UE-27 zatwierdziła tymczasowe stosowanie umowy z Wielką Brytanią dotyczącej Gibraltaru, otwierając drogę do złagodzenia kontroli granicznych z Hiszpanią. Porozumienie, które wejdzie w życie 15 lipca, ma na celu stabilizację ruchu osób i towarów oraz uregulowanie prawnych ram po Brexicie.
W czwartek kraje Unii Europejskiej wyraziły zgodę na umowę między UE a Wielką Brytanią dotyczącą Gibraltaru, co stanowi decydujący krok w kierunku uregulowania ram prawnych Gibraltaru po Brexicie.
REKLAMA
REKLAMA
Komitet Stałych Przedstawicieli (Coreper) przyjął teksty umowy oraz decyzje dotyczące jej podpisania i tymczasowego stosowania, oczekując jedynie na ostateczne korekty techniczne dokonane przez ekspertów prawno-językowych Rady.
Zgodnie z oficjalnym komunikatem, pakt uzupełni stosunki UE-Wielka Brytania ustanowione w ramach umowy o handlu i współpracy, z której Gibraltar został wyłączony w 2020 roku ze względu na złożone uwarunkowania polityczne i prawne tego terytorium.
Tymczasowe stosowanie umowy ma na celu zapewnienie dobrobytu całego regionu poprzez likwidację fizycznych barier w przepływie osób i towarów między Hiszpanią a Gibraltarem, przy jednoczesnym zachowaniu zasad Schengen, jednolitego rynku i unii celnej.
Kamień milowy w stosunkach UE-Wielka Brytania
Cypryjska prezydencja Rady oceniła umowę jako „kamień milowy w relacjach UE-Wielka Brytania” i podkreśliła, że będzie ona „korzystna dla mieszkańców regionu oraz całej Unii”, podkreśliła stała przedstawicielka Christina Rafti.
Tekst umowy, sfinalizowany w grudniu 2025 roku po ponad czterech latach negocjacji, rozwiązuje główną praktyczną przeszkodę Brexitu w tym regionie: granicę między Gibraltarem a La Línea de la Concepción. Kontrole wjazdu do strefy Schengen zostaną przeniesione na lotnisko i port Gibraltaru, pod hiszpańską odpowiedzialnością, bez formalnej integracji Gibraltaru ze strefą Schengen.
Z punktu widzenia Hiszpanii umowa wzmacnia jej rolę w kwestiach wrażliwych. Państwo to będzie miało prawo weta w sprawie zezwoleń na pobyt w Gibraltarze i przejmie wydawanie wiz krótkoterminowych dla osób wjeżdżających przez swoje terytorium.
Ponadto przewidziano utworzenie specjalnej unii celnej oraz konwergencję fiskalną Gibraltaru ze standardami europejskimi, wraz z czteroletnim mechanizmem przeglądu, który w razie poważnych naruszeń umożliwi nawet rozwiązanie umowy.
Zatwierdzenie przez państwa członkowskie otwiera drogę do uniknięcia pełnych kontroli granicznych i ustabilizowania relacji, które od czasu Brexitu pozostawały w zawieszeniu.