Nawet umiarkowany ruch, od pilatesu po tai chi, łagodzi ból równie skutecznie jak popularne leki przeciwbólowe - wynika z nowego badania australijskich naukowców.
Niezależnie od tego, czy często dokuczają ci migreny, bóle miesiączkowe czy przewlekły ból, ćwiczenia fizyczne mogą łagodzić objawy w sposób zbliżony do działania popularnych leków przeciwbólowych.
REKLAMA
REKLAMA
W szerokim spektrum schorzeń ćwiczenia fizyczne mogą wyraźnie zmniejszać ból ostry i przewlekły – wynika z nowego badania Uniwersytetu w Adelajdzie, które opiera się na analizie 157 przeglądów systematycznych obejmujących 2736 randomizowanych badań klinicznych i ponad 220 tys. uczestników.
„W czasie, gdy szukamy bezpiecznych i skutecznych sposobów leczenia bólu poza farmakoterapią, te wyniki dostarczają mocnych dowodów na to, że ćwiczenia powinny stać się bardziej standardowym elementem terapii bólu” – powiedziała Carol Maher, główna badaczka z Uniwersytetu w Adelajdzie.
Naukowcy sprawdzali, jak rodzaj, intensywność i czas trwania ćwiczeń wpływają na uśmierzanie bólu.
W sumie ćwiczenia zmniejszały nasilenie bólu o ok. 1,1 punktu w skali od zera do 10. To redukcja o około 60 proc. większa niż przeciętne złagodzenie bólu zgłaszane po typowych lekach przeciwbólowych w odrębnych badaniach nad przewlekłym bólem.
Łagodne ćwiczenia, większa ulga w bólu
Ćwiczenia o niskiej intensywności przynosiły większą ulgę niż treningi o umiarkowanej i dużej intensywności, a krótsze programy, trwające około 12 tygodni, dawały wyraźniejsze efekty niż dłuższe.
„Co ważne, odkryliśmy, że więcej ćwiczeń niekoniecznie oznacza lepszy efekt. Krótsze programy o niższej intensywności wiązały się z większym zmniejszeniem bólu, co sugeruje, że ludzie nie muszą ćwiczyć mocniej ani dłużej, aby odczuć realne korzyści” – powiedział główny autor badania Ben Singh.
Programy obejmujące mniej niż 120 minut ćwiczeń tygodniowo były skuteczniejsze niż plany o większej tygodniowej długości, które dla osób z przewlekłym bólem często wydają się nieosiągalne – napisali badacze.
„Podczas ćwiczeń organizm uwalnia substancje chemiczne, w tym endorfiny i serotoninę, które mogą zmniejszać odczuwanie bólu i podnosić próg jego tolerancji” – wyjaśnił Singh, dodając, że ruch pomaga łagodzić stany zapalne, zmienia sposób, w jaki mózg reaguje na ból, a przy okazji poprawia nastrój.
Ćwiczenia wciąż niedoceniane w terapii bólu
Mimo takich wyników autorzy podkreślają, że ćwiczenia wciąż są niedostatecznie wykorzystywane jako metoda leczenia bólu: nie stanowią jeszcze standardowej praktyki i rzadko są zalecane z taką samą precyzją jak leki.
„Zamiast tego osoby odczuwające ból często słyszą tylko, aby «pozostać aktywnymi», zamiast otrzymać konkretny, oparty na dowodach program ćwiczeń, który określa rodzaj aktywności, jej intensywność i czas trwania” – dodał Singh.
Zdaniem autorów pracownicy ochrony zdrowia potrzebują jasnych wytycznych: nie tylko odpowiedzi na pytanie, czy ćwiczenia pomagają, lecz także które formy aktywności są skuteczne u konkretnych pacjentów i jak prawidłowo je zalecać.
Jednocześnie badacze ostrzegają, że ćwiczeń nie należy traktować jako uniwersalnego remedium ani oczekiwać całkowitego ustąpienia bólu. Skuteczność zależy od indywidualnych czynników, takich jak źródłowa choroba, ogólna sprawność fizyczna oraz konsekwencja w realizowaniu programu.