Obecne połączenie upału i wilgoci tworzy w Niemczech idealne warunki dla komarów. Najlepiej wykorzystują je pospolity komar domowy i coraz liczniejszy azjatycki komar tygrysi.
„Wilgotna i ciepła pogoda oznacza idealne warunki – komary aż piszczą z radości”, ostrzega ekspertka od komarów, Doreen Werner, z Leibniz-Zentrum für Agrarlandschaftsforschung (ZALF).
REKLAMA
REKLAMA
Rodzime komary domowe składają jaja głównie w stojącej wodzie, na przykład w beczkach na deszczówkę czy kałużach. Inwazyjny komar tygrysi jest jednak znacznie bardziej elastyczny: wystarczą mu najmniejsze resztki wody w podstawkach pod doniczkami czy konewkach, by wykorzystać je jako miejsce rozrodu. Dzięki temu może się szybko rozprzestrzeniać także w gęsto zabudowanych miastach.
Biolożka zwraca uwagę, że taka wilgotna, ciepła pogoda pozwala na rozwój kilku pokoleń komarów w ciągu jednego lata. Pod koniec sierpnia populacja jest największa – widać to po znacznie częstszych nalotach komarów.
Z kolei długotrwała susza może ograniczać liczebność komarów, bo brakuje wtedy zbiorników wodnych potrzebnych do rozrodu.
Azjatycki komar tygrysi jest obecnie szczególnie dokładnie badany, bo pochodzi z tropików, a w Europie coraz lepiej się zadomawia. Jest aktywny w dzień i agresywny, a teoretycznie może przenosić patogeny takie jak wirusy dengi czy chikungunyi. Jak dotąd nie stwierdzono jednak lokalnych łańcuchów zakażeń z jego udziałem w Niemczech.
Chikungunya rzadko bywa śmiertelna, ale może przez długi czas powodować dolegliwości. Typowe objawy to wysoka gorączka, silne bóle stawów, mięśni i głowy oraz wysypka. Dengę zwykle charakteryzuje wysoka gorączka, silne bóle głowy i mięśni oraz wysypka. W ciężkich przypadkach choroba może prowadzić do krwawień i zagrażających życiu powikłań.
Jak podaje NTV, azjatycki komar tygrysi występuje dotąd przede wszystkim na południowym zachodzie Niemiec. Eksperci przewidują jednak, że w przyszłości będzie się przesuwał dalej na północ i tam również się trwale zadomowi.
Jak wygląda azjatycki komar tygrysi
Azjatycki komar tygrysi dorasta zaledwie do 0,9 cm, więc jest stosunkowo niewielki. Od rodzimych komarów odróżnia go przede wszystkim charakterystyczne czarno-białe ubarwienie. Według Federalnej Agencji Ochrony Środowiska (Umweltbundesamt) szczególnie wyraźnie czarno-białe są odwłok i tylne nogi. Typowa jest też biała linia, która zaczyna się na potylicy i biegnie do nasady skrzydeł.
W wielu gminach zauważenie komara tygrysiego można zgłosić za pośrednictwem oficjalnych portali internetowych.
W miastach takich jak Fryburg Bryzgowijski zgłoszenia dotyczące azjatyckiego komara tygrysiego można przekazywać przez stronę miasta lub tamtejszego urzędu zdrowia. Również w Heidelbergu działa internetowy formularz zgłoszeniowy w ramach lokalnych działań zwalczających komary tygrysie.
W Karlsruhe i regionie Środkowego Górnego Renu także prowadzony jest monitoring komara tygrysiego, a zgłoszenia trafiają najczęściej do miejskich wydziałów zdrowia lub ochrony środowiska. W Mannheim mieszkańcy zazwyczaj zgłaszają takie znaleziska również za pośrednictwem sanepidu lub miejskich portali środowiskowych.
Rodzime komary przenoszą m.in. wirusa Zachodniego Nilu
Wirus Zachodniego Nilu, który jest przenoszony na ludzi przez rodzime komary, rozprzestrzenił się już w części Niemiec. Z badań berlińskiej kliniki Charité wynika, że w Berlinie zdążył się już trwale zadomowić.
Według Instytutu Roberta Kocha w 2025 roku w całych Niemczech odnotowano łącznie 14 przypadków zakażenia wirusem Zachodniego Nilu. W 2024 roku było ich 49, a w 2023 roku zgłoszono 16 przypadków – w każdym przypadku z uwzględnieniem osób zakażonych po podróży. Specjaliści przypuszczają jednak, że rzeczywista liczba zakażeń jest znacznie wyższa, ponieważ wiele infekcji przebiega bezobjawowo. Jeśli pojawiają się dolegliwości, najczęściej mają one charakter grypopodobny: ból głowy i mięśni, dreszcze czy wymioty. W rzadkich przypadkach infekcja może mieć ciężki przebieg i zakończyć się śmiercią.
Choroby serca u zwierząt wywołane nicieniami
Zarówno pospolity komar, jak i inwazyjny azjatycki komar tygrysi mogą pełnić rolę tzw. wektorów, czyli pobierać larwy nicieni i przenosić je dalej.
Dirofilaria immitis i Dirofilaria repens to pasożytnicze nicienie, które atakują przede wszystkim zwierzęta, a rzadziej także ludzi. Dirofilaria immitis wywołuje tzw. chorobę serca, w której pasożyty osiedlają się w tętnicach serca i płuc, powodując u psów poważne uszkodzenia serca i układu oddechowego.
Z kolei Dirofilaria repens zasiedla tkankę podskórną i zwykle prowadzi tam do powstawania guzkowatych lub przemieszczających się obrzęków, także u ludzi, którzy są dla pasożyta żywicielem przypadkowym.
Przy okazji: olej kokosowy często bywa wymieniany jako naturalna ochrona przed komarami, ponieważ zawiera kwas laurynowy, który może działać na nie odstraszająco. Czy skutecznie chroni także przed azjatyckim komarem tygrysim, na razie nie wiadomo. Specjaliści zasadniczo zalecają repelenty z substancjami czynnymi o potwierdzonej skuteczności.