Urugwaj ostrzega UE: ratyfikujcie Mercosur albo oddacie Amerykę Płd. Chinom

Minister spraw zagranicznych Urugwaju, Mario Lubetkin, zaapelował do Unii Europejskiej, by wykorzystała – jak to określa – historyczną szansę i doprowadziła do ratyfikacji umowy handlowej UE–Mercosur. Ostrzegł, że jeśli proces utknie, Europa ryzykuje oddanie wpływów w Ameryce Łacińskiej Chinom i innym globalnym mocarstwom.

REKLAMA

REKLAMA

W rozmowie z Euronews podczas wizyty w Brukseli Lubetkin, którego kraj właśnie objął rotacyjną prezydencję Mercosuru, nazwał porozumienie „zmianą jakościową” w relacjach Europy z Ameryką Południową i podkreślił, że blok ze swojej strony wypełnił już zobowiązania.

„Cztery kraje Mercosuru ratyfikowały umowę w zaledwie dwa miesiące” – powiedział Lubetkin. – „To się nigdy wcześniej nie zdarzyło. Rządy prawicy i lewicy były zgodne, bo uznajemy to za strategicznie ważne – nie tylko dla nas, ale także dla Europy”.

Porozumienie, które po ponad dwóch dekadach negocjacji zostało politycznie domknięte, 1 maja po stronie Mercosuru weszło w fazę wdrażania.

W Europie proces ratyfikacji pozostaje jednak przedmiotem sporów politycznych, a Parlament Europejski jest największą przeszkodą proceduralną.

Czekając na Parlament Europejski

W styczniu 2026 r. Parlament zagłosował za zwróceniem się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) o opinię, czy konstrukcja prawna porozumienia i jego tymczasowe stosowanie są zgodne z traktatami UE.

W konsekwencji Parlament nie wyraził jeszcze zgody. Procedura została de facto wstrzymana do czasu wydania opinii przez Trybunał, co może potrwać ponad rok.

Tymczasem cała umowa stowarzyszeniowa/partnerska wciąż nie obowiązuje w pełni, choć jej filar handlowy działa już w trybie tymczasowym.

Lubetkin stwierdził, że niemal nie ma wątpliwości, iż Parlament Europejski ostatecznie porozumienie zatwierdzi, choć przyznał, że termin pozostaje niejasny.

„Nie wiem, czy stanie się to w 2027 czy w 2028 r.” – powiedział. – „To decyzja Europy. Z naszej strony proces jest zakończony”.

Zamiast czekać na Brukselę, Urugwaj zamierza iść naprzód.

Jako przewodniczący Mercosuru Montevideo planuje zorganizować w grudniu pierwsze forum handlowe UE–Mercosur i współpracuje z urzędnikami Komisji Europejskiej odpowiedzialnymi za handel, by pogłębiać współpracę gospodarczą jeszcze przed zakończeniem procesu ratyfikacji.

„Nasi obywatele nie mogą czekać” – powiedział Lubetkin. – „Potrzebują teraz konkretnych odpowiedzi”.

Zmieniający się krajobraz geopolityczny

Lubetkin przekonywał, że porozumienie stało się jeszcze bardziej strategicznie istotne niż pięć lat temu, bo globalny handel coraz mocniej kształtuje rywalizacja geopolityczna.

„Europa musi się zastanowić, z którymi regionami może współpracować, wykorzystując ich komplementarne atuty” – mówił. – „To porozumienie przynosi korzyści obu stronom”.

Zdaniem ministra Europejczycy powinni spodziewać się większych przepływów inwestycji, silniejszego wzrostu gospodarczego i nowych miejsc pracy, gdy firmy po obu stronach Atlantyku będą rozwijać działalność.

Dodał, że umowa nie sprowadza się tylko do zwiększenia eksportu z Ameryki Południowej na rynki europejskie. „W naszym regionie jest również duży potencjał inwestycyjny” – podkreślił Lubetkin. – „To działa w obu kierunkach”.

Ostrzeżenie dla Europy

Lubetkin przekazał jednak europejskim decydentom jasny sygnał: Mercosur nie będzie czekał w nieskończoność. „Jeśli Europa odrzuci tę umowę, konsekwencje będą dużo poważniejsze dla Europy niż dla nas” – powiedział.

Zapytany, czy oczywistym partnerem alternatywnym byłyby w takim wypadku Chiny, odpowiedział bez wahania: „Oczywiście”.

W ciągu ostatnich 14 lat Chiny stały się największym partnerem handlowym Urugwaju, podczas gdy Europa pozostaje głównym źródłem inwestycji w kraju, a Stany Zjednoczone dominują w sektorze usług.

Lubetkin podkreślił, że Urugwaj nie zamierza opowiadać się po żadnej ze stron, lecz chce równolegle pogłębiać relacje ze wszystkimi głównymi mocarstwami.

„Nie współpracujemy z Chinami przeciwko Stanom Zjednoczonym” – mówił. – „Współpracujemy z Chinami, ze Stanami Zjednoczonymi i z Unią Europejską”.

Podczas sześciomiesięcznej prezydencji Urugwaju w Mercosurze blok liczy także na zakończenie negocjacji handlowych z Kanadą, Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi i Indiami oraz na zacieśnienie więzi z krajami ASEAN i Afryką.

„Nikt nie będzie czekał” – ostrzegł Lubetkin.

Odrzucenie rywalizacji wielkich mocarstw

Lubetkin odrzucił sugestie, że Urugwaj ryzykuje wciągnięcie w konflikt między Waszyngtonem a Pekinem, mimo rosnącej presji administracji prezydenta USA Donalda Trumpa, by ograniczyć wpływy Chin w całej Ameryce Łacińskiej.

„Nasza polityka jest pozytywna, a nie wymierzona przeciw komukolwiek” – przekonywał. – „Chcemy pogłębiać relacje gospodarcze ze wszystkimi partnerami”.

Taka równowaga odzwierciedla szerszą politykę zagraniczną Urugwaju pod rządami centrolewicowego gabinetu, który objął władzę w marcu 2025 roku.

Mimo coraz bardziej konserwatywnego krajobrazu politycznego w Ameryce Łacińskiej Lubetkin nie zgadza się z tezą, że Urugwaj popada w izolację.

Wskazał na niedawną wizytę prezydenta Chile Gabriela Borica jako dowód, że różnice ideologiczne ustępują miejsca praktycznej współpracy.

„Niezależnie od tego, czy rządy są prawicowe, czy lewicowe, państwa potrzebują siebie nawzajem” – mówił Lubetkin. – „Świat się zmienia, a współpraca staje się ważniejsza niż polityczne etykiety”.

Dla Urugwaju Europa wciąż jest preferowanym partnerem strategicznym. Jednak przesłanie Lubetkina w Brukseli było jednoznaczne: okno możliwości nie pozostanie otwarte na zawsze.

„Jeśli Europa ruszy naprzód, obie strony skorzystają” – powiedział. – „Jeśli nie, Mercosur będzie dalej otwierał nowe drzwi gdzie indziej”.