Śledź nas
Reklama

IMF: Izrael ma zostać 25. gospodarką świata dzięki technologiom – wnioski dla Europy

Udostępnij Obserwuj Euronews w Google
Stoisko Israel Aerospace Industries (IAI) na targach obronnych i bezpieczeństwa Eurosatory w Villepinte pod Paryżem, poniedziałek, 15 czerwca 2026 r.
Stoisko Israel Aerospace Industries (IAI) na targach obronności i bezpieczeństwa Eurosatory w Villepinte pod Paryżem, poniedziałek, 15 czerwca 2026 r. -  Prawo autorskie  AP Photo
Prawo autorskie AP Photo
Przez Nela Heidner
Opublikowano dnia ,Zaktualizowano
Udostępnij Close Button

Gospodarka Izraela napędzana technologią ma w 2026 r. wyprzedzić Szwecję i Irlandię, stając się 25. największą na świecie – ocenia MFW. Gdy europejscy i izraelscy decydenci spotykają się w Jerozolimie, Europa szuka inspiracji w tym modelu innowacji.

Izrael zmierza ku temu, by do końca roku zostać 25. co do wielkości gospodarką świata – wynika z danych Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW). W październikowej prognozie na 2026 r. MFW przewiduje nominalny produkt krajowy brutto (PKB) na poziomie ok. 747 mld dol., co pozwoliłoby Izraelowi wyprzedzić Szwecję i Irlandię w światowym rankingu.

REKLAMA
REKLAMA

Dane pojawiają się w momencie, gdy ponad 700 uczestników, w tym ponad 200 gości z Europy, spotyka się na szczycie ELNET Jerusalem Summit, odbywającym się w dniach 22–24 listopada. Na agendzie dominują kwestie zacieśniania współpracy Izraela i Europy w dziedzinie bezpieczeństwa, technologii, badań naukowych i handlu.

Mimo trwających napięć geopolitycznych MFW prognozuje wzrost gospodarczy na poziomie 4,5 proc. w 2026 r. Bank Izraela jest jeszcze bardziej optymistyczny: przewiduje wzrost o 5,6 proc. w tym roku i 7,5 proc. w 2027 r., choć wyższe prognozy obejmują produkcję izraelskich firm za granicą. Po wyłączeniu tej działalności bank centralny oczekuje krajowego wzrostu na poziomie 3,4 proc. w 2026 r. i 5,1 proc. w 2027 r.

Liczby te pokazują jednak, że mimo trudnego otoczenia bezpieczeństwa gospodarka ma znaczący potencjał odbudowy i dalszej ekspansji.

Siła napędowa izraelskiego sukcesu gospodarczego

Jednym z najważniejszych czynników stojących za wynikami gospodarki Izraela jest sektor technologiczny.

Przez kilka dekad kraj rozwijał silnie powiązany ekosystem innowacji, ze szczególnymi atutami w cyberbezpieczeństwie, sztucznej inteligencji, oprogramowaniu, półprzewodnikach, technologiach medycznych i innowacjach związanych z obronnością.

Z raportu „State of High-Tech 2026” Izraelskiej Agencji Innowacji wynika, że sektor ten odpowiadał w 2025 r. za 18,3 proc. izraelskiego PKB i ok. 58 proc. eksportu kraju.

Dane te pokazują, jak dużą rolę technologia odgrywa dziś w izraelskiej gospodarce. Firmy wysokich technologii nie tylko generują bezpośrednią aktywność gospodarczą. Przyciągają też międzynarodowy kapitał, tworzą wysoko kwalifikowane miejsca pracy i łączą izraelskie przedsiębiorstwa z klientami oraz partnerami na całym świecie.

Kluczową rolę w tym sukcesie odgrywają badania i rozwój.

Zgodnie ze statystykami OECD dotyczącymi badań i rozwoju Izrael przeznaczał w 2024 r. ok. 6,8 proc. PKB na B+R – to jeden z najwyższych udziałów na świecie. Dla porównania, według danych Eurostatu Unia Europejska wydawała w tym samym roku na badania i rozwój ok. 2,3 proc. PKB.

Różnica odzwierciedla wyjątkową rolę sektorów opartych na intensywnych badaniach w izraelskiej gospodarce. Pokazuje też, jak trwałe inwestycje w innowacje mogą stać się wyróżnikiem rozwoju gospodarczego kraju.

Inny model relacji między nauką, biznesem i przedsiębiorczością

Model innowacji w Izraelu opiera się na bliskich powiązaniach między uniwersytetami, prywatnymi firmami, inwestorami a sektorem publicznym.

