W wielu regionach temperatura ma sięgnąć powyżej 35 stopni, gdy Europa mierzy się z drugą falą upałów w ciągu miesiąca.
Zamknięte szkoły, zakaz alkoholu i odwołane pociągi: narastająca europejska fala upałów paraliżuje codzienne życie.
W części Hiszpanii temperatury mogą sięgnąć 45°C. W niedzielę rozpoczęła się tam pierwsza oficjalna fala upałów w 2026 roku, a w całym kraju obowiązują czerwone i pomarańczowe alerty pogodowe.
Ponad połowa Francji jest również objęta czerwonym alertem. Kraj przeżywa już drugie w tym roku ekstremalne uderzenie upałów, a w weekend odnotowano pierwsze zgony związane z wysokimi temperaturami. Wielka Brytania także zmaga się z ostrzeżeniem przed silnym upałem, a na południu spodziewane są temperatury sięgające 38°C. Z falą upałów mierzą się też m.in. Niemcy, Włochy, Portugalia i Szwajcaria.
„Napędzana przez człowieka zmiana klimatu stworzyła podłoże dla tego zjawiska, ładując atmosferę dodatkowym ciepłem i sprawiając, że ekstremalne temperatury są znacznie bardziej intensywne, niż byłyby kiedyś” – mówi francuskiej agencji AFP Akshay Deoras, starszy badacz w brytyjskim National Centre for Atmospheric Science na Uniwersytecie w Reading.
W całej Europie z powodu upałów w 2024 roku – najgorętszym w historii pomiarów na kontynencie – zmarło ponad 62 tys. osób. Eksperci ostrzegają, że wraz z dalszym wzrostem temperatur liczba ta będzie rosnąć.
Największe ryzyko ponoszą osoby starsze, małe dzieci i ludzie z chorobami przewlekłymi, a także setki tysięcy sezonowych pracowników zatrudnionych na otwartej przestrzeni – w większości migrantów.
Francja zamyka szkoły z powodu upałów
We Francji władze zamknęły dziś (poniedziałek 22 czerwca) 845 szkół, a kolejne 1 800 ma wypuścić uczniów wcześniej niż zwykle, informuje AFP.
Decyzja zapadła tydzień po tym, jak francuski minister edukacji Édouard Geffray zaproponował przesunięcie godzin egzaminów, tak aby nie odbywały się w najgorętszych porach dnia, w związku z coraz wcześniejszym i coraz ostrzejszym przebiegiem fal upałów w kraju.
Od tego czasu władze regionu Île-de-France ogłosiły 1 mln euro pomocy dla 500 ośrodków egzaminacyjnych na zakup sprzętu chłodzącego, takiego jak wentylatory czy systemy zraszania wodą.
W Wielkiej Brytanii na razie nie ogłoszono masowego zamykania szkół. Część placówek złagodziła jednak wymogi dotyczące mundurków, aby zwiększyć komfort uczniów, a prowadzone oceny ryzyka mają chronić dzieci i nauczycieli.
Brytyjski Komitet ds. Zmian Klimatu (CCC) niedawno wezwał do instalacji klimatyzacji we wszystkich szkołach w ciągu najbliższych 25 lat, ponieważ prognozy przewidują nasilenie upałów. Klimatyzacja może ratować życie podczas ekstremalnego gorąca, ale jednocześnie dokłada się do problemu, emitując CO2 i czynniki chłodnicze ogrzewające planetę.
Ograniczenia w ruchu pociągów we Francji i Belgii
Na początku tygodnia pasażerów w Paryżu i w Belgii czekają ograniczenia w kursowaniu pociągów, aby zmniejszyć ryzyko awarii blokujących tory.
Odkształcanie torów, pożary nasypów kolejowych i obwisające linie trakcyjne to tylko niektóre z zagrożeń dla kolei, gdy temperatury gwałtownie rosną.
W Île-de-France, gdzie w poniedziałek odwołano co dziesiąty pociąg, by chronić przegrzewającą się infrastrukturę sieci, prezydent regionu, Valérie Pécresse, odradziła niekonieczne podróże i zaapelowała, by w miarę możliwości pracować z domu, podaje AFP.
Część brytyjskich przewoźników kolejowych również zmieniła rozkłady. W najcieplejszych porach dnia kursuje mniej pociągów, a przejazdy są nieco dłuższe. Jak wyjaśnia spółka Great Western Railway (GWR), ekstremalny upał powoduje rozszerzanie się i wyginanie szyn. Po przekroczeniu określonych progów temperatury pociągi muszą zwalniać, aby utrzymać bezpieczeństwo ruchu.
Ostrzeżenia dla kąpiących się i zakazy alkoholu
Francuski doroczny uliczny festiwal muzyczny Fête de la Musique odbył się w weekend mimo upału, ale rząd wprowadził zakaz spożywania alkoholu w miejscach publicznych objętych czerwonym alertem, aby ograniczyć ryzyko odwodnienia. Część wydarzeń odwołano lub przeniesiono do pomieszczeń, by osłonić uczestników przed żarem.
W Paryżu uczestnicy zabawy chłodzili się w kanale Canal Saint-Martin, otwartym dla pływających 17 czerwca. Władze apelują jednak o szczególną ostrożność podczas kąpieli w rzekach i jeziorach, po tym jak zarówno Francja, jak i Niemcy odnotowały w weekend gwałtowny wzrost liczby utonięć.
Służby zalecają, by kąpać się wyłącznie na akwenach strzeżonych, gdzie dyżurują ratownicy, unikać skakania do naturalnych rzek o silnym nurcie oraz uważać na szok termiczny – do wody należy wchodzić powoli, dając ciału czas na przystosowanie się do zmiany temperatury.
Pożary wymuszają ewakuacje we Francji
Intensywny upał nasila też ryzyko pożarów lasów i suszy w dotkniętych nim krajach, zwłaszcza że po majowej fali upałów gleba wciąż jest mocno wysuszona. To sprawia, że temperatury przy gruncie rosną szybciej niż zwykle, a wyschniętej roślinności, która może stać się paliwem dla ognia, jest pod dostatkiem.
We Francji zagrożenie już się materializuje: pożar w departamencie Cher, objętym od niedzieli czerwonym alertem upałowym, spalił 25 hektarów upraw i zmusił do ewakuacji około 50 osób, informuje AFP.