Uzbekistański fundusz inwestycyjny UzNIF szykuje spółki z branży telekomunikacyjnej, lotniczej, bankowej i energetycznej do możliwych debiutów giełdowych; najbardziej zaawansowane przygotowania trwają w Uztelecom.
Uzbekistan przygotowuje się do wprowadzenia na giełdę części swoich największych spółek powiązanych z państwem, a najbardziej zaawansowanym kandydatem do międzynarodowego debiutu jest obecnie narodowy operator telekomunikacyjny Uztelecom.
REKLAMA
REKLAMA
Program obejmuje sektor telekomunikacyjny, lotniczy, bankowy i energetyczny. Jego celem jest przyciągnięcie większego, także zagranicznego kapitału oraz podporządkowanie największych spółek wymogom przejrzystości i ładu korporacyjnego, jakich oczekują inwestorzy giełdowi.
Dla inwestorów zagranicznych oznacza to dostęp do części największych aktywów korporacyjnych Uzbekistanu. Dla samego Uzbekistanu będzie to sprawdzian, czy reforma rynku kapitałowego wyjdzie poza debiut UzNIF w Londynie i doprowadzi do szerszej fali spółek notowanych publicznie.
Proces jest prowadzony poprzez Narodowy Fundusz Inwestycyjny Uzbekistanu (UzNIF), zarządzany przez Franklin Templeton. Fundusz ma udziały w 13 dużych spółkach z Uzbekistanu i w maju zadebiutował na londyńskiej giełdzie.
Kolejny krok: wejście spółek na giełdę
Uztelecom jest najbardziej zaawansowany na potencjalnej liście debiutów, poinformował Marius Dan, dyrektor generalny na Azję Centralną w Templeton Global Investments.
Spółka jest już notowana na giełdzie w Taszkencie. UzNIF rozważa międzynarodowy listing oraz zwiększenie liczby akcji dostępnych na rynku krajowym.
Oferta międzynarodowa mogłaby umożliwić większej liczbie inwestorów zakup akcji spółki, a także zapewnić jej nowy kapitał na przyszłe inwestycje.
Odpowiadając na pytania Euronews, Dan wyjaśnił, że przygotowania obejmują analizę sprawozdawczości finansowej Uztelecomu, systemu zarządzania i gotowości operacyjnej.
Trwa też pięć procesów wyboru doradców ds. emisji akcji dla Uzbekistan Airways, Uztelecomu, Regionalnych Sieci Elektrycznych, Krajowej Sieci Elektroenergetycznej Uzbekistanu oraz Sanoat Qurilish Bank (SQB).
„W ciągu najbliższych 24–36 miesięcy około 78% wartości aktywów netto funduszu przejdzie z segmentu nienotowanego do spółek giełdowych” – powiedział Dan.
Oznacza to, że większość wartości UzNIF będzie ostatecznie ulokowana w spółkach, których akcje są przedmiotem obrotu na rynku publicznym.
Prezydencki dekret zakłada, że do końca 2028 roku na giełdzie pojawi się sześć spółek z portfela UzNIF. Fundusz zaznaczył, że nie podjęto jeszcze ostatecznych decyzji co do terminu ani kolejności poszczególnych transakcji.
Zmiany w sposobie zarządzania spółkami
UzNIF i Franklin Templeton wprowadzają też zmiany w ładu korporacyjnego w całym portfelu. Dotyczą one składu rad nadzorczych oraz sposobu planowania, zarządzania finansami i raportowania wyników.
„Wprowadziliśmy zmiany we wszystkich 13 spółkach. Powołaliśmy członków naszego zespołu inwestycyjnego i pozyskaliśmy 10 bardzo renomowanych międzynarodowych dyrektorów, którzy zostali wybrani do rad nadzorczych, w niektórych przypadkach więcej niż jednej spółki” – wyjaśnił Dan.
W całym portfelu wybrano dziesięciu niezależnych dyrektorów niewykonawczych, a w 11 z 13 spółek rady nadzorcze mają teraz większość złożoną z niezależnych dyrektorów i przedstawicieli Franklin Templeton.
Dziewięć planów transformacji zostało już ukończonych, a cztery kolejne mają powstać w nadchodzących miesiącach.
Na przykład w Uzbekistan Airways fundusz zidentyfikował 120 inicjatyw związanych z rozwojem, efektywnością, rentownością, doświadczeniem klientów i ekspansją.
Te zmiany są kluczowe, bo wejście na giełdę to nie tylko sprzedaż akcji. Spółki muszą mieć wiarygodne sprawozdania, przejrzyste procesy decyzyjne i struktury zarządzania odporne na zewnętrzną kontrolę.
Wnętrze portfela UzNIF wartego 2,28 mld euro
Wartość aktywów netto UzNIF na 31 lipca 2026 roku wynosiła około 2,28 mld euro.
W pierwszej połowie 2026 roku fundusz odnotował 147 mln euro zysku netto, w tym 156 mln euro z tytułu wzrostu wartości godziwej oraz 24 mln euro przychodów z dywidend.
Udziały związane z sektorem energetycznym stanowiły około 37% wartości aktywów netto funduszu.
Dan powiedział, że nowy model regulacyjny oparty na regulowanej bazie aktywów należy do czynników wpływających na wyceny kilku spółek energetycznych. System ten określa, jakie zyski mogą osiągać regulowane przedsiębiorstwa użyteczności publicznej z inwestycji infrastrukturalnych i jak wyliczane są taryfy.
Pierwsze korekty taryf weszły w życie 1 sierpnia, a więcej szczegółów ma się pojawić do końca 2026 roku lub w pierwszym kwartale 2027 roku.
Debiuty giełdowe mogą przynieść nowy kapitał
Potencjalne debiuty mogą też zasilić spółki bezpośrednio, a nie tylko umożliwić dotychczasowym akcjonariuszom sprzedaż udziałów.
Dan powiedział, że w przypadku sprzedaży akcji pierwszeństwo będzie miało państwo, a UzNIF może również upłynnić część własnych udziałów, jeśli będzie to potrzebne do zapewnienia odpowiedniej płynności rynku.
„Spółki także będą mieć pierwszeństwo w pozyskiwaniu kapitału w ramach tych IPO, bo są to niezwykle perspektywiczne aktywa. Mają ambitne programy inwestycyjne i potrzebują kolejnych nakładów” – stwierdził.
Ta różnica jest istotna: sprzedaż istniejących akcji zmienia strukturę właścicielską, natomiast emisja nowych akcji zapewnia spółkom środki na zakup samolotów, rozwój sieci telekomunikacyjnych, infrastruktury energetycznej lub innych inwestycji.
Ostateczna struktura każdej transakcji zostanie ustalona później.
Rok 2026 jest pierwszym pełnym rokiem, w którym Franklin Templeton zarządza UzNIF, po przejęciu funduszu w maju 2025 roku.
Dan ocenił, że tegoroczne wyniki dadzą solidniejszą podstawę do oceny rentowności i przyszłego potencjału dywidendowego. Pierwsza dywidenda UzNIF będzie rozważana w 2028 roku, na podstawie wyników finansowych funduszu za 2027 rok.