UE proponuje znaczne podwyżki podatku od papierosów oraz – po raz pierwszy – unijne minimalne akcyzy na e‑papierosy, tytoń podgrzewany i saszetki nikotynowe. To efekt przeglądu, który wykazał, że obecne przepisy nie nadążają za szybko zmieniającym się rynkiem nikotyny.
Ta decyzja wynika z oceny ramowego programu kontroli tytoniu przeprowadzonej przez Komisję Europejską, która wykazała, że obowiązujące przepisy są coraz bardziej przestarzałe. Choć odsetek palaczy w UE spadł z 28 do 24 proc. dorosłych, wciąż pali mniej więcej co czwarty Europejczyk, a co roku z powodu chorób związanych z tytoniem umiera około 700 tys. osób.
Proponowana nowelizacja dyrektywy w sprawie opodatkowania wyrobów tytoniowych podniosłaby minimalne stawki akcyzy na papierosy o 139 proc. Nowe przepisy po raz pierwszy wprowadziłyby w całej UE podatki od nowych wyrobów nikotynowych oraz rozszerzyły unijny system śledzenia na tytoń nieprzetworzony, aby ograniczyć nielegalny handel.
Konsumenci odchodzą od tradycyjnych papierosów w stronę produktów takich jak e-papierosy, urządzenia do podgrzewania tytoniu, np. IQOS, oraz saszetki nikotynowe. Według Światowej Organizacji Zdrowia 11,6 proc. nastolatków w wieku 13–15 lat w europejskim regionie WHO używa już takich produktów. Eksperci ostrzegają, że choć mogą one narażać użytkowników na mniej szkodliwych substancji niż papierosy, nie są wolne od ryzyka, uzależniają i są coraz częściej promowane poprzez aromaty, media społecznościowe oraz marki kierowane do młodych odbiorców.
Projekt nowych przepisów podatkowych budzi kontrowersje. W czerwcu 2026 roku Parlament Europejski nie zdołał przyjąć niewiążącej opinii, ponieważ europosłowie odrzucili złagodzone sprawozdanie, podzieleni co do skali reform. Proces legislacyjny jednak trwa, ponieważ o przepisach podatkowych decyduje Rada Unii Europejskiej, gdzie wszystkie 27 państw członkowskich musi osiągnąć jednomyślność.
Czy ten projekt powinien zostać przyjęty? Czy jego wdrożenie ograniczy palenie w UE? Nasza ankieta jest anonimowa i zajmuje tylko kilka sekund. Jej wyniki zostaną zaprezentowane w ogólnoeuropejskim cyklu XL – w materiałach wideo, artykułach i newsletterach – i pomogą nam kształtować relacje, gdy analizujemy, jak Europa może umocnić swoją pozycję w epoce sztucznej inteligencji.