Choć wielu z niecierpliwością czeka na zaćmienie, dla branży solarnej to spory kłopot.
Dostawcy energii i operatorzy sieci przygotowują się na wpływ zaćmienia, które w tym tygodniu zakłóci wytwarzanie energii słonecznej.
REKLAMA
REKLAMA
W środę 12 sierpnia Słońce zostanie częściowo zasłonięte nad dużą częścią Europy Zachodniej. Rozległe obszary Hiszpanii oraz mniejsze regiony Portugalii, Grenlandii i Islandii znajdą się w pasie całkowitego zaćmienia.
Ponieważ energia słoneczna stanowi ważny element europejskiego miksu energetycznego – w 2025 roku odpowiadała za ok. 13 proc. produkcji energii elektrycznej w UE – około dwugodzinne zjawisko może poważnie zaburzyć bilans wytwarzania.
Energia słoneczna ma jeszcze większy udział w miksie energetycznym Hiszpanii – między 21 a 22 proc. Ponieważ na dużej części terytorium kraju wystąpi całkowite zaćmienie, skutki mogą być tam szczególnie odczuwalne.
Hiszpański operator sieci, Red Eléctrica de España (REE), zapowiedział działania zapobiegawcze, które mają zminimalizować przewidywany wpływ na fotowoltaikę (PV). Według spółki będzie on „ograniczony i przejściowy”.
Zaćmienie pojawi się nad Europą wczesnym wieczorem, kiedy produkcja energii słonecznej naturalnie zaczyna spadać. Mimo to, według wyliczeń REE, na Półwyspie Iberyjskim może ono obniżyć generację nawet o 5 GW, czyli ok. 13 proc. szczytowego zapotrzebowania w typową sierpniową środę.
REE podkreśla, że ściśle współpracuje z instytucjami państwowymi, innymi europejskimi operatorami systemów przesyłowych (TSO) oraz krajowymi centrami nadzoru nad wytwarzaniem i dystrybucją energii. Spółka zwiększa też standardowe rezerwy i marginesy bezpieczeństwa oraz na bieżąco monitoruje sytuację.
Według Europejskiej Sieci Operatorów Systemów Przesyłowych Energii Elektrycznej (ENTSO-E) w całej Europie produkcja z instalacji fotowoltaicznych może spaść nawet o 9,7 GW.
Brytyjskie gospodarstwa domowe zachęcane do ograniczenia zużycia energii podczas zaćmienia
W Wielkiej Brytanii jeden z największych dostawców energii dla gospodarstw domowych, Octopus Energy, proponuje nietypowe rozwiązanie: zachęca klientów do udziału w akcji „eclipse power down”.
„Kiedy Słońce schodzi z sieci, chcemy, żebyście zrobili to samo” – głosi kampania. Gospodarstwa domowe, które podczas zaćmienia zużyją mniej energii niż zwykle, otrzymają w nagrodę godzinę darmowej energii w niedzielę.
Promocyjna energia będzie ograniczona do 16 kWh – „więcej, niż typowy dom jest w stanie zużyć w godzinę (to raczej jak utrzymanie oświetlenia małego stadionu sportowego)”, jak podaje Octopus Energy. Aby wziąć udział, klienci muszą zapisać się do programu nagród firmy.
Oferta Octopus Energy nie jest tylko marketingową sztuczką. Aby częstotliwość w sieci elektroenergetycznej pozostała w bezpiecznym zakresie pracy – co pozwala uniknąć wyłączeń i blackoutów – wytwarzanie i zużycie energii muszą pozostawać w delikatnej równowadze w czasie rzeczywistym.
Ograniczając zużycie energii w momencie spadku produkcji ze źródeł odnawialnych, gospodarstwa domowe mogą pomóc uniknąć uruchamiania emisyjnych elektrowni opalanych gazem kopalnym, które musiałyby wypełnić lukę.
Firma liczy, że inicjatywa zmniejszy obciążenie sieci. Zaćmienie może bowiem sprawić, że „znaczna część brytyjskiej energii słonecznej zniknie z systemu – dokładnie wtedy, gdy miliony ludzi wracają do domu, a zapotrzebowanie na prąd gwałtownie rośnie”. Zużycie energii na chłodzenie może być w tym tygodniu szczególnie wysokie, bo Wielka Brytania zmaga się z piątą falą upałów w tym roku.
Jednak, jak przewiduje brytyjski operator krajowego systemu energetycznego (NESO), w czasie samego zaćmienia popyt na energię może spaść poniżej typowego poziomu, bo miliony ludzi wyjdą na zewnątrz, aby obserwować zjawisko.
W środę wieczorem Księżyc zasłoni nad częścią terytorium Wielkiej Brytanii nawet 95 proc. tarczy Słońca.
Portugalia: elektrownie wodne i cieplne zabezpieczą system
Operator sieci w Portugalii, Redes Energéticas Nacionais (REN), spodziewa się, że będzie musiał sięgnąć po dodatkowe rezerwy energii, aby zrównoważyć ubytki w produkcji słonecznej spowodowane przez zaćmienie.
W oświadczeniu (źródło w Angielski) opublikowanym w poniedziałek, 10 sierpnia, spółka poinformowała, że „konieczne będzie uruchomienie dodatkowych rezerw z elektrowni wodnych i/lub cieplnych”, aby ponownie zrównoważyć popyt i podaż w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym (SEN).
Będzie to również potrzebne, aby utrzymać stabilność połączenia między portugalską a hiszpańską siecią.
REN przewiduje spadek produkcji energii słonecznej o 450 MW. Odpowiada to ok. 7 proc. krajowego zużycia i 45 proc. średniej mocy z instalacji słonecznych prognozowanej przez Krajowy System Elektroenergetyczny na godziny 18.30–20.30.
W całym kraju wystąpi „niemal całkowite” zaćmienie – od 92 proc. w Algarve do 100 proc. w gminie Bragança. Za najlepsze miejsce w Portugalii do obserwacji pełnego zaćmienia uchodzi miejscowość Guardamil.