Sposób, w jaki mówisz, może zdradzać wczesne oznaki starzenia mózgu

Sposób, w jaki ktoś mówi, może zdradzać znacznie więcej na temat jego zdrowia i procesu starzenia, niż dotąd sądzono – wynika z nowego badania (źródło w Angielski), w którym wykorzystano zautomatyzowane narzędzie komputerowe nazwane „zegarem mowy”. Naukowcy podkreślają, że „wiek mowy” nie sprowadza się tylko do stylu wypowiedzi. Odzwierciedla to, co dzieje się wewnątrz organizmu, a w przyszłości może stać się tanim, nieinwazyjnym, w pełni automatycznym sposobem pomiaru biologicznego starzenia.

REKLAMA

REKLAMA

„Nasz głos zawiera znacznie więcej informacji o starzeniu, niż dotąd rozumieliśmy” – powiedział Agustín Ibáñez, główny autor badania z Trinity College w Dublinie.

Komputer automatycznie wyliczał „wiek mowy” danej osoby i porównywał go z jej rzeczywistym wiekiem. Pokazywało to, czy czyjaś mowa brzmi młodziej, przeciętnie czy starzej, niż można by oczekiwać, dając wskazówki na temat zdrowego starzenia.

„Zegar mowy wychwytuje zarówno upływ czasu chronologicznego, jak i sygnały płynące z procesów poznawczych, mózgu, biologii całego organizmu, a nawet z naszego nagromadzonego środowiska społecznego” – dodał.

Naukowcy przeanalizowali nagrania głosowe prawie 3 tys. hiszpańskojęzycznych dorosłych z krajów Ameryki Łacińskiej. Uczestnicy wykonywali różne zadania, m.in. opowiadali krótki animowany film, streszczali historię po 20-minutowej przerwie oraz wymieniali przedmioty z określonych kategorii.

Zespół, korzystając z metod uczenia maszynowego, zbadał setki cech dotyczących sposobu mówienia i treści wypowiedzi – tempo mowy i pauzy, wysokość głosu, ładunek emocjonalny, słownictwo czy precyzję semantyczną – aby oszacować wiek chronologiczny i wyliczyć indywidualną „lukę wieku mowy”.

Co zdradza „starsza” mowa

Zegar mowy potrafił odróżnić osoby zdrowe od osób z otępieniem. U zdrowych uczestników odnotowano najmniejsze różnice między wiekiem mowy a wiekiem metrykalnym, natomiast coraz większe luki pojawiały się u osób z chorobą Alzheimera i różnymi postaciami otępienia czołowo-skroniowego.

U osób, których mowa brzmiała „starzej”, niż wynikałoby to z wieku kalendarzowego, obserwowano oznaki przyspieszonego starzenia w wielu układach biologicznych i klinicznych. Badania MRI wskazywały na większe ubytki struktury mózgu i zmienioną aktywność mózgową.

Wyższe „wyniki starszej mowy” wiązały się też z podwyższonym poziomem białka p-Tau217 we krwi, które jest kluczowym markerem choroby Alzheimera.

Uczestnicy z wyższymi wynikami „starszej mowy” gorzej wypadali w testach pamięci, koncentracji i rozwiązywania problemów. Zależność ta dotyczyła nie tylko zadań językowych, lecz także testów niewerbalnych, takich jak pamięć wzrokowa.

„Najszerszy wniosek jest uderzający: głos człowieka może dawać wyjątkowo zwięzły obraz wielu wymiarów starzenia” – podkreślił Ibáñez.

Zazwyczaj wiek chronologiczny, starzenie mózgu, zdolności poznawcze oraz cechy związane z chorobą Alzheimera i innymi otępieniami mierzy się za pomocą zupełnie różnych, często drogich narzędzi. Tymczasem wszystko to zdaje się zbiegać w sposobie, w jaki mówimy – zauważył naukowiec.

Autorzy badania zwracają uwagę, że wiele obecnych metod oceny biologicznego starzenia wymaga dostępu do aparatów MRI, badań krwi lub specjalistycznych konsultacji klinicznych. „Zegar mowy” oferuje natomiast tanią, nieinwazyjną, zautomatyzowaną alternatywę, którą można stosować zdalnie, na zwykłych urządzeniach, bez udziału wyspecjalizowanego personelu medycznego.

Badacze podkreślają jednak, że „zegar mowy” nie jest jeszcze testem diagnostycznym w kierunku otępienia i nie pozwala przesądzić, czy „starszy” profil mowy przewiduje późniejszy rozwój zaburzeń poznawczych.