Na początku miesiąca 12 państw ogłosiło nowe sankcje handlowe wobec izraelskich osiedli na okupowanym Zachodnim Brzegu, wskazując na szybko pogarszającą się sytuację i nasilające się ataki osadników na Palestyńczyków.
Izraelscy osadnicy coraz intensywniej starają się przejmować naturalne źródła wody na okupowanym Zachodnim Brzegu. To kluczowe zasoby dla palestyńskich społeczności, które korzystają z nich w celach turystycznych i do nawadniania pól.
Latem w jednym z takich przypadków woda z naturalnego źródła zasilającego palestyńską wieś Fasayil została nielegalnie przekierowana do pobliskiego starożytnego basenu. Obiekt ogłoszono nową atrakcją turystyczną i nazwano imieniem Heroda, króla Judei mianowanego przez Rzymian.
Palestyński rolnik z Fasayil, Saad Nemer, powiedział, że odcięcie wody zrujnowało jego pola. COGAT, izraelska wojskowa jednostka odpowiedzialna za sprawy cywilne na Zachodnim Brzegu, przyznał, że woda została przekierowana „bez zezwolenia”. Zapowiedziano wszczęcie dochodzenia.
Nie wiadomo, kiedy powstało to miejsce. Z wykopalisk prowadzonych przez dział archeologiczny izraelskiej administracji cywilnej wynika, że inne ruiny w okolicy pochodzą z I wieku p.n.e., z czasów panowania Heroda.
Izraelska organizacja praw człowieka B’Tselem ocenia, że przejmowanie i zawłaszczanie miejsc dziedzictwa kulturowego jest częścią szerszej strategii mającej „podkreślić historyczne, kulturowe i religijne związki państwa Izrael oraz narodu żydowskiego z Zachodnim Brzegiem”.
Amihai Eliyahu, skrajnie prawicowy izraelski minister dziedzictwa, powiedział agencji Associated Press, że na początku października basen ma zostać osuszony, aby archeolodzy administracji mogli przeprowadzić pełne badania.
Pochwalił również inicjatora przekierowania wody i zapowiedział, że na rewitalizację miejsca może zostać przeznaczony około 1 mln dolarów.
„Zmienimy to miejsce w rajski ogród” – powiedział podczas wizyty przy basenie.
Palestyńczycy zmagają się na Zachodnim Brzegu z niedoborami wody i ograniczeniami w jej dostępie od 1967 roku, kiedy kontrolę nad terytorium przejął Izrael. Narastające ataki osadników pogłębiają te problemy.
Według najnowszego raportu Biura ONZ ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej osadnicy w 2026 roku uszkodzili, zniszczyli lub przejęli około 160 instalacji wodnych i sanitarnych w palestyńskich społecznościach.
W dokumencie podkreślono też, że napastnicy coraz częściej atakują wspólną infrastrukturę wodną, zakłócając dostawy dla całych miejscowości lub ich dużych części.
Zachodni Brzeg
Na początku miesiąca dwanaście państw zapowiedziało nowe sankcje handlowe wobec izraelskich osiedli na okupowanym Zachodnim Brzegu. Jak podkreślono, sytuacja „gwałtownie się pogarsza”, a ataki osadników na Palestyńczyków narastają.
Kanada, Dania, Finlandia, Islandia, Irlandia, Norwegia, Polska, Portugalia, Hiszpania i Szwecja dołączyły do Wielkiej Brytanii i Francji, potwierdzając zamiar wprowadzenia ograniczeń w handlu z osiedlami. Poinformowano o tym we wspólnym oświadczeniu ministrów spraw zagranicznych tych państw.
„Działania rządu Izraela na Zachodnim Brzegu podkopują możliwość realizacji rozwiązania dwupaństwowego” – stwierdzono w oświadczeniu. Zaznaczono też, że odnotowano „bezprecedensowy poziom przemocy ze strony osadników oraz rozbudowy osiedli”.
„Razem pozostajemy zdecydowani: rozwiązanie dwupaństwowe musi zostać ochronione, a my podejmiemy działania na rzecz sprawiedliwego i trwałego pokoju” – dodano.
Na Zachodnim Brzegu od początku wojny w Gazie doszło do gwałtownego nasilenia przemocy. Konflikt wybuchł po atakach bojowników Hamasu na Izrael 7 października 2023 roku.
Według raportu Biura Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka na październik 2024 roku na Zachodnim Brzegu, włącznie z Jerozolimą Wschodnią, mieszkało około 737 tys. izraelskich osadników.
Osiedla izraelskie na Zachodnim Brzegu są nielegalne w świetle prawa międzynarodowego.