Nagrodzony dokument „NAZA”, analizujący mechanizmy masowego zabijania palestyńskich cywilów, przebija we włoskich kinach film „Avengers Endgame: Encore” i w tym miesiącu trafi do globalnej dystrybucji.
NAZA, nagrodzony w Wenecji dokument o izraelskich atakach na Strefę Gazy, obecnie wyprzedza w włoskim box office’ie film Marvela Avengers Endgame: Encore.
Za reżyserię odpowiadają zdobywcy Oscara Yuval Abraham i Rachel Szor, izraelscy twórcy stojący za filmem No Other Land. Zgodnie z oficjalnym streszczeniem, NAZA „szczegółowo pokazuje mechanizmy stojące za zaplanowanym masowym zabijaniem palestyńskich cywilów w Strefie Gazy przez Izrael”.
Film powstawał w tajemnicy, nocą, na dachach Tel Awiwu, w czasie trwającej wojny w Gazie. Zawiera wywiady z 24 izraelskimi oficerami wywiadu wojskowego, żołnierzami i sygnalistami. Opowiadają oni, w jaki sposób wybierane są palestyńskie cele i jak przeprowadzane są ataki z użyciem sztucznej inteligencji oraz zautomatyzowanego nadzoru w systemach wojskowego naprowadzania – mimo że Izrael ma świadomość obecności ludności cywilnej na tych obszarach. Twarze i głosy uczestników zostały cyfrowo zmienione, by chronić ich tożsamość.
Ten 80‑minutowy, wywołujący gorące dyskusje dokument opiera się na materiałach z lat 2023–2025 publikowanych przez izraelsko-palestyński magazyn +972, hebrajski portal Local Call oraz „The Guardian”. Z tegorocznego Festiwalu Filmowego w Wenecji film wyjechał ze Specjalną Nagrodą Jury, a na pokazie otrzymał rekordową, 25‑minutową owację na stojąco.
NAZA miała premierę w włoskich kinach w poniedziałek (28 września), a już we wtorek jej wpływy z biletów sięgnęły według szacunków 1,1 mln euro. Dla porównania, Avengers Endgame: Encore – ponowne wejście na ekrany hitu z 2019 roku, wzbogaconego o nowe sceny łączące go z nadchodzącym Avengers: Doomsday – zarobił w tym samym czasie 356 tys. euro (za The Guardian (źródło w Angielski)).
NAZA początkowo miała być pokazywana w kinach tylko przez trzy dni, ale ze względu na wyprzedane seanse ten okres został wydłużony. Ponad 150 innych kin we Włoszech także ma przedłużyć emisję filmu.
„Dopóki kina będą chciały ją pokazywać, NAZA pozostanie na ekranach” – powiedział „La Repubblica” (źródło w Angielski) Andrea Romeo, założyciel I Wonder Pictures, dystrybutor filmu we Włoszech.
„Zrobiliśmy ten film z poczucia obowiązku, by wykorzystać naszą pozycję jako Izraelczyków do zbadania mechanizmów stojących za masowym zabijaniem palestyńskich cywilów, za które odpowiada nasz kraj” – tłumaczą Abraham i Szor.
„Podczas pracy nad filmem przez ostatnie trzy lata wracaliśmy do pytań, które zadawało sobie pokolenie naszych dziadków i cały XX wiek: jak jedna grupa ludzi może dopuścić do całkowitego odczłowieczenia innej? Jak wyglądają wewnętrzne tryby takiego systemu?”
Premier Izraela Benjamin Netanjahu zaatakował twórców NAZA, oskarżając film o przyczynianie się do „globalnego podżegania antysemickiego”.
„To szokujące. Walczymy z globalnym podżeganiem antysemickim, a kiedy pochodzi ono z wewnątrz, jest nie do zniesienia” – powiedział Netanjahu w nagraniu opublikowanym na Telegramie. „A teraz dwójka izraelskich reżyserów przedstawia IDF (Siły Obronne Izraela) jako zbrodniarzy wojennych i otrzymuje oklaski na festiwalu w Wenecji”.
Słowa Netanjahu padły po wypowiedzi ministra kultury Izraela Mikiego Zohara, który bezpośrednio zrównał krytykę działań Izraela z antysemityzmem i zapowiedział, że „natychmiast podejmie działania, by odebrać izraelskie obywatelstwo” izraelskiemu duetowi reżyserskiemu Yuval Abraham i Rachel Szor.
NAZA trafi w nadchodzących tygodniach do kin w ponad 50 krajach, a w listopadzie będzie dostępna za darmo na stronie „The Guardian”.