Międzynarodowe Centrum Finansowe w Taszkencie będzie działać w odrębnym reżimie prawnym; plan obejmuje zacieśnienie więzi z Londynem, międzynarodowe notowania i przyciągnięcie prywatnego kapitału.
Uzbekistan planuje stworzyć bezpośrednie powiązania między nowym międzynarodowym centrum finansowym w Taszkencie a londyńskim City. W tym celu wprowadza specjalny reżim prawny oparty na zasadach angielskiego common law, aby przyciągnąć zagraniczny kapitał.
REKLAMA
REKLAMA
„Zjednoczone Królestwo może zaoferować swoje doświadczenie inwestycyjne i oczywiście angielskie common law” – powiedział Javlon Vakhabov, dyrektor Międzynarodowego Instytutu ds. Azji Centralnej, w rozmowie z Euronews podczas inauguracyjnego forum Central Asia–UK Think Tank w Taszkencie.
Uzbekistan – mówił Vakhabov – chce, aby nowe Tashkent International Financial Centre współpracowało z brytyjskimi partnerami, „w szczególności z City of London”.
Angielskie prawo w Taszkencie
Tashkent International Financial Centre zostało utworzone w marcu na mocy dekretu prezydenckiego.
Centrum ma działać w odrębnym reżimie prawnym w granicach Uzbekistanu, wykorzystując zasady angielskiego common law w działalności komercyjnej prowadzonej w jego obrębie. Przewidziano także niezależny międzynarodowy sąd gospodarczy oraz mechanizmy arbitrażu.
System ten nie zastąpi szerszego porządku prawa cywilnego obowiązującego w Uzbekistanie. Firmy działające za pośrednictwem centrum uzyskają natomiast dostęp do zbioru zasad i procedur rozstrzygania sporów, które są szeroko stosowane w międzynarodowym biznesie.
Kolejny krok Uzbekistan wykonał 10 września, gdy prezydent Szawkat Mirzijojew zatwierdził rozwiązania organizacyjne związane z uruchomieniem centrum.
Vakhabov podkreślił, że brytyjska wiedza i doświadczenie mogą wzmocnić współpracę z Uzbekistanem i całym regionem Azji Centralnej.
W maju Narodowy Fundusz Inwestycyjny Uzbekistanu, zarządzany przez Franklin Templeton, jako pierwszy uzbecki fundusz zadebiutował na rynkach międzynarodowych, wchodząc na giełdę w Londynie.
Kolejne spółki powiązane z państwem są przygotowywane do możliwych międzynarodowych debiutów giełdowych. Uzbekistan chce w ten sposób przyciągnąć prywatny kapitał, jednocześnie wprowadzając bardziej rygorystyczne standardy sprawozdawczości finansowej i ładu korporacyjnego.
Od dialogu politycznego do prywatnego kapitału
W lutym w Londynie odbyło się pierwsze spotkanie ministrów spraw zagranicznych w formule CA5+UK, które stworzyło nową platformę współpracy regionalnej. Vakhabov ocenił, że relacje weszły w „nową, bardziej uporządkowaną fazę”.
W dyskusjach poświęconych inwestycjom uczestnicy wielokrotnie podkreślali, jakie warunki są potrzebne, aby polityczne zainteresowanie przełożyło się na konkretne projekty inwestycyjne.
Rebecca Nadin, dyrektorka ds. globalnych ryzyk i odporności w ODI Global, wskazała możliwości współpracy w dziedzinie surowców krytycznych, rolnictwa, edukacji, technologii, cyfryzacji i sztucznej inteligencji.
„Musimy znaleźć mechanizmy, które pozwolą zamienić te możliwości w komercyjnie opłacalne projekty” – powiedziała w rozmowie z Euronews.
Jednym z przykładów były surowce krytyczne.
Uzbekistan i inne zasobne w surowce państwa Azji Centralnej podkreślają, że chcą wyjść poza prosty eksport nieprzetworzonych surowców i zatrzymywać większą część wartości dodanej dzięki przetwórstwu i produkcji.
„To wymaga odpowiednich procesów legislacyjnych, a także zaufania ze strony inwestorów” – zaznaczyła Nadin.
„I wymaga przede wszystkim możliwości transportu tych towarów z miejsca wydobycia na docelowe rynki”.
Uczestnicy osobnego panelu poświęconego zaufaniu inwestorów bardziej szczegółowo omawiali, czego wymaga dostęp do międzynarodowego kapitału.
Wśród poruszanych kwestii znalazły się m.in. należyta staranność inwestycyjna (due diligence), przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy, zasady zamówień publicznych, przejrzystość, przestrzeganie sankcji oraz ryzyko wizerunkowe. Dyskutowano też o znaczeniu pewności prawa, ochrony praw inwestorów i sprawnych mechanizmów rozstrzygania sporów gospodarczych.
Wielokrotnie wskazywano, że brytyjskie doświadczenie w dziedzinie finansów, angielskiego prawa, arbitrażu i zgodności z regulacjami jest szczególnie istotne dla spełnienia tych wymogów.
Badania, przeróbka surowców i finansowanie
W trakcie rozmów pojawiły się też bardziej konkretne przykłady, pokazujące, że brytyjskie zaangażowanie może wykraczać poza sam zakup surowców.
Kirsty Benham, współzałożycielka i dyrektorka generalna Critical Minerals Association UK, wskazała m.in. na partnerstwa z brytyjskimi uniwersytetami i ośrodkami badawczymi, specjalistyczne szkolenia dla geologów, inżynierów i naukowców zajmujących się ochroną środowiska oraz współpracę przy przeróbce surowców mineralnych.
Rozmawiano także o odzyskiwaniu surowców z odpadów górniczych i zwałowisk oraz o możliwych porozumieniach dotyczących podziału etapów przetwarzania między państwami.
Kolejny ważny wątek dotyczył finansowania. Omawiano m.in. model, w którym brytyjskie instytucje finansowe wspierają zagraniczne projekty związane z surowcami krytycznymi, jeśli towarzyszą im długoterminowe umowy na dostawy dla brytyjskich producentów.
Przedstawiano je jako potencjalne obszary współpracy, a nie jako już uzgodnione przedsięwzięcia.
Porozumienia polityczne nie gwarantują inwestycji
Annette Bohr, współpracowniczka programu Rosja i Eurazja w Chatham House, zwróciła uwagę na różnice między brytyjskim modelem zaangażowania gospodarczego a systemami, w których rządy mogą kierować kontrolowane przez państwo firmy do realizacji strategicznych projektów.
„Te zachodnie firmy nie są przedsiębiorstwami państwowymi. To samo w sobie jest pewnym utrudnieniem” – powiedziała w rozmowie z Euronews.
Jak zaznaczyła Bohr, przewaga sektora prywatnego sprawia, że samo zawarcie politycznych porozumień nie wystarcza, by automatycznie przełożyły się one na nowe inwestycje.