Azerbejdżan i Niemcy zawarły strategiczne porozumienie o współpracy w energetyce, transporcie i handlu; kanclerz Merz chwali dostawy gazu z Azerbejdżanu, które do przyszłego roku mają sięgnąć 2 mld m³ rocznie, jako krok w stronę uniezależnienia się od Moskwy.
Prezydent Azerbejdżanu Ilham Alijew przybył we wtorek do Berlina z pierwszą wizytą państwową w Niemczech. Na szczycie agendy znalazły się bezpieczeństwo energetyczne i szlak handlowy Środkowego Korytarza, a Europa wciąż ogranicza zależność od rosyjskich paliw kopalnych.
REKLAMA
REKLAMA
Alijew spotkał się z kanclerzem Friedrichem Merzem na rozmowach dwustronnych, a następnie wziął udział w szerszym posiedzeniu z członkami gabinetu.
Obie strony podpisały wspólną deklarację o partnerstwie strategicznym oraz szereg porozumień obejmujących energetykę, transport, infrastrukturę, handel i inwestycje, a także naukę i technologie. Niemcy stały się tym samym drugim po Włoszech państwem Europy, które zawarło z Azerbejdżanem taką umowę. Równolegle z rozmowami odbywało się wspólne forum biznesowe.
„Chciałbym wyrazić wdzięczność prezydentowi Ilhamowi Alijewowi” – powiedział Merz. „Stwarza pan dla nas możliwość odbioru większych wolumenów gazu z Azerbejdżanu. Ta kwestia znajduje odzwierciedlenie także we Wspólnej Deklaracji, którą podpisaliśmy dziś”.
„Azerbejdżan może dostarczyć wymagane ilości ropy” – powiedział Alijew. „Można to zrobić zarówno z własnych źródeł, jak i poprzez dział handlowy spółki SOCAR”.
Niemcy stały się jednym z najnowszych odbiorców gazu z Baku, odkąd w 2024 roku surowiec z Azerbejdżanu zaczął płynąć do Niemiec Południowym Korytarzem Gazowym i dalszymi połączeniami. Alijew zapowiedział, że już w przyszłym roku roczne dostawy osiągną 2 mld m³.
Merz nazwał Południowy Korytarz Gazowy pewnym szlakiem dostaw i podkreślił, że Niemcy zamierzają budować z Azerbejdżanem długofalowe relacje.
Azerbejdżan dostarcza obecnie do Europy ok. 12 mld m³ gazu rocznie, a do największych odbiorców należą Włochy, Grecja, Bułgaria i Węgry.
„Azerbejdżan jest gotów zwiększyć dostawy energii do Niemiec i innych państw Unii Europejskiej, ponieważ infrastruktura energetyczna Rosji nadal doznaje zniszczeń w wyniku wojny w Ukrainie” – powiedział Alijew.
Decyzja Berlina o dywersyfikacji źródeł energii po rozpoczęciu przez Moskwę pełnoskalowej inwazji na Ukrainę na początku 2022 roku zwiększyła strategiczne znaczenie Południowego Korytarza Gazowego dla państw UE.
Dużo miejsca poświęcono także Środkowemu Korytarzowi, który łączy Chiny z Europą przez Kazachstan, Azerbejdżan, Gruzję i Turcję. Alijew poinformował, że Azerbejdżan zainwestował znaczne środki w rozbudowę zdolności przeładunkowych portu w Alacie nad Morzem Kaspijskim, a wolumen przewozów w korytarzu wyraźnie wzrósł.
Niemcy, jako jedna z głównych gospodarek przemysłowych Europy i duży importer towarów z Azji, mają bezpośredni interes w ograniczaniu zależności od szlaków biegnących przez Rosję.
Alijew odniósł się też do trwającej wojny między Iranem a USA, która zakłóciła regionalne przepływy energii i handlu oraz zwiększyła znaczenie tras lądowych i kaspijskich jako alternatywy dla cieśniny Ormuz.
Jak podkreślił, Azerbejdżan zachowywał przez cały czas wojny wyważone stanowisko i jest gotów wesprzeć wszelkie wysiłki dyplomatyczne na rzecz przywrócenia stabilności.
Merz z kolei pochwalił proces pokojowy między Armenią a Azerbejdżanem, wyraził poparcie dla trwałego porozumienia i wezwał obie strony do sfinalizowania umowy pokojowej.
Wiarygodny partner Europy
Zdaniem Orkhana Yolchuyeva, dyrektora i współzałożyciela ośrodka analitycznego CASPIA w Baku, znaczenie wizyty wynika z szerszego zakresu sektorów ujętych w nowej agendzie strategicznej.
„Po raz pierwszy na tak wysokim szczeblu współpraca dwustronna obejmuje zieloną energię, wodór niskoemisyjny, transformację cyfrową, modernizację przemysłu, powiązania transportowe i innowacje” – mówi Yolchuyev.
„Niemcy coraz częściej postrzegają Azerbejdżan nie tylko jako dostawcę energii, lecz także jako partnera dla nowych projektów przemysłowych i logistycznych, łączących Europę, Południowy Kaukaz i Azję Centralną”.
Yolchuyev ocenił, że nowo powołana Rada Biznesu może pomóc przełożyć ustalenia polityczne na praktyczną współpracę, a włączenie edukacji, nauki i wymiany kulturalnej nadaje partnerstwu szersze podstawy.
Shahin Ismayilov, poseł do parlamentu Azerbejdżanu i przewodniczący komisji ds. młodzieży i sportu, powiedział, że porozumienia zawarte w Berlinie mogą wzmocnić współpracę w dziedzinie energii, handlu, transportu i inwestycji.
„Wizyta prezydenta Ilhama Alijewa w Niemczech jest ważnym krokiem w dalszym umacnianiu partnerstwa strategicznego między Azerbejdżanem i Niemcami” – powiedział w rozmowie z Euronews.
„Azerbejdżan pozostaje wiarygodnym partnerem dla Europy, w szczególności w zakresie zapewniania stabilnych dostaw energii i rozwijania inicjatywy Środkowego Korytarza”.
Alijew omówił kwestie współpracy dwustronnej między obu krajami także podczas rozmowy w cztery oczy z prezydentem Niemiec Frankiem-Walterem Steinmeierem później we wtorek.
Steinmeier, który wcześniej pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych Niemiec, określił Azerbejdżan i Niemcy jako „wyspy stabilności” wśród trwających na świecie konfliktów i szerszych wyzwań.