Chilijski mistrz nowoczesnego designu otrzymał wreszcie najważniejszą nagrodę architektoniczną świata. Ceremonię odłożono po ujawnieniu powiązań Toma Pritzkera ze skazanym pedofilem Jeffreym Epsteinem.
Chilijski architekt Smiljan Radić Clarke otrzymał w tym roku Nagrodę Pritzkera w dziedzinie architektury, najwyższe wyróżnienie w tej branży.
REKLAMA
REKLAMA
60-latek z Santiago uchodzi za twórcę radykalnie oryginalnego, który projektuje obiekty ściśle związane z miejscem. Niemal wszystkie jego najważniejsze realizacje pokazują, jak umiejętnie łączy materiały z otaczającą je naturą.
W Europie jego najsłynniejszym dziełem jest prawdopodobnie pawilon Serpentine Gallery w Londynie – półprzezroczysta skorupa z włókna szklanego oparta na ogromnych, nośnych głazach pozyskiwanych lokalnie.
Światło jest w nim filtrowane, a nie eksponowane, a obudowa pozostaje niedomknięta. Dzięki temu odwiedzający czują się osłonięci, nie tracąc jednak kontaktu z otaczającym pawilon parkiem.
W uzasadnieniu decyzji jury edycji 2026 roku nie szczędziło pochwał, nazywając jego realizacje „optymistycznymi i pełnymi cichej radości”.
„Jeśli architektura nadaje formę sposobom, w jakie żyją ludzie, to prace Radicia tworzą doświadczenia przestrzenne, które zarazem zaskakują i wydają się całkowicie naturalne” – dodało jury Nagrody Pritzkera.
Architektura jako sztuka
Odbierając nagrodę, Radić powiedział, że jego pracownia dąży do tworzenia „struktur, które przez stulecia stoją w słońcu, czekając na nasze odwiedziny”.
„Staramy się tworzyć doświadczenia niosące silny ładunek emocjonalny, skłaniające ludzi do zatrzymania się i ponownego przemyślenia świata, który tak często obok nich przemyka z obojętnością” – dodał.
W rodzinnym Chile do najbardziej znanych realizacji Radicia należy teatr regionalny w Biobío (Teatro Regional del Biobío, Concepción, Chile, 2018). To precyzyjnie zaprojektowana, półprzezroczysta bryła, która subtelnie moduluje światło i sprzyja akustyce dzięki powściągliwej formie.
Ogłoszenie tegorocznego laureata miało nastąpić w zeszłym tygodniu, lecz termin przesunięto po tym, jak nazwisko Toma Priztkera, szefa fundacji przyznającej nagrodę, pojawiło się w niedawno ujawnionych dokumentach dotyczących skazanego za przestępstwa seksualne Jeffreya Epsteina.
Pritzker zdystansował się teraz od fundacji, ale pozostanie jej dyrektorem i wiceprezesem.
Smiljan Radić Clarke jest 55. laureatem Nagrody Pritzkera i pracuje nad kolejnymi projektami w Albanii, Hiszpanii, Szwajcarii oraz Wielkiej Brytanii.
Inauguracyjną Nagrodę Pritzkera w 1979 roku otrzymał modernista Philip Johnson. Później wyróżnieniem uhonorowano wielu najbardziej wpływowych architektów, w tym I. M. Peia, Oscara Niemeyera, Franka Gehry’ego, Rema Koolhaasa i Zahę Hadid.