Według najnowszej analizy elektryfikacja to najskuteczniejsze narzędzie ochrony Europejczyków przed wstrząsami energii z paliw kopalnych.
Przejście na ekologiczne ogrzewanie i transport może obniżyć rachunki za energię w gospodarstwach domowych w UE o tysiące euro rocznie, i to jeszcze przed uwzględnieniem wstrząsów na rynku paliw kopalnych – wynika z nowego raportu.
Analiza duńskiego zielonego think tanku CONCITO pokazuje, że inwestycje wyłącznie w pompy ciepła i samochody elektryczne (EV) mogą przynieść oszczędności równe niemal dwóm latom darmowego ogrzewania dla przeciętnego gospodarstwa domowego w UE. Eksperci podkreślają, że te korzyści mogą być jeszcze większe, jeśli rządy krajowe zmienią podatki energetyczne, a energia będzie zużywana poza godzinami szczytu.
Badacze przeanalizowali pięć państw UE i stwierdzili, że skala oszczędności na rachunkach za energię mocno zależy od lokalnych cen energii i zapotrzebowania gospodarstw domowych. We wszystkich przypadkach były jednak „znaczne”, a średnia unijna sięgnęła 2200 euro rocznie.
Na ile pompa ciepła i samochód elektryczny obniżą rachunki?
Z raportu (źródło w Angielski) wynika, że gospodarstwa domowe w Niemczech mogą zaoszczędzić co najmniej 1950 euro rocznie dzięki przejściu na pompę ciepła i samochód elektryczny. To mniej więcej równowartość roku darmowego ogrzewania domu.
W Hiszpanii oszczędności sięgają 2000 euro rocznie, co odpowiada 22 miesiącom darmowej energii elektrycznej.
Spośród pięciu analizowanych państw największym beneficjentem okazała się Francja. Tamtejsze gospodarstwa domowe mogą zaoszczędzić aż 3070 euro rocznie po dokonaniu takiej zmiany.
W przypadku Polski i Włoch roczne oszczędności wynoszą odpowiednio 1870 i 1780 euro.
CONCITO podkreśla, że szacunki oparto na danych Eurostatu sprzed wojny z Iranem, po której ceny ropy i gazu poszybowały w górę.
„W związku z tym te wyliczenia można uznać za stosunkowo ostrożne” – czytamy w raporcie. „Niedawne skoki cen paliw kopalnych tylko wzmacniają ekonomiczny sens elektryfikacji oraz polityczną konieczność ochrony konsumentów przed szokami cenowymi”.
Wojna z Iranem napędza boom na OZE
Konflikt USA i Izraela na Bliskim Wschodzie wywołał w całej Europie boom na odnawialne źródła energii, wzmacniając lokalną, czystą energetykę.
Według firmy energetycznej Octopus Energy sprzedaż pomp ciepła w Wielkiej Brytanii wzrosła w pierwszych trzech tygodniach marca o ponad 50 procent w porównaniu z takim samym okresem miesiąc wcześniej. Zbiegło się to z faktycznym zamknięciem Cieśniny Ormuz, jednej z kluczowych na świecie tras transportu paliw kopalnych, którą zwykle przepływa około jedna piąta globalnych dostaw ropy.
Sprzedaż domowych pomp ciepła w pierwszym kwartale 2026 roku we Francji, Niemczech i Polsce była średnio o 25 procent wyższa niż w tym samym okresie 2025 roku. W Niemczech pompy ciepła sprzedają się lepiej niż tradycyjne kotły gazowe, mimo że kraj niedawno częściowo wycofał się z ustawy o zielonym ogrzewaniu.
Wielu dealerów samochodowych, w tym sprzedawców aut używanych, odnotowało w ostatnich miesiącach gwałtowny wzrost zainteresowania pojazdami elektrycznymi. Dotyczy to także zarejestrowanej w Amsterdamie platformy Olx, która informuje, że liczba zapytań o samochody elektryczne rośnie na jej rynkach we Francji, Rumunii, Portugalii i Polsce, a wzrost „z tygodnia na tydzień stale przyspiesza we wszystkich krajach”.
„Skoki cen paliw kopalnych, które obserwujemy dziś, nie są przypadkiem. To przewidywalna konsekwencja nieustannej zależności Europy od ropy i gazu, z których około 90 procent jest importowane” – mówi Jens Mattias Clausen z CONCITO.
„Ta analiza pokazuje, że narzędzia do ochrony europejskich rodzin już istnieją. Teraz potrzeba przede wszystkim woli politycznej, by usunąć bariery, które stoją na drodze”.
Jakie są bariery dla elektryfikacji?
Koszty początkowe pozostają jedną z największych barier dla wielu gospodarstw domowych, które chcą przejść na elektryczne ogrzewanie i transport.
Raport wskazuje, że ukierunkowane dotacje w wysokości 4500 euro skróciłyby dla przeciętnego gospodarstwa domowego w UE okres zwrotu inwestycji w pompę ciepła do pięciu lat. W wielu krajach, takich jak Wielka Brytania, funkcjonują dodatkowe programy wsparcia dla gospodarstw o niskich dochodach, które mają pomóc w pokryciu kosztów instalacji.
Ceny samochodów elektrycznych również spadają i w wielu państwach zrównują się już z kosztami zakupu aut benzynowych. W ubiegłym miesiącu największa brytyjska platforma motoryzacyjna Autotrader poinformowała, że nowe samochody elektryczne są obecnie przeciętnie tańsze w zakupie niż modele benzynowe – po raz pierwszy w historii.
Jak podaje Octopus Electric Vehicles, wiele samochodów elektrycznych kosztuje dziś tyle samo lub nawet mniej w leasingu niż ich benzynowe odpowiedniki.
Wiele państw UE oferuje także zachęty do zakupu aut elektrycznych i montażu infrastruktury do ładowania.