Finance Watch ostrzega, że strategie projektowania w sieci skłaniają konsumentów i drobnych inwestorów, także nieletnich, do ryzykownych decyzji i ukrywają informacje o zagrożeniach.
Influencerzy, którzy udzielają porad bez odpowiedniej wiedzy finansowej, modne listy inwestycyjne, z góry wybrane kwoty inwestycji i liczniki odliczające czas, mające wywołać poczucie pilności, a także wyeksponowane przyciski „kup”, pojawiające się na ekranie – to tylko część najczęściej stosowanych taktyk opisanych przez organizację pozarządową Finance Watch w raporcie poświęconym uzależniającym i wprowadzającym w błąd wzorcom projektowania w sieci, które mogą szkodzić konsumentom i drobnym inwestorom.
REKLAMA
REKLAMA
Wraz z tym, jak inwestowanie detaliczne staje się łatwiej dostępne za pośrednictwem mediów społecznościowych, organizacje społeczne i decydenci polityczni coraz częściej szukają sposobów ochrony użytkowników w internecie, zwłaszcza osób z grup szczególnie wrażliwych, takich jak nieletni.
Organizacja przeanalizowała strony internetowe i aplikacje 24 banków, neobanków i platform transakcyjnych, a także działalność 59 influencerów finansowych, tzw. „finfluencerów”, w mediach społecznościowych w Niemczech, Hiszpanii, Czechach i na Węgrzech.
W raporcie, opublikowanym we wtorek, wskazano powtarzające się schematy projektowe, które – jak podkreśla Finance Watch – mogą wpływać na wybory inwestycyjne lub zaciemniać informacje o ryzyku związanym z produktami, także w przypadku nieletnich.
„Potencjalne zyski były często mocno eksponowane, podczas gdy informacje o ryzyku trafiały do mniej widocznych lub zwijanych sekcji” – czytamy w raporcie, w którym organizacja apeluje do unijnych decydentów o wprowadzenie nowych przepisów ograniczających lub zakazujących takich praktyk.
„Przyszła ustawa o uczciwości cyfrowej (Digital Fairness Act) to szansa na uporządkowanie sytuacji, tak aby wybory konsumentów odzwierciedlały ich potrzeby i skłonność do ryzyka, a nie interes zysku platform i influencerów” – stwierdził w oświadczeniu prasowym Peter Norwood, starszy ekspert Finance Watch.
Oczekuje się, że Komisja Europejska przedstawi projekt ustawy o uczciwości cyfrowej przed końcem roku. Propozycja ma na celu ochronę konsumentów przed potencjalnie nieuczciwymi lub manipulacyjnymi praktykami w sieci.
Organizacja zaleca także zaostrzenie przepisów regulujących działalność „finfluencerów” oraz domaga się zakazu promowania przez nich detalicznych produktów inwestycyjnych.
„W mediach społecznościowych influencerzy finansowi docierają do ogromnych odbiorców, nie mając formalnych kwalifikacji ani wykazanych kompetencji” – napisała organizacja w raporcie.
„Edukacja finansowa jest zbyt ważna, by stawać się przykrywką dla reklamy lub nieprofesjonalnych porad” – dodała.
Unia Europejska kładzie też nacisk na podnoszenie poziomu wiedzy finansowej w całej wspólnocie, ponieważ jej ograniczony poziom wskazywany jest jako jedna z barier dla zwiększenia konkurencyjności Europy na świecie.
Komisja Europejska promuje szereg inicjatyw, które mają pomóc ludziom rozwijać kompetencje finansowe – od wydarzeń i spotkań z interesariuszami po wsparcie władz krajowych w organizowaniu działań na poziomie lokalnym.
Zgodnie z badaniem Eurobarometr z 2023 roku tylko 18% obywateli UE deklaruje wysoki poziom wiedzy finansowej. Część konsumentów może być przez to gorzej przygotowana do poruszania się wśród produktów i usług finansowych oraz do identyfikowania ryzyka, także w internecie.