Badanie naukowców wskazuje, że powikłaniami po tatuażu wykonanym czerwonym tuszem były erytrodermia, łysienie, anhydroza oraz bielenie nabyte (vitiligo). Dopiero po wycięciu kawałków skóry z czerwonym pigmentem, choroby systemu autoimmunologicznego zaczęły się cofać.
"Nie odnotowano dotychczas przypadków o tak rozległym charakterze, obejmujących wiele układów narządowych" - historię, która spotkała 36-letniego Polaka, który latem 2020 roku zrobił sobie tatuaż z czerwonym pigmentem, opisali badacze z Uniwersyteckiego Centrum Dermatologii Ogólnej i Onkologicznej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.
Jak podkreślają, niepożądane reakcje na pigmenty stosowane w tatuażach są coraz częściej rozpoznawane, jednak poważne powikłania ogólnoustrojowe pozostają rzadkie i słabo poznane.
Szczególnie czerwony tusz do tatuażu bywa przyczyną reakcji nadwrażliwości, które nie ujawniają się od razu po zrobieniu tatuażu.
Erytrodermia, łysienie, bielactwo i zupełny brak pocenia się
Po wykonaniu tatuażu z użyciem czerwonego tuszu u mężczyzny rozwinęły się: erytrodermia, łysienie, anhydroza i bielactwo, co jest rzadkim i nieopisanym dotąd przypadkiem tak rozległych powikłań.
36-latek wykonał latem 2020 roku tatuaż na przedramieniu. Po czterech miesiącach pojawiły się u niego swędzące zmiany, które w ciągu kilku następnych miesięcy przekształciły się w erytrodermię - złuszczające zapalenie skóry. W kolejnych latach po zrobieniu tatuażu mężczyzna stracił również zdolność pocenia się, stracił całe owłosienie na ciele i rozwinęło się u niego bielactwo.
Po miesiącach nieskutecznego leczenia, wykonano testy płatkowe, które potwierdziły nadwrażliwość na składniki czerwonego tuszu. Specjalista od alergii zalecił mężczyźnie chirurgiczne usunięcie zapalnych fragmentów tatuażu z przedramienia. Zabieg ten doprowadził do ustąpienia erytrodermii, jednak nie przyniósł poprawy w pozostałym zakresie, a dodatkowo postępowało u niego bielactwo.
W sumie mężczyzna przechodził operacje osiem razy. Dopiero całkowite usunięcie czerwonego tuszu oraz zastosowanie leków, pozwoliło na odrost włosów i zahamowanie postępu bielactwa. Anhydroza, czyli brak wydzielania potu przez gruczoły potowe, pozostała bez zmian.
Polak chorował na zapalenie tarczycy typu Hashimoto, zgłaszał znacznie obniżoną tolerancję na wysiłek fizyczny i nie był w stanie wykonywać żadnej pracy ze względu na ryzyko wystąpienia udaru cieplnego (przez anhydrozę).
Niebezpieczne tusze do tatuażu. Regulacje
Naukowcy w swojej pracy podkreślają, że związek między chorobami alergicznymi i autoimmunologicznymi a niepożądanymi reakcjami na tusz do tatuażu wskazuje na potrzebę zwiększenia świadomości i zachowania ostrożności, zwłaszcza u osób podatnych na takie reakcje.
"Być może wprowadzenie regulacji dotyczących licencjonowania tatuatorów oraz edukacja w zakresie bezpieczeństwa wykonywania tatuaży przyczynią się do ograniczenia liczby powikłań z nimi związanych" - zalecają.
W 2022 roku Unia Europejska wprowadziła przepisy dotyczące składu tuszów do tatuażu, aby ograniczyć stosowanie niebezpiecznych substancji chemicznych. Jednak w wielu krajach nadal brakuje odpowiednich regulacji.
W przypadku badanego Polaka niestety nie udało się przeprowadzić analizy składu chemicznego tuszu do tatuażu, ponieważ pacjent nie uzyskał od tatuażysty ani próbki preparatu, ani jego opakowania.