Chilijski mistrz nowoczesnego designu został wreszcie laureatem najważniejszej nagrody architektonicznej, opóźnionej przez ujawnienie związków Toma Pritzkera ze skazanym pedofilem Jeffreyem Epsteinem.
Chilijski architekt Smiljan Radić Clarke otrzymał w tym roku Nagrodę Pritzkera, uznawaną za najważniejsze wyróżnienie w świecie architektury.
REKLAMA
REKLAMA
60‑latek z Santiago ma ugruntowaną opinię twórcy radykalnie oryginalnego. Słynie z projektów ściśle związanych z konkretnym miejscem, a niemal wszystkie jego najbardziej rozpoznawalne realizacje pokazują, jak potrafi stapiać materiały z naturą.
Jedną z jego najbardziej znanych w Europie realizacji był pawilon Serpentine Gallery w Londynie z 2014 roku – półprzezroczysta powłoka z włókna szklanego wsparta na ogromnych, nośnych głazach pozyskanych na miejscu.
Światło nie było w nim eksponowane, lecz filtrowane, a obudowa pozostała niepełna. Dzięki temu odwiedzający mogli poczuć się osłonięci, ale bez całkowitego odcięcia od otaczającego parku.
W uzasadnieniu werdyktu jury Nagrody Pritzkera 2026 z entuzjazmem pisało o jego „optymistycznych i cicho radosnych” konstrukcjach.
„Jeśli architektura nadaje kształt temu, jak ludzie żyją, to prace Radicia tworzą przestrzenne doświadczenia, które jednocześnie zaskakują i wydają się całkowicie naturalne” – dodało jury Nagrody Pritzkera.
Architektura jako sztuka
Odbierając nagrodę, Radić powiedział, że w swojej pracy dąży do tworzenia „struktur, które przez stulecia stoją w słońcu, czekając na nasze odwiedziny”.
„Staramy się budować doświadczenia niosące emocjonalną intensywność, które zachęcają ludzi, by zwolnili i na nowo przyjrzeli się światu, tak często mijającemu ich obojętnie” – dodał.
W rodzinnym Chile do najbardziej znanych projektów Radicia należy teatr regionalny w Biobío (Teatro Regional del Biobío, Concepción, 2018). To starannie zaprojektowana, półprzezroczysta bryła, która subtelnie modeluje światło i dzięki powściągliwej formie sprzyja akustyce.
Ogłoszenie tegorocznego laureata planowano na ubiegły tydzień, lecz przełożono je po tym, jak w niedawno ujawnionych dokumentach dotyczących skazanego za przestępstwa seksualne Jeffreya Epsteina pojawiło się nazwisko Toma Pritzkera, szefa fundacji przyznającej nagrodę.
Pritzker zdystansował się obecnie od fundacji, pozostanie jednak w jej władzach jako dyrektor i wiceprezes.
Smiljan Radić Clarke jest 55. laureatem Nagrody Pritzkera. Pracuje nad nowymi projektami w Albanii, Hiszpanii, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii.
Po raz pierwszy Nagrodę Pritzkera przyznano w 1979 roku moderniście Philipowi Johnsonowi. Później trafiała do jednych z najbardziej wpływowych architektów, m.in. IM Peia, Oscara Niemeyera, Franka Gehry’ego, Rema Koolhaasa i Zahy Hadid.