Komisja Europejska wzywa państwa UE do zwiększenia badań układu krążenia, inaugurując pierwszy Tydzień Badań Przesiewowych UE.
Komisja Europejska w poniedziałek zaproponowała zalecenie Rady, które ma zachęcać do regularnego sprawdzania ciśnienia krwi, poziomu cholesterolu i cukru we krwi, ze szczególnym uwzględnieniem osób z podwyższonym ryzykiem.
Choroby sercowo-naczyniowe są największą przyczyną zgonów w UE, pochłaniają około 1,7 mln istnień rocznie i kosztują gospodarkę ponad 282 mld euro. Komisja podkreśla, że nawet 80% przypadków można zapobiec poprzez ograniczanie czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie, otyłość i wysoki poziom cholesterolu.
„Bardzo dużej większości przedwczesnych chorób sercowo-naczyniowych można by uniknąć, gdybyśmy wcześniej identyfikowali ryzyko i wcześniej reagowali”, powiedział komisarz ds. zdrowia, Olivér Várhelyi, podczas poniedziałkowego briefingu prasowego.
Badania przesiewowe są kluczowe, żeby wykryć choroby na czas.
Według Komisji mniej niż połowa państw UE ma obecnie programy badań kontrolnych układu sercowo-naczyniowego, przy czym sposób ich działania znacząco się różni.
Propozycja jest częścią planu Safe Hearts, przedstawionego w grudniu 2025 roku. Zakłada on ograniczenie liczby przedwczesnych zgonów z powodu chorób sercowo-naczyniowych o 25% do 2035 roku. Plan przewiduje szerszy dostęp do badań przesiewowych, działania ukierunkowane na grupy wrażliwe oraz większe wykorzystanie narzędzi cyfrowych i sztucznej inteligencji, pod nadzorem człowieka.
W ramach Tygodnia Badań Przesiewowych UE organizacje zdrowotne uruchomiły punkty badań w całej Europie, bezpłatne i dostępne dla wszystkich.
„Mamy nadzieję, że ta inicjatywa pomoże zmniejszać nierówności”, powiedziała Euronews Health Sophie Millar, menedżerka ds. polityki UE i rzecznictwa w Europejskim Towarzystwie Kardiologicznym.
Dodała, że w Brukseli, wokół Komisji, ludzie częściej znają swoje parametry zdrowotne, ale zaplanowano też działania skierowane do społeczności, do których trudniej dotrzeć. Obejmują one „bardziej narażone grupy, które w rzeczywistości najbardziej potrzebują znać swoje parametry i wykonać badania”.
Poziom cukru we krwi jest jednym z trzech badanych parametrów, ponieważ cukrzyca często pozostaje niewykryta. Międzynarodowa Federacja ds. Cukrzycy (IDF) szacuje, że w Europie jedna na cztery osoby żyjące z cukrzycą jest niezdiagnozowana.
Cukrzyca jest nie tylko chorobą samą w sobie, lecz także czynnikiem ryzyka wielu innych schorzeń, dlatego podjęcie odpowiednich działań w odpowiednim czasie ma kluczowe znaczenie.
„Cukrzyca jest jedną z głównych przyczyn wielu innych chorób niezakaźnych, takich jak choroby sercowo-naczyniowe, nowotwory czy choroby nerek”, powiedział Maxence Prizzi, koordynator ds. polityki UE i rzecznictwa w Europejskim oddziale Międzynarodowej Federacji ds. Cukrzycy (IDF).
„Profilaktyka pierwotna zaczyna się od prostych badań kontrolnych… wszystko zaczyna się od poznania swoich danych zdrowotnych i swoich parametrów, a to może ratować życie”, dodał Prizzi.
Znaczenie regularnych badań
Regularne badania są ważne także u osób zdrowych, nawet jeśli nic nie wskazuje na problemy.
„W pewnym wieku każdy musi znać poziom glikemii, lipidów i cholesterolu, żeby wiedzieć, czy mieści się w normie czy nie”, powiedziała Grace Bayams, jedna z pielęgniarek wykonujących badania w Brukseli.
Jak dodała, na podstawie wyników lekarze mogą zalecić różne diety i terapie, które pomagają utrzymać parametry na prawidłowym poziomie.
Angelos był wśród osób, które zatrzymały się przy stanowisku. Zdecydował się na badania, ponieważ nie chodził do lekarza tak często, jak by chciał.
„To była może okazja, żeby podejść do sprawy trochę bardziej pragmatycznie i zacząć regularnie chodzić na wizyty”, powiedział, dodając, że szukał porad dotyczących poziomu glukozy we krwi.
Inni zatrzymywali się po prostu z ciekawości, wśród nich Jack Smith, który odwiedzał Brukselę i przypadkiem natknął się na stoisko.
„Zobaczyłem, że coś tu się dzieje, i pomyślałem, że to będzie fajne, bo wydaje mi się, że jestem zdrowy, ale nie byłem u lekarza, żeby sprawdzić, jak naprawdę wygląda mój stan zdrowia, dlatego tu przyszedłem”, powiedział Euronews Health.
Smith pracuje jako lekarz w National Health Service w Anglii i podkreślił, że w walce z chorobami przewlekłymi trzeba skupić się na profilaktyce.
„Uważam, że bardzo ważne jest zwiększanie świadomości, żeby ludzie wiedzieli, że istnieją działania, które mogą podjąć, aby zapobiegać chorobom i żyć zdrowiej oraz szczęśliwiej”, dodał.