wolności osobistej.