W obliczu rosnących wyzwań klimatycznych i geopolitycznych, po 70 latach debat, planów i przygotowań, Polska stawia na atom jako fundamentalny filar bezpieczeństwa energetycznego i transformacji niskoemisyjnej.
Program Polskiej Energetyki Jądrowej przewiduje realizację dwóch elektrowni jądrowych o łącznej mocy do 9 GW. Budowa pierwszego reaktora ma ruszyć w 2028 roku, a jego uruchomienie planowane jest w 2036 roku.
Pierwszy w Polsce reaktor jądrowy o charakterze badawczym – EWA (Eksperymentalny Wodny Atomowy) – został uruchomiony 14 czerwca 1958 roku w Świerku koło Otwocka, przy wsparciu ZSRR. Kilkanaście lat później, w latach 70., powstał reaktor MARIA, zaprojektowany już przez polskich specjalistów. Jednostka o mocy 30 MW funkcjonuje do dziś w Narodowym Centrum Badań Jądrowych i niedawno uzyskała bezterminowe pozwolenie na dalszą pracę.
Gigantyczna inwestycja nad Bałtykiem
Spółka Polskie Elektrownie Jądrowe otrzymała obligacje Skarbu Państwa o łącznej wartości 4,6 mld zł, z których będzie mogła sfinansować następny etap realizacji pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej, w tym kontynuować prace projektowe i przygotowawcze oraz rozwijać tzw. wewnętrzną infrastrukturę towarzyszącą.
"Budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej to priorytet naszego rządu. Wsparcie finansowe inwestycji w wymiarze 4,6 mld złotych jest możliwe dzięki uzyskaniu przez nas, w rekordowym czasie, zgody Komisji Europejskiej na pomoc publiczną. Energetyka jądrowa zapewni Polsce stabilne, przewidywalne i zeroemisyjne źródła energii na dziesięciolecia. Inwestujemy w nasze bezpieczeństwo energetyczne, odporność gospodarki i niezależność zewnętrznych dostaw surowców" – mówił Miłosz Motyka, Minister Energii.
Inwestorem i jednocześnie operatorem przedsięwzięcia ma być w całości państwowa spółka Polskie Elektrownie Jądrowe. Jako partnera przy budowie pierwszego obiektu rząd wybrał konsorcjum Westinghouse–Bechtel, które jest dostawcą technologii AP1000 i specjalizuje się w produkcji, serwisowaniu oraz obsłudze urządzeń jądrowych, oraz amerykańską firmę inżynieryjną Bechtel, zajmująca się zarządzaniem projektami i budownictwem. Lokalizację inwestycji wyznaczono w rejonie Lubiatowo-Kopalino na Pomorzu.
Według najnowszych zapowiedzi Pełnomocnika Rządu ds. Strategicznej Infrastruktury Energetycznej, rozpoczęcie prac budowlanych związanych z wylaniem pierwszego betonu planowane jest na 2028 rok, a uruchomienie komercyjne pierwszego bloku elektrowni ma nastąpić w 2036 roku.
Zgodnie z analizami Polskiego Instytutu Ekonomicznego, w zależności od zastosowanej technologii, łączna moc sześciu planowanych reaktorów mogłaby zapewnić roczną produkcję energii elektrycznej rzędu 53–80 TWh. Oznacza to pokrycie około 31–46 proc. aktualnego krajowego zapotrzebowania na energię elektryczną oraz 26–38 proc. zapotrzebowania prognozowanego na 2043 rok.
Druga elektrownia w fazie projektowej
Już dziś mówi się o drugiej elektrowni jądrowej w Polsce. Wybór lokalizacji ma nastąpić jeszcze w tym roku. Konin i Bełchatów – to dwie lokalizacje brane pod uwagę. Premier Donald Tusk podkreślił, że kompleks węglowy Bełchatów ma największe szanse na drugą elektrownię jądrową. Resort wysłał zaproszenia do udziału w dialogu konkurencyjnym do: amerykańskiego Westinghouse’a (reaktor AP-1000), francuskiego EdF (EPR), koreańskiego KHNP (APR1400) oraz kanadyjskiego AtkinsRéalis (CANDU).
Społeczne poparcie dla atomu: ponad 90 %
Rządowe badanie zrealizowane na przełomie listopada i grudnia 2025 r. wskazuje na bardzo wysokie poparcie dla energetyki jądrowej w Polsce – aż 91,9 proc. ankietowanych opowiada się za budową elektrowni atomowych. Sprzeciw deklaruje jedynie 5,4 proc. respondentów, a stanowczo przeciwko jest zaledwie 2,8 proc.
Blisko 80 proc. badanych zaakceptowałoby powstanie elektrowni jądrowej w sąsiedztwie swojego miejsca zamieszkania, podczas gdy 17,4 proc. wyraża brak zgody.
