Kampania dezinformacyjna, która została powiązana z prorosyjskimi podmiotami, naśladuje renomowane media, aby rozpowszechniać fałszywe doniesienia o wojnie na Bliskim Wschodzie, mając na celu zdyskredytowanie Zachodu i Ukrainy.
Filmy podszywające się pod Euronews i inne media głównego nurtu zostały wykorzystane do rozpowszechniania fałszywych twierdzeń na temat wojny na Bliskim Wschodzie. Były udostępniane w mediach społecznościowych i przekazywane przez prokremlowską sieć Pravda.
REKLAMA
REKLAMA
Według badaczy z kolektywu Antibot4Navalny, kampania jest powiązana z Rosją operacją "Matrioszka", która prowadzi masowe, skoordynowane kampanie dezinformacyjne w mediach społecznościowych i Internecie, skierowane przeciwko Ukrainie i Zachodowi.
Naukowcy twierdzą, że kampania nie koncentruje się bezpośrednio na wojnie na Bliskim Wschodzie, ale kryzys został wykorzystany do promowania niepowiązanych historii w celu zepsucia opinii na temat Zachodu. Obejmuje to przedstawianie Ukraińców jako przestępców, celowanie w zachodnie rządy i dążenie do osłabienia rządu Armenii przed wyborami parlamentarnymi w czerwcu.
Fałszywe twierdzenia na temat Ukraińców
W jednym z fałszywych filmów podpisanych jako Euronews zmanipulowano głos dziennikarza relacjonującego atak drona, który uderzył w luksusowy hotel Fairmont The Palm w Dubaju.
Sfabrykowany klip zawierał autentyczny reportaż Euronews na temat ataku, ale w połowie zmanipulowałno głos prawdziwej reporterki, twierdząc, że "ukraińscy szabrownicy" wykorzystali chaos związany z atakami na Dubaj, aby zaatakować "sklepy, sklepy jubilerskie i porzucone samochody" - czego nie powiedziała w prawdziwym biuletynie informacyjnym.
Nieprawdziwy materiał filmowy fałszywie twierdził również, że władze zatrzymały 19 Ukraińców po grabieży, i przekazując, że koordynowali swoje działania na WhatsApp, ale nie ma na to żadnych dowodów.
Głos dziennikarki został prawdopodobnie zmieniony za pomocą oprogramowania do klonowania głosu AI. Kolejną wskazówką, że klip jest nieautentyczny, jest to, że jej zmanipulowany głos jest odtwarzany na ogólnych obrazach stockowych, co jest powszechną techniką stosowaną przez podmioty dezinformacyjne, aby uniknąć generowania realistycznych deepfake'ów reporterów przed kamerą.
Ta sama strategia została zastosowana w innym sfałszowanym reportażuEuronews, w któym twierdzono, że ataki na Zjednoczone Emiraty Arabskie uszkodziły luksusową rezydencję należącą do ukraińskiego generała o wartości 7 milionów dolarów.
Fałszywy reportaż wymierzony w premiera Armenii
Marka Euronews została również wykorzystana w osobnym sfałszowanym reportażu, w którym twierdzono, że ataki na ZEA uszkodziły mieszkanie rzekomo należące do premiera Armenii Nikola Paszyniana.
W sfałszowanym reportażu stwierdzono, że ujawnienie informacji o wielu mieszkaniach należących do Paszyniana w Zjednoczonych Emiratach Arabskich wywołało "debatę zarówno wśród mieszkańców Armenii, jak i ormiańskiej diaspory na całym świecie".
W wideo stwierdzono również, że nieruchomość Paszyniana w Zjednoczonych Emiratach Arabskich była warta 170 milionów dolarów, po czym sekretarz prasowy Paszyniana odpowiedział, że wartość nieruchomości "nie przekracza" 70 milionów dolarów.
Jednak sekretarz prasowa Paszyniana, Nazeli Baghdasaryan, publicznie odpowiedziała na fałszywe zarzuty, oświadczając w mediach społecznościowych, że "premier Nikol Paszynian NIE JEST WŁAŚCICIELEM żadnej nieruchomości w Zjednoczonych Emiratach Arabskich ani w żadnym innym kraju".
"Wszystkie liczby, 'wartości' krążące w filmach, a także komentarze przedstawione w moim imieniu jako rzecznika premiera, są całkowicie sfabrykowane i nie odpowiadają rzeczywistości" - powiedziała.
Baghdasaryan oskarżyła również podmioty dezinformacyjne o próbę zdyskredytowania premiera kraju przed wyborami parlamentarnymi zaplanowanymi na czerwiec 2026 roku.
"Mamy do czynienia z klasycznym mechanizmem FIMI [Foreign Information Manipulation and Interference, pol. "Manipulacja i ingerencja w informacje zagraniczne"], w którym stosuje się kilka charakterystycznych narzędzi: fałszywe przypisywanie renomowanym międzynarodowym serwisom informacyjnym ['Al Jazeera', 'Euronews'] - w celu nadania materiałowi fałszywego wrażenia wiarygodności" - powiedziała.
Fałszywe informacje o mieszkaniu należącym do Paszyniana w Zjednoczonych Emiratach Arabskich rozprzestrzeniły się w Internecie już w 2021 roku, przekazane przez kanał Telegram Mediaport i "Gazetę Ormian w Rosji".
Konflikt na Bliskim Wschodzie pożywką dla sfabrykowanych nagrań wideo
Podszyto się pod wiele innych międzynarodowych mediów i organizacji oprócz Euronews, w celu szerzenia dezinformacji o Europie w kontekście wojny na Bliskim Wschodzie.
W mediach społecznościowych rozprzestrzeniło się sfałszowane wideo imitujące francuską gazetę Le Point, nieprawdziwie twierdzące, że ukraińscy oszuści telefoniczni zdołali nabrać francuskich obywateli na dziesiątki milionów euro w wyniku eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie.
Kolejny wygenerowany klip sfałszował raport Instytutu Badań nad Wojną, próbując twierdzić, że Francja zatuszowała śmierć 70 francuskich żołnierzy po irańskim ataku na bazę w Abu Zabi.
W innym reportażu, naśladującym amerykański serwis USA Today, dezinformatorzy twierdzili, że ukraińska broń została użyta w atakach na francuskie, niemieckie i amerykańskie bazy wojskowe w krajach Zatoki Perskiej.
To nie pierwszy raz, kiedy sieć "Matrioszka" wykorzystuje grafikę Euronews do rozpowszechniania fałszywych twierdzeń. Kampania wykorzystująca podobne metody została uruchomiona podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Mediolanie oraz podczas kampanii wyborczej w Mołdawii.