„Mocny bufor”: energia słoneczna oszczędziła UE 37,4 mld € od początku wojny z Iranem

Europa coraz lepiej chroni się przed gwałtownymi wahaniami cen importowanych paliw kopalnych dzięki boomowi energetyki słonecznej.

REKLAMA

REKLAMA

Ceny gazu wciąż są rekordowo wysokie po siedmiu miesiącach wojny z Iranem, przede wszystkim z powodu skutecznej blokady cieśniny Ormuz – kluczowego szlaku żeglugowego, którym zwykle płynie około jedna piąta światowych dostaw skroplonego gazu ziemnego (LNG).

Tymczasem prezydent USA Donald Trump zapewnia, że konflikt „zakończy się bardzo szybko”, ale zakłócenia w łańcuchach dostaw doprowadziły do tego, że UE zmaga się z kolejnym kryzysem cen energii.

Referencyjna cena gazu na holenderskim hubie TTF wynosiła 27 lutego, dzień przed wybuchem wojny, ok. 31,96 euro za MWh. 30 września sięgnęła 72,35 euro za MWh, czyli wzrosła o 126,5 proc.

Tymczasem nowe analizy organizacji SolarPower Europe pokazują, że wykorzystanie energii słonecznej pozwoliło Europie zaoszczędzić 37,4 mld euro, ograniczając zapotrzebowanie na import gazu.

Energetyka słoneczna drogą do trwałego bezpieczeństwa energetycznego

„Każda megawatogodzina wyprodukowana z energii słonecznej zmniejsza nasze uzależnienie od importowanych paliw kopalnych i czyni Europę bezpieczniejszą” – mówi Walburga Hemetsberger, dyrektorka generalna organizacji SolarPower Europe.

„Ta informacja pojawia się po tym, jak w czerwcu energetyka słoneczna stała się największym pojedynczym źródłem energii elektrycznej w UE, dostarczając 25 proc. prądu we wspólnocie. To dowód, że inwestycje Europy w obfite, rodzime zasoby energii odnawialnej się zwracają. Możemy zrobić jeszcze więcej i szybciej”.

Hemetsberger dodaje, że elektryfikacja, większa produkcja z OZE oraz niefosylne rozwiązania elastyczności, takie jak magazyny energii, mogą chronić Europę przed kolejnymi szokami cen paliw kopalnych i stać się „drogą do długoterminowego bezpieczeństwa energetycznego”.

Jak odnawialne źródła energii chronią Europę przed rosnącymi cenami gazu

Wiele państw europejskich już przed wojną z Iranem pokazało, jakie korzyści daje przebudowa systemu energetycznego w oparciu o zielone technologie.

Od 2019 roku Hiszpania podwoiła moc zainstalowaną w wietrze i słońcu, dodając do swojego miksu energetycznego ponad 40 GW. Dla porównania, elektrownia o mocy 1 GW mogłaby zasilić przez rok ok. 876 tys. gospodarstw domowych zużywających przeciętnie 10 tys. kWh energii elektrycznej rocznie.

„Rozwój wiatru i słońca w Hiszpanii od 2019 r. ograniczył wpływ drogich elektrowni na paliwa kopalne na cenę energii elektrycznej o 75 proc.” – podano w raporcie think tanku energetycznego Ember opublikowanym w ubiegłym roku.

„Spadek liczby godzin, w których cena energii była powiązana z kosztem wytwarzania z gazu, następował szybciej niż w innych krajach silnie uzależnionych od tego paliwa, takich jak Włochy i Niemcy”.

Na europejskich rynkach energii godzinową cenę hurtową wyznacza najdroższa pracująca w danej chwili elektrownia – zazwyczaj na paliwa kopalne. Gdy produkcja z tańszych technologii, takich jak wiatr i słońce, rośnie, wypiera gaz i węgiel. W efekcie paliwa kopalne coraz rzadziej decydują o cenie.

Rekordowa produkcja z wiatru pozwoliła też Wielkiej Brytanii ustanowić nowy rekord w zakresie odnawialnych źródeł energii, mimo „fantastycznych” twierdzeń, że kraj musi rozpocząć wiercenia ropy na Morzu Północnym.

26 marca produkcja energii z wiatru w Wielkiej Brytanii osiągnęła nowy rekord – 23 880 megawatów. To ilość wystarczająca do zasilenia 23 mln domów.

„W czasie tego rekordu wiatr dostarczał ponad połowę brytyjskiej energii elektrycznej, a równie ważne jest to, że wcześniej tego dnia tania energia z wiatru i słońca wypchnęła z systemu drogi gaz – jego udział w produkcji spadł do najniższego poziomu od prawie dwóch lat, zapewniając zaledwie 2,3 proc. naszej energii” – mówi Tara Singh z RenewableUK.

„Tak w praktyce wygląda transformacja energetyczna. To pokazuje, dlaczego musimy dalej rozwijać ambitny portfel nowych projektów czystej energii – teraz i w kolejnych latach”.

Czy udział odnawialnych źródeł energii w UE spada?

Mimo boomu energetyki słonecznej UE wciąż ma problem, by ograniczyć swoje uzależnienie od gazu.

Z najnowszych danych Eurostatu wynika, że w drugim kwartale (Q2) 2026 r. ponad połowa, dokładnie 54,1 proc., energii elektrycznej w UE pochodziła z odnawialnych źródeł. To niewielki spadek w porównaniu z tym samym okresem rok wcześniej, gdy udział OZE sięgał 54,3 proc.

Całkowita produkcja energii elektrycznej w UE wzrosła w Q2 rok do roku o 3,2 proc. W tym samym czasie wytwarzanie energii z gazu zwiększyło się o 3,9 proc., podczas gdy produkcja z OZE urosła tylko o 2,8 proc.

Stało się tak mimo wyraźnego wzrostu energetyki słonecznej. Fotowoltaika odpowiadała już za 41,6 proc. produkcji energii elektrycznej z OZE, wobec 37 proc. rok wcześniej.

Jonathan Bruegel, analityk sektora energetycznego w Institute for Energy Economics and Financial Analysis (IEEFA (źródło w Angielski)), mówi Euronews Earth, że ten spadek podkreśla „konieczność zróżnicowanego miksu” energii wodnej, wiatrowej i słonecznej.

„Udział gazu utrzymał się na poziomie 13,3 proc., mimo że odnawialne źródła przekroczyły 50 proc.” – dodaje. „Oznacza to, że słaba produkcja energii wodnej i wiatrowej nadal przywraca gaz do systemu. To kolejny argument za większą rolą słońca – które jest bardziej stabilnym, choć przerywanym źródłem niż hydro i wiatr – oraz za rozbudową magazynów energii i elastyczności systemu”.