Średni wzrost Brytyjczyków rośnie, a trend przyspieszył w pandemii. Naukowcy wiążą to z otyłością dzieci. Wielka Brytania ma najwyższy jej poziom wśród największych gospodarek Europy.
Średni wzrost dzieci w Wielkiej Brytanii w ostatnich dwóch dekadach wzrósł, jak wynika z najnowszych badań. Jednak przyczyny tego trendu budzą niepokój. Te przyrosty nie mają związku z poprawą zdrowia dzieci. Badacze twierdzą, że wzrost przeciętnego wzrostu ściśle wiąże się z narastającą otyłością wśród uboższych dzieci i pogłębiającymi się nierównościami społecznoekonomicznymi.
REKLAMA
REKLAMA
Czy w Zjednoczonym Królestwie rośnie odsetek dzieci i nastolatków z otyłością? W których krajach Europy odsetek osób otyłych w wieku 5–19 lat jest najwyższy?
Naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego i University College London ustalili, że dzieci w Anglii, Szkocji i Walii są coraz wyższe. Badanie (źródło w Angielski) Andrew Moscropa i jego współpracowników, opublikowane w czasopiśmie Journal of Epidemiology & Community Health, podkreśla, że wyniki te podważają ostatnie doniesienia medialne w Wielkiej Brytanii.
Badanie pokazuje, że średni, standaryzowany ze względu na wiek wzrost 11-letnich chłopców w Anglii wzrósł z 145 cm w roku szkolnym 2009/2010 do 145,7 cm w roku 2019/2020. Następnie w czasie pandemii COVID-19 skoczył do 146,5 cm w roku 2020/2021, po czym nieznacznie spadł do 146,4 cm w 2023/2024.
W tej samej grupie wiekowej dziewczęta są średnio wyższe, jednak przebieg zmian jest bardzo podobny. Ich średni wzrost zwiększył się z 145,8 cm w 2009/2010 do 146,6 cm w 2019/2020. W czasie pandemii osiągnął 148 cm, a w roku szkolnym 2023/2024 wyniósł 147,5 cm.
Te wzrosty nie wynikają jednak z poprawy zdrowia dzieci. Średni wzrost rośnie wraz z narastającą otyłością wśród uboższych dzieci i pogłębiającymi się nierównościami społecznoekonomicznymi.
Autorzy badania podkreślają, że zamknięcie szkół i przymusowy pobyt w domach w czasie pandemii COVID-19 ograniczyły możliwości aktywności fizycznej i doprowadziły do mniej zdrowej diety brytyjskich dzieci, szczególnie z najbardziej pozbawionych zasobów środowisk.
Efektem jest rosnąca skala otyłości dzieci w najuboższych rejonach. Dzieci z uboższych społeczności są przeciętnie wyższe, a badacze wiążą to z rosnącym odsetkiem otyłości.
Na przykład średni wzrost 11-letnich chłopców w najbardziej zaniedbanych rejonach Anglii zwiększył się w latach 2009/2010–2023/2024 o 1,7 cm. W tym samym czasie odsetek dzieci z nadwagą lub otyłych wzrósł tam z 37,7 do 43,3 proc.
Różnice we wzroście się zmniejszają
Badanie pokazuje też, że różnice we wzroście maleją, a wśród dziewcząt wręcz się odwracają. W przypadku chłopców dystans między najbardziej i najmniej zubożałymi decylami w tym okresie stopniowo się zmniejsza, choć dzieci z najmniej pozbawionych zasobów rejonów pozostają średnio wyższe.
Zmiana jest wyraźniejsza u dziewcząt. Historycznie różnice między grupami biedniejszymi i zamożniejszymi były u nich mniejsze niż u chłopców, ale w czasie pandemii całkowicie zniknęły, a na krótko się odwróciły: dziewczęta z najbardziej zubożałego decyla były wtedy średnio wyższe niż ich rówieśniczki z najmniej pozbawionych zasobów rejonów.
Czym jest decyl deprywacji?
„Deprywacja” oznacza niezaspokojone potrzeby ludzi. Badacze posłużyli się Indeksem Wielowymiarowej Deprywacji, rządowym wskaźnikiem, który łączy czynniki takie jak dochody, zatrudnienie, edukacja, zdrowie, przestępczość i warunki mieszkaniowe w jeden wynik dla każdego niewielkiego obszaru. Podział tych wyników na dziesięć równych grup – decyli – pozwala porównać najbardziej i najmniej pozbawione zasobów 10 proc. sąsiedztw.
Moscrop, cytowany na blogu Uniwersytetu Oksfordzkiego, określa je po prostu jako „uboższe” i „zamożniejsze” rejony.
„Dzieci w uboższych dzielnicach mają wokół siebie więcej punktów z niezdrową żywnością i mniej źródeł zdrowego jedzenia” – stwierdził.
Otyłość wśród dzieci narasta
Dane WHO pokazują, że otyłość wśród dzieci w Europie systematycznie rośnie.
Odsetek osób otyłych w wieku 5–19 lat w europejskim regionie WHO – obejmującym ok. 50 państw, w tym Rosję, Turcję i kilka krajów Azji Środkowej – podwoił się z 3,8 proc. w 1990 roku do 8 proc. w 2022 roku.
W Zjednoczonym Królestwie wzrost był jeszcze większy: z 4,5 do 11,3 proc. w tym samym okresie.
W 2022 roku był to najwyższy odsetek spośród pięciu największych gospodarek Europy – wyższy niż w Hiszpanii (10,5 proc.), Włoszech (9,6 proc.) i Niemczech (8,5 proc.). Najniższy odsetek w tej grupie miała Francja – zaledwie 4,1 proc.
Spośród ok. 40 europejskich państw uwzględnionych w danych WHO najwyższy odsetek otyłych dzieci w 2022 roku odnotowano na Węgrzech – 14,8 proc., następnie na Cyprze (14,1 proc.) i w Finlandii (12,7 proc.).