"Polki i Polacy postrzegają energetykę jądrową jako bezpieczny i potrzebny element miksu energetycznego. Potwierdzają to najnowsze badania wykonane na nasze zlecenie. Poparcie dla budowy elektrowni jądrowych w Polsce wynosi ponad 90 proc. i jest niezwykle stabilne, a jednocześnie blisko 80 proc. badanych akceptuje budowę takiej jednostki w swoich sąsiedztwie. Wyniki, które prezentujemy, świadczą o dojrzałym podejściu do transformacji energetycznej. Energetyka jądrowa stanie się niezwykle ważnym element naszego bezpieczeństwa energetycznego i stabilizatorem cen energii" - tłumaczył minister Motyka.
Paweł Gajda, dyrektor Departamentu Energii Jądrowej w Ministerstwie Energii, zwrócił uwagę, że aż 94% ankietowanych postrzega elektrownie jądrowe jako kluczowy element zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego. Z kolei niemal 90% respondentów uznaje energetykę jądrową za istotny czynnik w walce ze zmianami klimatu. – To dowód, że prowadzone dotychczas inicjatywy edukacyjne i informacyjne przynoszą wymierne rezultaty – dodał.
Tak wysoki poziom akceptacji odzwierciedla zmianę postaw społecznych wobec energii nuklearnej — dawniej postrzeganej jako ryzykowna — na rzecz uznania jej za kluczowy instrument walki z zanieczyszczeniem powietrza, redukcją emisji i uniezależnieniem od paliw kopalnych.
Kadry dla atomu: program „Atom na uczelniach”
Budowa elektrowni to nie tylko beton i stal — to przede wszystkim ludzie. Ministerstwo Energii podkreśla, że strategicznym elementem inwestycji jest szkolenie kompetentnych specjalistów. Program „Atom na uczelniach” skojarzony z polskimi uczelniami technicznymi łączy studentów z firmami przemysłu jądrowego (ponad 60 partnerów), oferując praktyczne doświadczenie z dokumentacją i realnymi projektami jeszcze przed obroną dyplomu.
Jak mówi Minister Energii Miłosz Motyka:
"Rozwój energetyki jądrowej wymaga nie tylko nowoczesnej infrastruktury, ale przede wszystkim wysokiej klasy specjalistów. Program „Atom na uczelniach” jest odpowiedzią na to wyzwanie – przygotowuje polskie kadry, które już na etapie studiów zdobywają doświadczenie w pracy przy projektach jądrowych. Stawiamy na maksymalny udział krajowych firm w realizacji inwestycji o strategicznym znaczeniu dla polskiej energetyki. Ten program to nie tylko nauka – to inwestycja w kompetencje, które procentują już dziś, przy bieżących projektach, a w przyszłości przy rozwoju całego sektora jądrowego w Polsce".
Rusza program NUKLEOSTRATEG
W najbliższym okresie rusza nabór wniosków w ramach programu NUKLEOSTRATEG – strategicznej inicjatywy wspierającej badania naukowe oraz prace rozwojowe w dziedzinie energetyki jądrowej.
Program NUKLEOSTRATEG ma na celu finansowanie projektów badawczo-rozwojowych, które wzmacniają krajowe kompetencje w obszarze technologii jądrowych, bezpieczeństwa jądrowego i radiologicznego, pozwolą na powiązanie badań prowadzonych przez polskie zespoły naukowe z badaniami realizowanymi na świecie a także zapewnią rozwój zaplecza naukowo-technicznego niezbędnego dla sektora energetyki jądrowej.
Maria Skłodowska-Curie jako twarz transformacji
Ministerstwo Energii uruchomiło kampanię „Czas zrozumieć Atom”, której kluczową odsłoną jest wykorzystanie postaci Marii Skłodowskiej-Curie — noblistki i pionierki badań nad promieniotwórczością.
Spoty telewizyjne, działania w internecie oraz materiały edukacyjne mają tłumaczyć złożone aspekty energii jądrowej w przystępny sposób, obalać mity i przedstawiać korzyści technologiczne oraz ekologiczne. Kampania dostępna jest także w wersjach z audiodeskrypcją i tłumaczeniem na język migowy, co zwiększa jej zasięg i inkluzywność.
Energia atomowa jako strategiczny wybór Polski
Jak twierdzą eksperci z Polskie Elektrownie Jądrowe, światowe doświadczenia ostatnich kilkudziesięciu lat powodują, że nowoczesne elektrownie jądrowe są bezpieczne i wydajnie wytwarzają czystą energię:
"Dotychczasowe doświadczenia wynikające z eksploatacji elektrowni jądrowych gromadzone przez dziesięciolecia przez światowych dostawców technologii jądrowych, w tym wiodącego na tym polu Westinghouse Electric Company, pozwoliły wypracować zabezpieczenia uniemożliwiające powtórzenie się awarii podobnych do tych w Fukushimie i Czarnobylu. Co więcej, rozwiązania technologiczne wdrożone po Fukushimie, wskazują że nowoczesne elektrownie jądrowe są instalacjami bezpiecznymi, które w sprawdzony sposób produkują czystą energię elektryczną."
Rozwój atomu w Polsce to projekt na dekady, który — jeśli utrzyma obecne tempo przygotowań i wdrożeń — ma szansę uczynić Polskę jednym z liderów energetycznych w regionie Środkowej i Wschodniej Europy.