Europosłowie uznali dokument za „niewystarczający” i skrytykowali planowane cięcia wydatków o 32,8 mld euro. Ponieważ budżet wymaga zgody Parlamentu, rośnie presja, by porozumienie osiągnąć do końca 2026 roku.
Parlament Europejski odrzucił cięcia zaproponowane w projekcie długoterminowego budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-2034 – poinformowali we wtorek na konferencji prasowej europosłowie Carla Tavares i Siegfried Mureșan.
Oboje cypryjscy parlamentarzyści, którzy obecnie przewodniczą negocjacjom budżetowym między państwami członkowskimi, przedstawili w ubiegłym tygodniu tekst kompromisowy, przewidujący 32,8 mld euro cięć w całym budżecie wspólnoty.
Takie cięcia są kompromisem między państwami domagającymi się głębokich redukcji a tymi, które chciały zwiększenia wydatków na rolnictwo i fundusze regionalne.
Podziały między współustawodawcami dodatkowo komplikują i tak trudny proces. Unia chce porozumieć się do końca 2026 roku, aby nie przeciągać rozmów na 2027 rok, kluczowy rok wyborczy. Narastający rozdźwięk między państwami członkowskimi a Parlamentem stawia ten plan pod znakiem zapytania.
Zdaniem Parlamentu proponowane cięcia dodatkowo osłabiają i tak niewystarczający budżet. Już wcześniej europosłowie uznali za zbyt skromny plan Komisji Europejskiej z lipca 2025 roku, opiewający na 2 bln euro.
„Parlament Europejski stanowczo odrzuca te cięcia” – powiedział Mureșan na wtorkowej konferencji prasowej. „Zdecydowanie sprzeciwia się propozycji Rady, by finansowanie rolnictwa i polityki spójności ustalić na jeszcze niższym poziomie niż już i tak niewystarczające środki zaproponowane przez Komisję Europejską”.
W swojej propozycji Parlament Europejski zaapelował o zwiększenie budżetu o 10 proc. Europosłowie chcą też wyłączenia z wyliczeń budżetowych spłaty środków z instrumentu NextGenerationEU, wspólnego mechanizmu zadłużenia przyjętego w 2020 roku, aby złagodzić gospodarcze skutki pandemii COVID-19.
W tekście kompromisowym Cypr zdecydował, że nie będzie ruszał kwestii mechanizmów korekcyjnych w budżecie, tzw. rabatów, dochodów pochodzących z podatków na poziomie unijnym, czyli tzw. zasobów własnych, ani zasady uzależniania budżetu od przestrzegania praworządności.
W odpowiedzi Parlament skrytykował to jako przejaw braku ambicji.
„Musimy poczynić postępy w sprawie zasobów własnych” – powiedziała Tavares dziennikarzom. „Tego nie widać w projekcie tekstu. Trudno zbudować silny, odnowiony budżet, gdy wprowadza się cięcia, a nie ma nowych zasobów własnych”.
Stawka negocjacji
Obecne negocjacje budżetowe rozpoczęły się w lipcu 2025 roku, gdy Komisja Europejska przedstawiła swój projekt budżetu o wartości 2 bln euro, znacząco odbiegający od obowiązujących rozwiązań.
Komisja wskazała trzy główne priorytety wydatkowe: fundusz konkurencyjności, instrument Global Europe oraz fundusze programu Horyzont.
Najistotniejsza zmiana strukturalna dotyczy podziału środków na regiony, rolnictwo i rybołówstwo. Komisja zaproponowała zastąpienie obecnego systemu Krajowymi i Regionalnymi Planami Partnerstwa, dostosowanymi do specyfiki każdego państwa członkowskiego.
W budżecie zarezerwowano też środki na spłatę zobowiązań z tytułu NextGenerationEU.
Projekt przygotowany przez cypryjską prezydencję będzie podstawą dyskusji przywódców Unii Europejskiej, która odbędzie się w Brukseli w dniach 18-19 czerwca.