Nowy Jork lat 60., podobnie jak większość USA, wyglądał zupełnie inaczej niż dziś. Francuski fotograf Jean-Pierre Laffont uwiecznił codzienne życie w albumie „Rebels with a Cause”.
Brudny, niebezpieczny i niespokojny. Gdy francuski fotograf Jean-Pierre Laffont w latach 60. wylądował w Nowym Jorku, jego planem było pokazać zwyczajne życie z perspektywy przybysza.
REKLAMA
REKLAMA
Od walki o prawa obywatelskie i prawa osób LGBT po protesty przeciw wojnie w Wietnamie szybko odkrył miasto stojące na progu rewolucji kulturowej, napędzanej przez ruchy buntujące się przeciw utrwalonym normom.
W ostatnich latach wiele pisano o głębokich podziałach w Stanach Zjednoczonych, a prace Laffonta znakomicie pokazują część źródeł „rewolucji, które wciąż kształtują” dziś cały kraj.
W obszernej rozmowie z European Lens Laffont wspomina czas spędzony na dokumentowaniu Ameryki i dzieli się swoimi przemyśleniami o przyszłości fotografii.
Jean-Pierre Laffont: Przyjechałem do Stanów Zjednoczonych w kwietniu 1964 roku. Właściwie nie tyle do Stanów, co do Nowego Jorku, do Nowego Jorku jako miasta. Poza tym nie miałem pieniędzy, żeby pojechać gdziekolwiek indziej. Znalazłem się w mieście, które było w ruinie, było brudne, a przestępczość była wszechobecna.
Mieszkałem po zachodniej stronie miasta i nocą chodzenie po okolicy było niebezpieczne. Zrozumiałem, że jeśli będę chodził z aparatami zwisającymi z szyi, narażam się na ryzyko. To było miasto na skraju bankructwa.
Wszystko, co nowe, jest dla fotografa źródłem wizualnego poruszenia. Widzisz rzeczy, zauważasz je, kadrujesz, komponujesz ujęcie. Krótko mówiąc, łatwo je dostrzec i sfotografować.
Zdałem sobie sprawę, że młodzi ludzie na ulicach niekoniecznie byli przeciw wojnie w Wietnamie. To nie była ich wojna, nie rozumieli jej. Tak naprawdę buntowali się przeciw niesprawiedliwości poboru. W tamtym czasie pobór do armii w USA był loterią.
Jedni mogli zostać w szkole i kontynuować studia uniwersyteckie, inni przeciwnie – musieli je przerwać, bo niestety trafili na „zły los”. To oni musieli jechać na wojnę.
Do tego dwa, trzy lata później, około 1971–1972 roku, wysyłano ogromną liczbę młodych czarnoskórych Amerykanów. Trafiali prosto w tryby machiny wojennej, przydzielano ich do jednostek bojowych. I to była kolejna niesprawiedliwość, która zaczynała być widoczna.
Wszystkie te ruchy, które zaczynały się w Nowym Jorku, często kończyły się w Waszyngtonie, dokąd także jeździłem. Rodziły się spontanicznie.
Gay Pride
Jednym z pierwszych wydarzeń, które pamiętam bardzo wyraźnie, był radosny bunt. Pierwsza parada Gay Pride, w czerwcu 1970 roku. Uczestnicy dotarli do Central Parku, zaczęli się całować, tańczyć – dla mnie to był fantastyczny dzień.
Nie wiedziałem wtedy, że to była pierwsza parada Gay Pride. To była niezwykła, tęczowa fiesta, piękne wydarzenie pełne radości – zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Fotografowanie tego było czymś absolutnie niezwykłym.
Dziesięć lat później wróciłem na dziesiątą paradę Gay Pride, ale tym razem pojechałem relacjonować wielki ruch gejowski w San Francisco.
Był burmistrz, byli lekarze, mechanicy, restauratorzy, prawnicy, architekci – wszyscy działali w społeczności gejowskiej i chcieli pracować wyłącznie dla niej.
To była bardzo ciekawa, bardzo inteligentna społeczność, ale w gruncie rzeczy buntownicy. To nie była rewolucja, to był bunt.
Sprzeciwiali się obowiązującemu systemowi, a San Francisco robiło to w sposób naprawdę wyjątkowy.
Przeszłość i teraźniejszość
Kiedy jechałem w konkretne miejsca, miałem przy sobie pięć aparatów, bo używałem długich obiektywów i nie było czasu ich zmieniać.
Dzisiejsi młodzi fotograficy mają niesamowite szczęście – nie muszą przeładowywać aparatów, nie myślą: „Zostało mi jeszcze 36 klatek”, nie martwią się o lampę błyskową, bo współczesne aparaty potrafią robić zdjęcia nawet w nocy, bez flesza.
Fotografia zawsze mówi więcej niż film, więcej niż telewizja.
Teraz wszystko dzieje się automatycznie. Aparat zapisuje, gdzie zrobiono zdjęcie, kiedy je wykonano, więc już się ich nie gubi.
Straciłem setki tysięcy fotografii oddanych klientom, bo tak działały agencje. Pierwsze zdjęcia trafiały do najlepszego magazynu, a my przekazywaliśmy mu oryginały, których nigdy potem nie widziałem, nigdy ich nie odzyskałem. Zaginęły i być może dziś są w archiwach wielkich magazynów, ale na pewno nie ma ich w moim archiwum.
Zmodyfikowana rzeczywistość
Nie znam jeszcze sztucznej inteligencji na tyle dobrze. Wiele osób uważa ją za ogromne zagrożenie – przez złe zdjęcia, przerabiane fotografie, zmanipulowane obrazy.
Pochodzę z pokolenia, w którym ingerowanie w negatyw po prostu nie wchodziło w grę. Byłem świadkiem swoich czasów i nigdy nie manipulowałem fotografią.
Na zdjęciu reporterskim od razu powinno być jasne, co się dzieje. Czy to wypadek, szczęśliwy moment, czy demonstracja przeciw czemuś.
Potrzebujemy takich zdjęć. Fotografia zawsze mówi więcej niż film, więcej niż telewizja. Zatrzymany kadr pamiętamy lepiej niż obraz w ruchu, za każdym razem. I właśnie tego potrzebujemy. Świadkowie zawsze będą potrzebni.
Album „Rebels with a Cause”, wydany przez Damiani Books, jest już dostępny.