W 2025 roku państwa UE wydały rekordową liczbę pierwszych zezwoleń na pobyt dla obywateli spoza Unii. Najwięcej dokumentów przyznała Hiszpania.
Migracja wciąż należy do najbardziej spornych politycznie tematów w Europie. Mimo to państwa UE wydały w ubiegłym roku więcej pierwszych zezwoleń na pobyt dla obywateli państw trzecich niż w jakimkolwiek roku od początku statystyk w 2008 r.
Z danych Eurostatu wynika, że w 2025 r. w całej Unii wydano ok. 3,9 mln pierwszych zezwoleń na pobyt, o 10,1% więcej, czyli o 355 350 zezwoleń więcej niż w 2024 r.
Wśród nowych zezwoleń wydanych w 2025 r. najwięcej dotyczyło pracy – 33,6% całości, o 16,1% więcej niż rok wcześniej. Na drugim miejscu znalazło się łączenie rodzin, którego udział wzrósł o 14,1% do 28,1%, a zezwolenia związane z edukacją zwiększyły się o 9% i osiągnęły 15,5%.
Tylko jedna kategoria zmalała: zezwolenia wydawane z innych powodów, w tym w związku z ochroną międzynarodową, spadły o 0,9%.
Hiszpania: prym wiedzie łączenie rodzin
Hiszpania była w 2025 r. krajem, który wydał najwięcej pierwszych zezwoleń na pobyt – 635 438, czyli 16,5% wszystkich w UE. Liczby te napędza przede wszystkim łączenie rodzin, a nie nowa migracja zarobkowa.
Hiszpania wydała 275 869 zezwoleń związanych z rodziną, najwięcej w całej Unii. Stanowiły one 43,4% wszystkich zezwoleń wydanych w tym kraju.
Największą grupą osób otrzymujących zezwolenia związane z rodziną w całej UE byli obywatele Maroka, a ponad połowa z nich – 51,7% – dostała dokumenty właśnie w Hiszpanii.
Hiszpania była też ogólnie najczęściej wybieranym celem obywateli Maroka – trafiło tam 43,8% z nich. Wynika to z długo funkcjonujących społeczności migranckich, a także z historycznych i językowych powiązań, które przyciągają do kraju również wielu Wenezuelczyków, Kolumbijczyków i Peruwiańczyków.
Drugą pod względem liczby kategorią były w Hiszpanii zezwolenia związane z pracą – ok. 115 040, co plasuje kraj na trzecim miejscu w UE, za Polską i Portugalią.
Edukacja była trzecią co do wielkości kategorią: wydano 105 419 zezwoleń dla studentów z zagranicy. To także trzeci najwyższy wynik w Unii, po Francji i Niemczech.
Niemcy, Polska i pozostałe kraje pierwszej piątki
Za większość nowych zezwoleń odpowiada niewielka grupa państw. Za Hiszpanią uplasowały się Niemcy (605 292; 15,7%), Polska (467 314; 12,1%), Włochy (433 099; 11,2%) oraz Francja (377 462; 9,8%).
Łącznie na te pięć państw przypadło niemal dwie trzecie wszystkich pierwszych zezwoleń na pobyt wydanych w UE w ubiegłym roku.
Najwięcej zezwoleń w przeliczeniu na liczbę mieszkańców wydała Malta – 57 na 1000 osób. Za nią znalazły się Cypr (47) i Portugalia (27), przy średniej dla UE wynoszącej zaledwie 9.
Na drugim biegunie są Słowacja, Czechy, Rumunia, Estonia i Bułgaria, które wydały jedynie 4 zezwolenia na 1000 mieszkańców – to najniższe wskaźniki w całej Unii.
Nie we wszystkich państwach liczby zezwoleń rosły. Największy spadek odnotowała Chorwacja – o 43,3% wobec 2024 r., następnie Grecja (o 20,6%) i Austria (o 15,5%).
Z kolei Portugalia zanotowała najwyższy wzrost spośród wszystkich krajów UE: liczba zezwoleń na pobyt więcej niż się podwoiła, rosnąc o 154,9%, choć łączna liczba 310 639 pozostaje znacznie niższa niż w Hiszpanii.
W pozostałych państwach Unii główne powody wydawania zezwoleń różniły się znacząco. Najwięcej dokumentów związanych z pracą wydały Polska (318 186) i Portugalia (240 523), głównie dla pracowników z Ukrainy, Białorusi i Brazylii.
Niemcy wydały najwięcej zezwoleń obywatelom Indii, przede wszystkim w związku z pracą i studiami. Francja i Niemcy zajęły też czołowe miejsca pod względem zezwoleń edukacyjnych – odpowiednio 118 404 i 112 500.
Ukraińcy na czele zestawienia narodowości
Według obywatelstwa najwięcej pierwszych zezwoleń na pobyt w UE otrzymali Ukraińcy – 335 096, co stanowi 8,7% wszystkich wydanych dokumentów.
Zdecydowana większość trafiła do jednego państwa. Polska wydała 72% wszystkich zezwoleń dla obywateli Ukrainy i 87% dla Białorusinów, w większości związanych z pracą.
Ukraińcy i Brazylijczycy to dwie narodowości, którym przyznano w UE najwięcej zezwoleń związanych z zatrudnieniem.
Obie grupy koncentrują się przy tym w jednym kraju docelowym. Aż 86,3% zezwoleń na pracę dla Ukraińców wydała Polska, a 90,3% dokumentów dla Brazylijczyków – Portugalia.
Czołową trójkę pod względem liczby zezwoleń w UE uzupełniają obywatele Indii (227 577) i Maroka (202 054).
Wśród pozostałych głównych grup narodowości tylko Syryjczycy i Białorusini odnotowali spadek względem 2024 r. – odpowiednio o 42,1% i 15,5%. Z kolei liczba zezwoleń dla Kolumbijczyków wzrosła o 43,4%, najbardziej spośród dużych narodowości.
Pod koniec 2025 r. w UE obowiązywało łącznie 27,8 mln ważnych zezwoleń na pobyt – najwięcej w historii. W przeciwieństwie do nowych zezwoleń, głównym powodem posiadania ważnego dokumentu jest łączenie rodzin, a nie praca.
Najwięcej ważnych zezwoleń mają obywatele Maroka (2,2 mln), następnie Turcji (2,0 mln) i Ukrainy (1,7 mln).