Na forum w Taszkencie omawiano transfer technologii, finansowanie i szlaki transportowe. Niemiecko-kazachska mapa drogowa oraz wstępne uzgodnienia z francuskim bankiem pokazują kolejne etapy współpracy.
Rosnące zapotrzebowanie Europy na surowce krytyczne skłania do rozmów z producentami z Azji Centralnej o inwestycjach w wydobycie i przetwarzanie. Europejski przemysł szuka alternatywnych źródeł dostaw, a takie kraje jak Kazachstan i Uzbekistan zabiegają o zagraniczne inwestycje i technologie, żeby rozwijać własne możliwości produkcyjne.
REKLAMA
REKLAMA
O tych odmiennych priorytetach dyskutowano na Międzynarodowym Forum Górnictwa i Metali w Taszkencie, gdzie przedstawiciele branży analizowali możliwości współpracy gospodarczej.
„Bruksela oczekuje nie tylko porozumień. Oczekuje wypracowania przejrzystych partnerstw inwestycyjnych z krajami takimi jak Uzbekistan, Kazachstan, w jak najszerszym ujęciu” – powiedział Marat Terterov, założyciel Brussels Energy Club, niezależnej organizacji non profit skupiającej ekspertów energetycznych, decydentów politycznych i przedstawicieli przemysłu.
Terterov zwrócił też uwagę na potrzebę inwestycji w przerób surowców, przemysłowe łańcuchy dostaw i infrastrukturę transportową, w tym w Środkowy Korytarz, który łączy Azję Centralną z rynkami europejskimi.
Europa szuka alternatywnych dostawców
Unia Europejska uznaje m.in. lit i wolfram za surowce krytyczne ze względu na ich znaczenie gospodarcze i ryzyko zakłóceń w dostawach.
Niemcy należą do państw europejskich, które chcą zdywersyfikować źródła zaopatrzenia.
„W Niemczech potrzebujemy wielu surowców krytycznych, bo inwestujemy w odnawialne źródła energii, w samochody elektryczne, w nowoczesne technologie” – powiedział w rozmowie z Euronews Matthias Vollert, ambasador Niemiec w Uzbekistanie.
W wspólnej deklaracji ogłoszonej 29 września (źródło w Angielski) Niemcy i Kazachstan poparły mapę drogową na lata 2026–2028. Obejmuje ona współpracę przemysłową, wydobycie i przetwarzanie surowców oraz zwiększenie produkcji dóbr o wyższej wartości dodanej w Kazachstanie.
Niemiecka spółka HMS Bergbau AG realizuje też projekt wydobycia i przetwarzania litu we wschodnim Kazachstanie. Potencjalna wartość inwestycji może sięgnąć 500 mln dol. (około 449 mln euro), pod warunkiem potwierdzenia opłacalnych złóż. Projekt wciąż jest na etapie poszukiwań i rozwoju.
Uzbekistan chce więcej zysków z przerobu surowców
Uzbekistan przyjmuje podobną strategię przemysłową. Stawia na rozwój krajowego przetwórstwa minerałów zamiast polegać głównie na eksporcie surowców i koncentratów.
Uzbekistan Technological Metals Complex (TMK) to państwowa spółka przemysłowa powołana w 2024 roku, aby rozwijać sektor przetwarzania surowców mineralnych. Pracuje m.in. z wolframem i molibdenem, wytwarzając wyroby przemysłowe, takie jak tlenek i węglik wolframu, a także pręty i brykiety molibdenowe.
„Najważniejsze jest tworzenie wartości. Na każdym kroku, na każdym etapie podnosimy wartość produktu, a dopiero potem go eksportujemy” – powiedział Timur Chikmatullajew, specjalny przedstawiciel TMK ds. integracji globalnej.
Jak podkreśla Chikmatullajew, pierwszym rynkiem eksportowym spółki były Niemcy. TMK informuje też o dostawach do Belgii, Niderlandów, Turcji, Stanów Zjednoczonych, Kanady, Korei Południowej i Japonii.
Jak wynika z danych wysyłkowych opublikowanych przez 52wmb, komercyjną platformę danych handlowych, TMK w sierpniu 2026 roku wysłała produkty molibdenowe do Belgii i Niderlandów oraz tlenek wolframu do Niderlandów.
Europejskie technologie i finansowanie
Obok obecnych już kierunków eksportu TMK szuka inwestycji i know-how produkcyjnego, aby zwiększyć moce wytwórcze w Uzbekistanie.
We wrześniu spółka zorganizowała w Berlinie roadshow (źródło w Angielski), które zgromadziło przedstawicieli około 20 niemieckich firm oraz międzynarodowych instytucji finansowych.
Rozmowy dotyczyły dostaw surowców krytycznych, transferu technologii i udziału w nowych projektach produkcyjnych. TMK przedstawiła portfel ponad 140 proponowanych projektów inwestycyjnych o szacunkowej łącznej wartości 4,2 mld dol. (około 3,77 mld euro), jak podaje spółka.
16 października TMK i francuski bank Société Générale podpisały wstępny term sheet (źródło w Angielski) dotyczący finansowania przedeksportowego.
Rozmowy są kontynuacją umowy mandatowej zawartej w czerwcu, przewidującej pozyskanie 50 mln euro finansowania na zwiększenie zdolności produkcyjnych i rozwój eksportu. Ostatecznej umowy kredytowej jak dotąd nie ogłoszono.
Międzynarodowe partnerstwa górnicze poza Europą
Współpraca w sektorze górniczym Uzbekistanu wykracza też poza inwestorów z Europy.
Państwowa azerska spółka górnicza AzerGold w październiku utworzyła w Uzbekistanie swoją pierwszą zagraniczną spółkę zależną. Firma stara się o zezwolenia na rozpoczęcie 18‑miesięcznego programu poszukiwawczego na złożu złota Akba w regionie Kaszkadaria.
„Jeśli wyniki będą pozytywne, planujemy powołać wspólne przedsiębiorstwo, a następnie rozwijać to złoże” – powiedział w rozmowie z Euronews Iljas Ismajilli, dyrektor generalny AzerGold Uzbekistan.
Niezależnie od tego AzerGold zmierza do utworzenia trójstronnej spółki joint venture z Uzbekgeologorazvedka JSC oraz Azerbaijan–Uzbekistan Investment Company. Celem ma być poszukiwanie złota i pierwiastków ziem rzadkich w regionie Nawoi. Partnerzy podpisali wstępne porozumienie w lipcu, jednak wspólna spółka nie została jeszcze formalnie powołana.