Badacze ustalili, że osoby co tydzień uczestniczące w zajęciach artystycznych i kulturalnych biologicznie starzeją się wolniej, podobnie jak przy regularnym ruchu.
Od lat słyszymy, że ruch to jedna z najlepszych rzeczy, jakie możemy zrobić, żeby dobrze się starzeć. A co, jeśli wizyta w galerii sztuki, dołączenie do chóru czy kurs ceramiki działałaby równie dobrze – aż po poziom naszego DNA?
REKLAMA
REKLAMA
Zgodnie z nowym badaniem naukowców z University College London (UCL) regularny udział w aktywnościach artystycznych może spowalniać tempo starzenia biologicznego.
Badanie opublikowane w czasopiśmie Innovation in Aging (źródło w Angielski) przeanalizowało odpowiedzi z ankiet i wyniki badań krwi 3556 dorosłych Brytyjczyków.
Naukowcy porównali, jak często uczestnicy angażują się w aktywności artystyczne i kulturalne, ze zmianami chemicznymi w DNA powiązanymi ze starzeniem biologicznym.
Jak sztuka i kultura mogą spowalniać starzenie biologiczne
Zespół odkrył, że osoby częściej uczestniczące w wydarzeniach artystycznych i kulturalnych – oraz biorące udział w większej ich różnorodności – miały wolniejsze tempo starzenia i młodszy wiek biologiczny.
Osoby, które brały udział w jakiejś aktywności artystycznej co najmniej raz w tygodniu, starzały się o ok. 4 proc. wolniej niż te, które robiły to sporadycznie.
Badacze podkreślają, że różnica ta była zbliżona do tej obserwowanej między osobami ćwiczącymi co tydzień a tymi, które w ogóle nie uprawiają sportu.
Główna autorka badania, Feifei Bu, stwierdziła: „Nasze badanie dostarcza pierwszych dowodów na to, że zaangażowanie w sztukę i kulturę wiąże się z wolniejszym tempem starzenia biologicznego. Nawiązuje to do rosnącego korpusu badań nad wpływem sztuki na zdrowie. Wykazano, że aktywności artystyczne redukują stres, obniżają poziom stanów zapalnych i zmniejszają ryzyko chorób sercowo‑naczyniowych – podobnie jak regularne ćwiczenia”.
Najsilniejsze efekty zaobserwowano u osób po 40. roku życia. Utrzymywały się one nawet po uwzględnieniu takich czynników jak BMI, palenie tytoniu, wykształcenie i dochody.
Współautorka badania, Daisy Fancourt, powiedziała: „Te wyniki pokazują wpływ sztuki na zdrowie na poziomie biologicznym. Dostarczają dowodów, by uznać udział w kulturze i sztuce za zachowanie prozdrowotne – podobnie jak aktywność fizyczną”.
Dodała: „Nasze badanie sugeruje również, że korzystne może być angażowanie się w różne formy aktywności artystycznej. Być może wynika to z tego, że każda z nich ma inne ‘składniki’ sprzyjające zdrowiu, takie jak stymulacja fizyczna, poznawcza, emocjonalna czy społeczna”.
Czym są zegary epigenetyczne?
Zespół badaczy z UCL przyjrzał się siedmiu różnym „zegarom epigenetycznym” – narzędziom, które odczytują chemiczne wzory na DNA, aby oszacować, jak szybko starzeje się organizm.
Dwa z najnowszych zegarów, DunedinPoAm i DunedinPACE, oceniają tempo starzenia. Wyższe wyniki wiążą się z większym ryzykiem chorób związanych z wiekiem. Naukowcy stwierdzili, że zarówno udział w aktywnościach artystycznych, jak i aktywność fizyczna łączą się z wolniejszym starzeniem według tych miar.
W przypadku zegara DunedinPACE udział w jakiejś aktywności artystycznej co najmniej trzy razy w roku wiązał się ze starzeniem o 2 proc. wolniejszym. Miesięczne zaangażowanie oznaczało 3 proc. wolniejsze starzenie, a cotygodniowe – 4 proc. w porównaniu z osobami angażującymi się rzadziej niż trzy razy w roku.
Naukowcy wskazali, że różnica ta jest porównywalna z wcześniej opisaną różnicą między obecnymi a byłymi palaczami.
W innym teście, znanym jako PhenoAge, osoby regularnie uczestniczące w aktywnościach artystycznych i kulturalnych co tydzień były biologicznie średnio o rok młodsze niż te, które robiły to rzadko.
Dla porównania osoby ćwiczące co tydzień okazały się średnio tylko o nieco ponad pół roku młodsze. Nie oznacza to jednak, że należy całkowicie zamienić buty do biegania na szkicownik. Aktywność fizyczna wciąż pozostaje jednym z najlepiej udokumentowanych zachowań prozdrowotnych, jakie znamy.
Wyniki badania sugerują jednak, że miejsce obok ruchu w naszym myśleniu o zdrowym starzeniu należy się także aktywnościom artystycznym i kulturalnym.
Mówiąc prościej: kup ten bilet na koncert. Zapisz się na zajęcia z rysunku. Odwiedź wystawę, na którą od dawna się wybierasz. Twój kod genetyczny może ci być za to wdzięczny.
Tym bardziej warto zajrzeć do naszego cotygodniowego przeglądu kulturalnego – przewodnika po wydarzeniach w całej Europie: od wystaw, przez nowe premiery muzyczne, po film i seriale.