Istotnym elementem tego systemu jest Izraelska Agencja Innowacji, która wspiera badania technologiczne, młode firmy oraz innowacje przemysłowe. Jej działania pomagają przedsiębiorstwom rozwijać nowe technologie i zbliżać je do zastosowań komercyjnych.

Izrael korzysta także z kultury biznesowej, w której przedsiębiorczość i technologiczne eksperymentowanie są dobrze zakorzenione. Inwestorzy typu venture capital odgrywają ważną rolę w finansowaniu obiecujących młodych firm, co odzwierciedla dużą skłonność do podejmowania ryzyka i inwestowania w innowacyjne pomysły, nawet gdy powodzenie rynkowe jest niepewne.

Kolejną cechą wyróżniającą jest międzynarodowa orientacja izraelskich przedsiębiorstw.

Przy stosunkowo niewielkim rynku wewnętrznym izraelskie firmy technologiczne często od początku muszą szukać rynków zagranicznych. Klienci z zagranicy, inwestorzy i partnerstwa handlowe stają się więc centralnym elementem ich strategii biznesowych.

Szczególnie ważnym partnerem pozostają Stany Zjednoczone. Obowiązująca od 1985 r. umowa o wolnym handlu między USA a Izraelem stworzyła ramy dla ściślejszych relacji gospodarczych między obu krajami.

Wojna, wydatki obronne i odporność gospodarki

Rozwój technologiczny Izraela dokonuje się na tle trudnej sytuacji geopolitycznej.

Operacje wojskowe, mobilizacja rezerwistów, niedobory siły roboczej i zakłócenia działalności firm wywierają presję na gospodarkę. Wyższe wydatki obronne zwiększają też obciążenia finansów publicznych.

Mimo to izraelski sektor technologiczny wciąż zachowuje znaczący zasięg międzynarodowy.

Częścią tego obrazu jest przemysł obronny. Firmy takie jak Elbit Systems, Rafael czy Israel Aerospace Industries rozwinęły zaawansowane kompetencje m.in. w dziedzinie obrony przeciwrakietowej, radarów, dronów i elektroniki wojskowej.

Część wiedzy zdobytej w badaniach związanych z obronnością znajduje zastosowanie w sektorach cywilnych, zwłaszcza w cyberbezpieczeństwie, komunikacji i zaawansowanym inżynierii.

Wydatków wojskowych nie należy jednak mylić z dobrobytem gospodarczym. Nakłady na obronę wiążą się z dużymi kosztami i mogą ograniczać środki dostępne na edukację, transport, opiekę zdrowotną oraz inne inwestycje sprzyjające długofalowemu wzrostowi.

„Economic Survey of Israel 2025” OECD analizuje wyzwania gospodarcze związane z konfliktem oraz potrzebę ochrony nakładów na infrastrukturę, kompetencje i produktywność.

Wyzwania gospodarcze wciąż przed Izraelem

Mimo silnego sektora technologicznego Izrael nadal stoi przed poważnymi problemami gospodarczymi. W ocenie z lipca 2026 r. MFW ostrzegł, że inflacja może przejściowo wzrosnąć z powodu wyższych cen energii i niedoborów podaży, mimo umacniania się szekla.

Skutki gospodarcze trwających konfliktów, w tym wysokie wydatki na obronność i braki kadrowe, mają również ciążyć na wzroście w średnim okresie.

Według MFW długo utrzymujące się problemy rynku pracy, w szczególności stosunkowo niska aktywność zawodowa ultraortodoksyjnych Żydów i Arabek z izraelskim obywatelstwem, mogą ograniczać wzrost gospodarczy kraju w perspektywie średnioterminowej.

Czego Europa może się nauczyć od mniejszej gospodarki?

Mimo to doświadczenia Izraela niosą kilka ważnych wniosków dla europejskich decydentów, zwłaszcza w czasie, gdy Unia Europejska stara się poprawić produktywność, pobudzać innowacje i skuteczniej konkurować na globalnych rynkach technologii.

Europa dysponuje już uczelniami na światowym poziomie, silnymi instytutami naukowymi, zaawansowanym przemysłem oraz dużym rynkiem konsumenckim. Wyzwanie polega nie tylko na tworzeniu nowych pomysłów, lecz na tym, by więcej z nich przekształcać w udane firmy, zdolne rozwijać się międzynarodowo.

Doświadczenia Izraela podpowiadają kilka obszarów, w których Europa mogłaby wzmocnić swoje podejście.

Po pierwsze, należy potraktować innowacje jako długoterminowy priorytet gospodarczy. Badania i rozwój wymagają stałego zaangażowania ze strony firm, inwestorów i państwa. Wsparcie publiczne może pobudzać prywatne inwestycje, zwłaszcza w technologie, w których zwrot komercyjny pojawia się dopiero po latach.

