Ogromny, dobrze zachowany krater uderzeniowy został odkryty w Guangdong w Chinach i nosi ślady upadku potężnego meteorytu. Przy średnicy 900 metrów góruje on nad innymi znanymi kraterami z tej samej epoki. Odkrycie to wywraca do góry nogami najnowszą historię geologii.
Geolodzy w Chinach odkryli nieznany wcześniej krater uderzeniowy o średnicy około 900 metrów. Krater Jinlin znajduje się na zboczu góry w pagórkowatym krajobrazie prowincji Guangdong i powstał po ostatniej epoce lodowcowej, co czyni go największym znanym kraterem uderzeniowym w holocenie.
Krótkie przypomnienie: holocen to epoka geologiczna, w której obecnie żyjemy. Rozpoczął się około 11 700 lat temu, tj. po zakończeniu ostatniej epoki lodowcowej i trwa do dziś.
Granitowe bloki wyrzucone podczas uderzenia i deformacje szokowe ziaren kwarcu w kraterze świadczą o ogromnej sile uderzenia.
Aby to zilustrować, szacunkowe obliczenie energii uderzenia dla krateru Jinlin daje wartość odpowiadającą około 40 bombom atomowym zrzuconym na Hiroszimę. Oznacza to, że gdyby ta sama ilość energii została uwolniona w wyniku detonacji jądrowej, miałaby siłę niszczącą 40 takich bomb.
Żaden ziemski proces nie jest w stanie wygenerować takiego ciśnienia
Dowód na to, że krater Jinlin został faktycznie utworzony przez uderzenie meteorytu, został dostarczony przez analizę małych ziaren kwarcu z obszaru krateru. Wykazują one charakterystyczne mikrostruktury, które powstały w wyniku ogromnego ciśnienia. "Takie płaskie struktury deformacyjne w kwarcu są tworzone wyłącznie przez ekstremalne fale uderzeniowe, takie jak te, które występują podczas uderzenia ciała niebieskiego" - mówi Chen.
"Żaden ziemski proces geologiczny nie może wywołać takiego ciśnienia".
Ciepły i wilgotny klimat panujący w regionie zwykle sprzyja szybkiemu wietrzeniu chemicznemu skał. Według geologów kratery nie mają tendencji do pozostawania tam przez długi czas.
Najnowsze odkrycie jest tym bardziej niezwykłe. "Krater Jinlin to zagłębienie w kształcie misy na zboczu góry" - wyjaśnia Ming Chen, profesor na Uniwersytecie Nauk Geologicznych w Wuhan. Krawędzie krateru składają się głównie z granitowych głazów i wznoszą się około 90 metrów nad dnem tego lekko eliptycznego zagłębienia. Pomimo ciepłego i wilgotnego klimatu monsunowego, bloki skalne są zaskakująco dobrze zachowane.
Największe uderzenie meteorytu naszej epoki
Tym, co wyróżnia ten krater uderzeniowy, jest jednak jego młody wiek. Uderzenie nastąpiło prawdopodobnie po zakończeniu ostatniej epoki lodowcowej, czyli w ciągu ostatnich 11 700 lat. To sprawia, że krater Jinlin jest największym znanym kraterem uderzeniowym z holocenu. Wcześniej znane kratery uderzeniowe z holocenu mierzyły tylko od 14 do 300 metrów.
Przy średnicy 900 metrów krater Jinlin jest ponad trzykrotnie większy od poprzedniego rekordzisty, krateru Macha w Rosji.
Odkrycie to pokazuje, że "skala uderzeń małych obiektów pozaziemskich na Ziemię w holocenie jest znacznie większa niż wcześniej sądzono" - mówi profesor Chen.
Chociaż zakłada się, że każde miejsce na Ziemi miało podobne szanse na uderzenie przez obiekt pozaziemski w czasie, ślady dawnych uderzeń nie wszędzie przetrwały równie dobrze. Rodzaje skał, klimat i wzorce erozji różnią się na całej planecie, powodując całkowite zniknięcie wielu starożytnych kraterów.
Nowe spojrzenie na geologiczną przeszłość Ziemi
Zachowanie krateru Jinlin zapewnia teraz niezwykle wyraźny wgląd na wydarzenia, które ukształtowały niedawną przeszłość geologiczną - i które można teraz dalej badać na tym poziomie.
Chen: "Krater uderzeniowy jest prawdziwym świadectwem historii uderzeń Ziemi. Odkrycie to zapewnia nam bardziej obiektywną podstawę do lepszego zrozumienia rozmieszczenia, ewolucji geologicznej, historii uderzeń i kontroli małych ciał pozaziemskich".
Zespół Chena doszedł do wniosku, że uderzenie zostało spowodowane przez meteoryt, a nie kometę. Uderzenie komety pozostawiłoby znacznie większy krater, prawdopodobnie o średnicy co najmniej 10 kilometrów. Nadal jednak nie wiadomo, czy meteoryt był zbudowany z kamienia czy żelaza - ta kwestia zostanie wyjaśniona w dalszych badaniach.