To nagroda „przyznawana od 1965 r. za całokształt twórczości europejskiego autora, którego dzieło zdobyło znaczące międzynarodowe uznanie” – napisano na stronie austriackiego ministerstwa kultury.
Portugalska pisarka Lídia Jorge została uhonorowana Austriacką Państwową Nagrodą Literatury Europejskiej 2026. Ogłoszono to we wtorek w komunikacie opublikowanym na oficjalnej stronie austriackiego ministerstwa kultury (źródło w Portugalski).
Chodzi o wyróżnienie „przyznawane od 1965 roku za całokształt twórczości europejskiego autora, którego dorobek zyskał znaczące uznanie międzynarodowe” i którego książki są dostępne po niemiecku w przekładach – sprecyzowano w tym samym komunikacie prasowym.
Uzasadniając wybór, jury podkreśla, że „Lídia Jorge od wielu lat należy do najważniejszych głosów literatury portugalskiej</strong”, a w jej twórczości „krytyka europejskiego kolonializmu” stanowi „temat centralny”, podobnie jak „nierówność społeczna i bieda, dyskryminacja kobiet, rasizm oraz Rewolucja Goździków z 1974 roku” – czytamy w oświadczeniu.
Członkowie jury – Cristina Beretta, Thomas Keul, Thomas Macho, Marlene Streeruwitz i Andrea Zederbauer – przypominają także, że w „prawie pięćdziesięcioletniej karierze pisarskiej” autorka „nie tylko napisała trzynaście powieści, ale też wiele książek dla dzieci, zbiorów opowiadań, sztuk teatralnych, tomów poezji i esejów”. Jej utwory były przez dziesięciolecia „tłumaczone na hiszpański, francuski, angielski i niemiecki”.
Wśród dzieł Lídii Jorge dostępnych po niemiecku wyróżniają się O Dia dos Prodígios (1979), A Costa dos Murmúrios (1988) i Misericórdia (2022), a także inne tytuły.
„Lídia Jorge jest jedną z najbardziej zasłużonych pisarek współczesnej literatury europejskiej; jej twórczość jest tak wielowymiarowa i różnorodna, jak istotne i wszechobecne są poruszane przez nią tematy” – stwierdził z kolei wicekanclerz i minister sztuki oraz kultury Austrii, Andreas Babler, cytowany w tym samym komunikacie.
Polityk zaznaczył również, że przez „wiele dekad” portugalska autorka „posługiwała się swoją niezwykle poetycką prozą, by bronić równości ludzi i wartości życia”, podkreślając, że darzy pisarkę „najgłębszym podziwem” i przekazuje jej gratulacje.
Uroczystość wręczenia nagrody w wysokości 25 tys. euro zaplanowano na 27 lipca. Poprowadzi ją austriacki wicekanclerz, a wydarzenie wpisuje się w program Festiwalu w Salzburgu.
Urodzona w 1946 roku w Boliqueime, w gminie Loulé w Algarve, Lídia Jorge studiowała literaturę francuską w Lizbonie i przez wiele lat mieszkała w Angoli oraz Mozambiku, w czasie wojny kolonialnej. Oprócz literatury część życia poświęciła pracy nauczycielskiej, przede wszystkim w szkołach średnich i na uniwersytecie.
W trakcie całej kariery była wielokrotnie nagradzana, między innymi Wielką Nagrodą Powieści i Noweli Portugalskiego Stowarzyszenia Pisarzy w 2003 roku za Vento Assobiando nas Gruas (2002), a także Nagrodą FIL w dziedzinie literatury w językach romańskich w 2020 roku oraz Nagrodą Pessoa 2025.
Została też odznaczona przez byłego prezydenta Portugalii, Marcelo Rebelo de Sousę, Wielkim Krzyżem Orderu Sant'Iago da Espada, w lutym tego roku (źródło w Portugalski).