Po drugie, trzeba zacieśniać współpracę między uniwersytetami a biznesem. Odkrycia naukowe przynoszą większą wartość gospodarce, gdy są przekuwane w użyteczne produkty i usługi. Europa mogłaby rozwijać istniejące partnerstwa badawcze, ulepszać mechanizmy transferu technologii i ułatwiać przedsiębiorcom komercjalizację badań akademickich.

Po trzecie, warto ułatwić rozwój start-upów i wzmacniać gotowość do podejmowania ryzyka. W Europie powstaje wiele innowacyjnych młodych firm, ale obiecujące przedsiębiorstwa często mają trudności z pozyskaniem finansowania na ekspansję międzynarodową. Lepszy dostęp do kapitału wysokiego ryzyka, bardziej zintegrowane rynki finansowe i większa skłonność inwestorów do wspierania ambitnych projektów mogłyby pomóc europejskim firmom w globalnej konkurencji. Kultura przedsiębiorcza Izraela pokazuje, jak ważne jest akceptowanie ryzyka handlowego jako elementu procesu innowacji.

Po czwarte, należy wzmacniać współpracę w kluczowych sektorach. Izraelskie doświadczenie pokazuje, jak kompetencje w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, sztucznej inteligencji, elektroniki i zaawansowanej inżynierii mogą wspierać różne gałęzie gospodarki. Europa mogłaby promować ściślejszą współpracę między uczelniami, biznesem cywilnym a strategicznymi programami badawczymi, zachowując odpowiednie zabezpieczenia.

Wreszcie, trzeba wspierać silniejszą orientację międzynarodową biznesu. Izraelskie firmy technologiczne często od początku celują w rynki globalne. Europejskie przedsiębiorstwa mogłyby lepiej wykorzystywać jednolity rynek UE, zapewniający dostęp do ok. 450 mln konsumentów, jako podstawę ekspansji międzynarodowej. Choć różnice regulacyjne i narodowe wciąż istnieją, bardziej zintegrowany rynek może ułatwiać rozwój firm w całej Europie i zwiększać ich zdolność do konkurowania na świecie.

Dla Europy wniosek jest jasny: przewaga konkurencyjna gospodarki zależy nie tylko od wielkości rynku czy bazy przemysłowej, lecz także od zdolności do przekuwania wiedzy w komercyjnie udane pomysły.

Europa ma już sporą część potrzebnych zasobów: kompetencje naukowe, moce przemysłowe i środki finansowe. Wyzwanie polega na lepszym powiązaniu tych atutów, wspieraniu obiecujących firm w procesie wzrostu oraz uczynieniu innowacji silniejszym motorem rozwoju gospodarczego.

Celem powinno być zatem selektywne czerpanie z osiągnięć Izraela przy jednoczesnym zachowaniu cech, które nadają europejskim gospodarkom ich szczególny charakter.

Współpraca europejsko-izraelska: polityczne wyzwania

Wśród zapowiedzianych europejskich uczestników szczytu ELNET Jerusalem Summit są były premier Francji Manuel Valls, były minister spraw zagranicznych Włoch i obecny specjalny przedstawiciel UE Luigi Di Maio, były minister spraw zagranicznych Czech Jan Lipavský, ambasador Niemiec w Izraelu Alexander Graf Lambsdorff oraz wicemarszałek Senatu RP Michał Kamiński.

Grecję reprezentuje wiceminister gospodarki narodowej i finansów Dimitrios Markopoulos, a przewodnicząca litewskiej parlamentarnej komisji ds. innowacji Jekaterina Rojaka również figuruje na liście mówców. Przemówienie na konferencji ma wygłosić prezydent Izraela Isaac Herzog.

Zwolennicy ściślejszych więzi widzą szansę w połączeniu izraelskich kompetencji w cyberbezpieczeństwie, sztucznej inteligencji i zaawansowanych technologiach z potencjałem przemysłowym i naukowym Europy.

Relacje gospodarcze rozwijają się jednak na tle wrażliwego kontekstu politycznego. W UE istnieją rozbieżne opinie co do przyszłości stosunków z Izraelem. Część państw członkowskich i parlamentarzystów wzywa do ograniczeń handlowych lub ponownej oceny niektórych elementów układu stowarzyszeniowego UE–Izrael. Różnice te podkreślają polityczną złożoność zacieśniania współpracy gospodarczej.

Mimo to rozwój gospodarczy Izraela, a zwłaszcza jego osiągnięcia w dziedzinie technologii i innowacji, pozostaje ważnym tematem samym w sobie, dostarczającym cennych wskazówek dla europejskiego biznesu i decydentów.

Przejdź do skrótów dostępności
Udostępnij Obserwuj Euronews w Google

Czytaj Więcej