ECDC ostrzega, że Europa nie zrealizuje celu na 2030 r. eliminacji wirusowego zapalenia wątroby z powodu luk w szczepieniach dzieci i słabych działań.
Mimo postępów w ostatnich latach w zapobieganiu wirusowym zapaleniom wątroby typu B i C Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) ostrzega (źródło w Angielski), że region nie zmierza w kierunku osiągnięcia celu eliminacji tych chorób do 2030 roku.
„Nikt nie powinien umierać z powodu choroby, której można zapobiegać, którą można zdiagnozować i leczyć, tymczasem miliony Europejczyków żyją z przewlekłym zakażeniem wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C – często o tym nie wiedząc – co może prowadzić do poważnych, długotrwałych konsekwencji, takich jak niewydolność wątroby czy rak wątroby” – powiedział Bruno Ciancio, kierownik jednostki ds. chorób przenoszonych bezpośrednio i zapobieganych szczepieniami w ECDC.
Wirusowe zapalenie wątroby typu B i C przenosi się przez zakażoną krew lub płyny ustrojowe i należy do głównych przyczyn przewlekłych chorób wątroby.
Zachorowania na ostre wirusowe zapalenie wątroby typu B spadają nieprzerwanie od 2006 roku, głównie dzięki wieloletnim programom szczepień i działaniom profilaktycznym. Szacuje się jednak, że w Europie nadal około 5 mln osób żyje z przewlekłym zakażeniem WZW B lub C, a co roku około 60 tys. osób umiera na choroby wątroby związane z tymi infekcjami – podaje ECDC.
W grupie osób poniżej 25 lat odsetek przypadków ostrego WZW B zmniejszył się z 11% w 2015 roku do 8% w 2024 roku, co odzwierciedla efekt programów szczepień dzieci oraz innych działań zapobiegawczych.
Badania przesiewowe w kierunku WZW B u kobiet w ciąży są również dobrze ugruntowane we wszystkich 30 krajach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Pomaga to obniżyć transmisję wirusa z matki na dziecko do poziomu poniżej 2% – podało ECDC.
Ciancio zwrócił uwagę, że dostępne są już skuteczne rozwiązania pozwalające kontrolować te choroby. Obejmują one szczepienia przeciw WZW B, działania z zakresu redukcji szkód i kontroli zakażeń ograniczające transmisję, testy umożliwiające wczesne wykrywanie zakażeń oraz terapie, które mogą wyleczyć WZW C i kontrolować WZW B.
Luki w profilaktyce w Europie
Jednak eksperci wskazują na braki w rutynowych szczepieniach dzieci. Tylko mniejszość państw osiągnęła cel Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), jakim jest pełne zaszczepienie 95% dzieci przeciw WZW B, a inne kraje odnotowały w ostatnich latach nawet spadek poziomu wyszczepienia.
Działania z zakresu redukcji szkód – m.in. leczenie agonistami opioidowymi oraz zapewnienie sterylnych igieł i strzykawek – skutecznie ograniczają transmisję wirusowego zapalenia wątroby typu C. Mimo to ich zasięg pozostaje niewystarczający, a jedynie siedem państw spełnia cel WHO dotyczący dystrybucji sterylnego sprzętu do iniekcji osobom wstrzykującym narkotyki.
„Naszym wspólnym wyzwaniem jest zapewnienie, by te ratujące życie interwencje były dostępne dla wszystkich, którzy ich potrzebują” – powiedział Ciancio.
Zakażenia drogą seksualną nadal stanowią główny sposób szerzenia się WZW B. W przypadku WZW C większość zakażeń wiąże się z używaniem narkotyków w iniekcjach oraz kontaktami seksualnymi między mężczyznami.
Jednocześnie ECDC zwraca uwagę, że szczegółowe działania profilaktyczne ukierunkowane na ograniczenie seksualnej transmisji wirusowego zapalenia wątroby w różnych grupach populacji nie są systematycznie monitorowane w poszczególnych krajach.