Trypolis przechwycił 100 tys. tabletek z podobizną zmarłego libijskiego przywódcy, wysłanych przez Europę w furgonie Renault Master. Śledczy z Bengazi zajęli kaptagon uznany za pochodzący z Syrii, gdzie reżim al-Asada kiedyś uprzemysłowił wart miliardy dolarów handel.
Siły bezpieczeństwa rządu w Trypolisie przejęły około 100 tys. tabletek ecstasy w kształcie podobizny zmarłego przywódcy Libii Muammara Kaddafiego, a podczas oddzielnej akcji antynarkotykowej we wschodniej części kraju, kontrolowanej przez rywali, ujawniono transport kaptagonu, ulubionego narkotyku obalonego reżimu syryjskiego dyktatora Baszara al-Asada.
REKLAMA
REKLAMA
Tabletki w Trypolisie przechwycił w sobotę Aparat ds. Zwalczania Terroryzmu i Przestępczości Zorganizowanej, znany jako Rada. Jak podała libijska agencja prasowa LANA, miały kształt popiersia Kaddafiego ubranego w jego charakterystyczny strój.
Rada poinformowała, że śledczy otrzymali informacje o siatce przestępczej, która przepuszczała te tabletki przez nieujawniony kraj europejski. Transport przypłynął drogą morską przez nieokreślony port i był ukryty w furgonie Renault Master.
Według doniesień podejrzanych zatrzymano i przekazano do prokuratury.
Władze Libii uznały tabletki za ecstasy, narkotyk powszechnie kojarzony z MDMA – popularnym środkiem pobudzającym używanym w klubach, wywołującym euforię i poczucie emocjonalnej bliskości.
Choć władze w Trypolisie nie podały, ile narkotyk był wart na czarnym rynku, dostępne dane i nieformalne źródła wskazują, że 100 tys. tabletek mogło mieć wartość od 500 tys. do 1,5 mln euro w szerszym regionie śródziemnomorskim.
W innej operacji w Bengazi – kontrolowanym przez siły sprzymierzone z marszałkiem Chalifą Haftarem i jego zbrojną frakcją LNA – Agencja Dochodzeń Kryminalnych poinformowała w tym tygodniu, że przejęła nieujawnioną liczbę tabletek określonych jako kaptagon. Według niej prawdopodobnym miejscem produkcji jest Syria.
Kaptagon to tani, wyjątkowo uzależniający środek pobudzający z grupy amfetamin, który podczas wojny domowej w Syrii zalał rynki Bliskiego Wschodu i szybko stał się jednym z głównych źródeł dochodu reżimu al-Asada.
Analitycy z New Lines Institute szacują, że w szczytowym momencie handel kaptagonem w Syrii przynosił nawet 10 mld dolarów (8,6 mld euro) rocznie, a powiązane z rodziną al-Asada sieci zarabiały około 2,4 mld dolarów (2 mld euro) rocznie.
Całkowite zyski reżimu z tego procederu, który około 2018–2019 roku przekształcił się w przemysłową produkcję, wciąż trudno precyzyjnie oszacować.
Wiele państw, w tym USA i Wielka Brytania, nałożyło sankcje na brata al-Asada, Mahera, oraz sieć jego współpracowników za domniemaną rolę w nadzorowaniu produkcji i eksportu narkotyku z obiektów kontrolowanych przez reżim w Latakii i górach Kalamun, we współpracy z Hezbollahem.
Od dawna istnieje kanał handlu narkotykami między Latakią a Bengazi. W grudniu 2018 roku władze Grecji przechwyciły statek przewożący ponad 3 mln tabletek kaptagonu z Latakii do wschodniego libijskiego portu, a osobne doniesienia dokumentowały kontenery z Syrii przypływające do Bengazi z milionami tabletek na pokładzie.
Ecstasy z podobizną Kaddafiego
Tabletki w kształcie podobizny Kaddafiego pojawiały się w Libii już wcześniej. W sierpniu 2025 roku władze Bengazi przejęły nieujawnioną liczbę tabletek typu kaptagon z wizerunkiem Kaddafiego.
Biegli sądowi uznali je za narkotyki typu MDMA, a śledczy stwierdzili, że źródłem produkcji miała być Syria. Zarówno MDMA, jak i kaptagon są środkami pobudzającymi na bazie amfetaminy.
Podczas innej akcji w tym samym miesiącu władze Bengazi poinformowały, że wśród większego przejęcia 1355 różnych tabletek znaleziono 45 tabletek ecstasy w kształcie twarzy Kaddafiego.
Nie wiadomo, czy różne serie tabletek z podobizną Kaddafiego mają związek z tym samym źródłem produkcji lub tymi samymi sieciami przemytniczymi.
Kaddafi, który przez 42 lata rządził Libią jako jej „Bratni Przywódca”, został pojmany i zabity przez rebeliantów w październiku 2011 roku, po powstaniu ludowym wspieranym przez naloty NATO podczas Arabskiej Wiosny.
Piętnaście lat później wizerunek Kaddafiego jest w części kraju coraz bardziej widoczny – często na odzieży i podczas publicznych zgromadzeń upamiętniających rocznicę jego rewolucji z 1 września 1969 roku.
Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości (UNODC) stwierdziło w swoim raporcie za 2026 rok, że z powodu politycznej fragmentacji i słabej kontroli granic Libia staje się coraz ważniejszym regionalnym punktem tranzytowym dla narkotyków syntetycznych.
Po upadku al-Asada w grudniu 2024 roku nowe syryjskie władze, kierowane przez tymczasowego prezydenta Ahmeda al-Sharaa, zniszczyły wiele dużych zakładów produkcji i magazynowania kaptagonu, w tym obiekty zlokalizowane na dawnych bazach reżimu al-Asada.
Jednak część produkcji i handlu nadal trwa, po rozdrobnieniu na mniejsze sieci, głównie powiązane z lojalistami al-Asada utrzymującymi kontakty z Hezbollahem w sąsiednim Libanie. Eksperci ONZ informowali pod koniec 2025 roku, że znaczne zapasy narkotyku wciąż krążą po całym regionie.