Zwycięzcy wyborów parlamentarnych w Serbii rozpoczęli rozmowy z Brukselą. Ich priorytetem jest odbudowa demokracji i praworządności w kraju.
Przedstawiciele partii Student Studencka spotkali się w poniedziałek z unijną komisarz ds. rozszerzenia Martą Kos.
REKLAMA
REKLAMA
Były to pierwsze rozmowy ugrupowania, które zwyciężyło w ubiegłomiesięcznych wyborach parlamentarnych w Serbii z przedstawicielem UE tak wysokiego szczebla.
Ich głównym tematem nie były jednak stosunki z Brukselą, lecz przyszłość serbskiej demokracji i konieczne reformy wewnętrzne.
Kos zadeklarowała gotowość Unii do wsparcia nowego rządu. Zmiana polityczna w Belgradzie daje bowiem nadzieję na poprawę relacji z UE.
Zwycięstwo Student List zakończyło 14-letnie rządy Serbskiej Partii Postępowej (SNS), kierowanej przez Aleksandara Vučicia.
Ugrupowanie, które wyrosło z wielomiesięcznych protestów studenckich, zdobyło bezwzględną większość w parlamencie.
"Serbia ma szansę na nowy początek. Nowy rząd Serbii ma możliwość rozpocząć nowy rozdział, wzmocnić instytucje demokratyczne i prawa podstawowe oraz podjąć konieczne kroki, by posunąć naprzód ścieżkę akcesyjną Serbii" - powiedziała Kos w środę podczas posiedzenia Komisji Spraw Zagranicznych Parlamentu Europejskiego.
Komisarz potwierdziła wówczas, że na początku tygodnia rozmawiała z delegacją Student List.
Spotkanie odbyło się w czasie finalizowania przez Komisję Europejską corocznego raportu dotyczącego państw kandydujących do członkostwa.
Ocena Serbii pozostaje krytyczna. Raport wskazuje na niepokojące tendencje w zakresie praw podstawowych oraz utrzymującą się antyunijną retorykę władz.
Nie uwzględnia jednak zmiany układu sił politycznych po ostatnich wyborach, ponieważ okres sprawozdawczy zakończył się przed głosowaniem.
"Spotkałam się z przedstawicielami Student List. Rozmawialiśmy o wielu sprawach. Także o tym, że za główne zadanie dla Serbii uważają dziś ponowne stanie się krajem demokratycznym" - relacjonowała Kos.
W poniedziałkowym spotkaniu, zorganizowanym z inicjatywy komisarz w Brukseli, uczestniczyły cztery osoby reprezentujące ugrupowanie.
Przekazały one, że ich najważniejszym celem jest przywrócenie praworządności i demokratycznych standardów w Serbii.
Podkreśliły, że zmiany te powinny służyć przede wszystkim obywatelom kraju, ale mają również znaczenie dla całej Europy.
Student List powstała w następstwie tragedii w Nowym Sadzie. Po zawaleniu się betonowego zadaszenia na dworcu kolejowym zginęło tam 16 osób.
Katastrofa wywołała masowe protesty i oskarżenia pod adresem władz o korupcję oraz zaniedbania.
"Protestujący w Serbii chcą tego samego, czego Unia Europejska oczekuje od Serbii: walki z korupcją, wolnych i niezależnych mediów, wolnego i niezależnego sądownictwa, dobrosąsiedzkich relacji oraz - oczywiście - strategicznego zbliżenia z Unią Europejską. Jesteśmy gotowi pomóc nowemu rządowi we wszystkich koniecznych reformach" - zapewniła komisarz.
Perspektywa członkostwa Serbii w UE pozostaje jednak obciążona nierozwiązanymi problemami. Jednym z najważniejszych jest kwestia Kosowa.
Premier Albanii Edi Rama powiedział Euronews, że nowy serbski rząd najprawdopodobniej nie uzna jego niepodległości.
To jedna z kluczowych przeszkód utrudniających normalizację stosunków w regionie i postępy Serbii w relacjach z Unią.
Na razie Student List musi przede wszystkim doprowadzić do utworzenia nowego rządu.
Proces ten opóźniają nieprawidłowości wykryte w kilku lokalach wyborczych, które uniemożliwiają ogłoszenie ostatecznych wyników głosowania.
Dodatkowym wyzwaniem jest brak jasno określonej struktury przywódczej i szczegółowego programu rządowego ugrupowania.
Z tego względu jego przedstawiciele uczestniczyli w rozmowach w Brukseli jako delegacja. Komisja Europejska nie ujawniła ich nazwisk. Z opublikowanego kalendarza spotkań wynika, że tego dnia nie doszło do rozmów z innymi komisarzami.
Przed nową siłą polityczną stoją również kolejne wybory. Po utworzeniu rządu będzie musiała przygotować się do wyborów prezydenckich, które powinny odbyć się do końca grudnia.
Student List tworzą osoby bez wcześniejszego doświadczenia na najwyższych szczeblach polityki, w tym wykładowcy, lekarze i studenci.
Zmiany w serbskich instytucjach są już widoczne. Z funkcji ustąpił szef publicznego nadawcy RTS, aresztowano wysokich rangą funkcjonariuszy policji, a bankowi uznawanemu za powiązany z establishmentem SNS cofnięto licencję operacyjną.
To pierwsze sygnały politycznego przetasowania po wyborczym zwycięstwie Student List.