Nie żyje polska aktywistka antykorupcyjna i ekologiczna, Monika Silva Koniuszek. Jej ciało odnaleziono w poniedziałek w domu w miejscowości Montañita w Ekwadorze. Przyczyny śmierci bada miejscowa prokuratura, ale Unia Europejska apeluje także o niezależne śledztwo.
O śmierci aktywistki poinformowały lokalne i ogólnokrajowe media. Monika Koniuszek, znana w Ekwadorze jako Monika Silva, była działaczką społeczną i prezeską fundacji La Integridad. Jak podaje jedna z najstarszych ekwadorskich stacji telewizyjnych, Teleamazonas, za pośrednictwem fundacji nagłaśniała kontrowersje związane m.in. ze sprzedażą gruntów w regionie Manglaralto oraz krytykowała sposób zarządzania majątkiem publicznym.
Śmierć Moniki Silvy. Minister Spraw Wewnętrznych mówi o samobójstwie
Monika Silva od wielu lat mieszkała w Ekwadorze z córkami i partnerem. To właśnie on 8 czerwca znalazł jej ciało. Jak informowały ekwadorskie media, już następnego dnia prokuratura oraz minister spraw wewnętrznych John Reimberg poinformowali o wszczęciu dochodzenia, mającego ustalić okoliczności i przyczynę śmierci działaczki.
W rozmowie z Radio América Reimberg powiedział, że choć nadal oczekuje na wyniki sekcji zwłok, a jedną z rozważanych hipotez jest samobójstwo. "Dowody niezbędne do wysunięcia takiego wniosku znaleziono na miejscu zdarzenia” - stwierdził.
Mimo jednak iż, jak podają ekwadorskie media, Monika Silva faktycznie leczyła się na depresję, a kilka godzin przed śmiercią miała wysłać wiadomość o charakterze pożegnalnym, w ostatnim czasie informowała również w swoich mediach społecznościowych o otrzymywanych groźbach.
Jak podaje portal La República, w ostatnich miesiącach Monika Silva nagłaśniała sprawę domniemanej nielegalnej sprzedaży 93 hektarów ziemi w La Libertad. Według aktywistki za transakcję miał odpowiadać ówczesny burmistrz miasta Otto Vera, obecnie wiceprzewodniczący Zgromadzenia Narodowego. W styczniu 2026 roku ujawniła kolejne nazwiska radnych, którzy — jak twierdziła — mogli być zamieszani w proceder. Część z nich miała być również powiązana z otoczeniem prezydenta republiki.
Jak informuje portal, wcześniej śmierć poniosły już dwie osoby związane z tą sprawą. 20 listopada 2025 roku zastrzelony został dziennikarz Robinson del Pezo. Z kolei 20 stycznia 2026 roku zmarł adwokat Víctor Tomalá Rosales, który również zajmował się kwestią kontrowersyjnej sprzedaży gruntów.
W wersję o samobójstwie nie wierzą również przyjaciele i znajomi aktywistki. W mediach społecznościowych część z nich pisze wprost o „zbrodni” i „morderstwie”, domagając się pełnego wyjaśnienia okoliczności jej śmierci.
„Społeczność jest wstrząśnięta śmiercią polsko-ekwadorskiej aktywistki Moniki Koniuszek »Silvy«” — napisał artysta i wykładowca akademicki Joaquin Serrano Macias. „Jej zaangażowanie na rzecz przejrzystości życia publicznego i ochrony środowiska pozostawiło trwały ślad w Santa Elenie i Olón, które stały się jej drugim domem”.
Unia Europejska chce niezależnego śledztwa
We wtorek Delegatura Unii Europejskiej w Ekwadorze opublikowała w serwisie X oświadczenie, w którym zaapelowała do władz kraju o „szybkie, gruntowne, niezależne i przejrzyste dochodzenie”, mające wyjaśnić okoliczności śmierci aktywistki oraz ustalić, czy ktoś mógł mieć z nią związek.
Unia Europejska wezwała również do zapewnienia bezpieczeństwa obrońcom praw człowieka i działaczom społecznym prowadzącym działalność w Ekwadorze.
Prokuratura poinformowała, że podjęto już „pierwsze czynności śledcze”. Według nieoficjalnych doniesień w domu, w którym znaleziono Monikę Silvę, zabezpieczono m.in. nóż, telefon oraz linę.
We wtorek około 60 osób uczestniczyło w czuwaniu połączonym z cichym protestem w miejscowości Manglaralto. Uczestnicy domagali się wyjaśnienia okoliczności śmierci aktywistki.
Monika Silva angażowała się w działania na rzecz przejrzystości instytucji publicznych oraz ochrony praw lokalnych społeczności. Łączyła działalność humanitarną z walką z korupcją, często podejmując tematy budzące kontrowersje. Szczególnie bliskie były jej kwestie związane z ochroną środowiska i zachowaniem lokalnych ekosystemów.