EBC zachęca Europejczyków do głosowania na nowe projekty banknotów, zbliża się termin

Ptaki, rzeki oraz postacie związane z kulturą europejską, w tym kompozytorzy, to niektóre z motywów, nad którymi Europejski Bank Centralny prosi o zastanowienie w konsultacjach dotyczących przyszłych banknotów euro. Głos oddało już ponad 9 mln osób, ale EBC zachęca kolejne do wyrażenia opinii, zanim ankieta zakończy się w najbliższy poniedziałek.

REKLAMA

REKLAMA

Europejski Bank Centralny wcześniej już pytał Europejczyków o zmianę wyglądu banknotów, jednak po raz pierwszy uruchomił ankietę (źródło w Angielski), w której prosi ich o ocenę dziesięciu projektów zakwalifikowanych do finału. Propozycje wyraźnie różnią się od obecnych banknotów.

W świecie, w którym gotówka jest używana coraz rzadziej, EBC wysyła Europejczykom jasny sygnał: banknoty nie znikają, a oni mogą współdecydować, jak będą wyglądać.

„Gotówka nie jest tylko spuścizną przeszłości. To element codziennego życia milionów Europejczyków” – powiedział członek Zarządu EBC Piero Cipollone podczas poniedziałkowego wydarzenia poświęconego banknotom euro w Brukseli.

Ankieta dotyczy dziesięciu projektów zakwalifikowanych do finału w ramach dwóch możliwych motywów: „Kultura europejska” oraz „Rzeki i ptaki”. Wyniki będą wskazówką, ale nie przesądzą o ostatecznej decyzji Rady Prezesów EBC, której ogłoszenie spodziewane jest pod koniec 2026 roku. Nowe banknoty będą następnie powstawać przez kilka lat, a do obiegu mają trafić stopniowo od 2029 roku.

„W obiegu jest ponad 31 mld banknotów euro o łącznej wartości ponad 1,6 bln euro, a ich liczba rośnie o ok. 3% rocznie. W obiegu znajduje się też ponad 150 mld monet euro” – powiedział Cipollone. Zwrócił uwagę, że gotówka nadal ma znaczenie, gdy inne metody płatności zawodzą, na przykład podczas awarii prądu lub internetu.

Rola gotówki może zostać dodatkowo wzmocniona dzięki projektowi unijnych przepisów znanemu jako pakiet w sprawie jednolitej waluty. Pakiet, nad którym toczą się obecnie negocjacje w Brukseli, zawiera rozwiązania mające umocnić status prawnego środka płatniczego oraz obowiązek akceptowania gotówki.

„Gotówka daje coś, czego trudno zastąpić: namacalną kotwicę stabilności i zaufania. Sprzyja też włączeniu finansowemu. Jest prosta i intuicyjna. Chroni prywatność. A może co najważniejsze, gwarantuje swobodę wyboru” – mówił Cipollone.

Z badania EBC z 2024 roku wynika, że rosnąca większość Europejczyków uważa zachowanie gotówki jako formy płatności za ważne.

„Gotówka jest jedyną formą pieniądza, którą każdy obywatel może posiadać bezpośrednio. Kiedy ma się gotówkę, nie potrzeba żadnych pośredników ani urządzeń, żeby z niej skorzystać” – podkreślił Cipollone.

Cyfrowe i fizyczne euro

W swojej strategii płatniczej EBC inwestuje nie tylko w zmianę wyglądu banknotów, lecz także w stworzenie cyfrowego euro – elektronicznej formy pieniądza banku centralnego, która miałaby uzupełniać gotówkę. Bank podkreśla, że wsparcie dla gotówki jest ściśle powiązane z tym nowym elektronicznym środkiem płatniczym, zaprojektowanym z myślą o transakcjach offline i online z wysokim poziomem ochrony prywatności.

Cyfrowe euro mogłoby zostać po raz pierwszy wyemitowane w 2029 roku, jeśli negocjacje w Brukseli zakończą się do końca 2026 roku.

„Inwestujemy zarówno w gotówkowe euro, jak i w euro cyfrowe. Razem zapewnią one Europejczykom dostęp do pieniądza banku centralnego w formie fizycznej i cyfrowej na potrzeby codziennych płatności” – powiedział Cipollone.

Z kolei obie formy pieniądza banku centralnego mogłyby sprawić, że „europejskie rozwiązanie będzie dostępne dla wszystkich rodzajów płatności, o każdej porze, w całej strefie euro” – dodał.

Jednym z powodów opracowania nowej strategii płatności przez EBC jest potrzeba strategicznej autonomii w obliczu dużej niepewności geopolitycznej i silnego uzależnienia Unii od amerykańskiej infrastruktury płatniczej.

Jak wynika z danych EBC za 2025 rok, amerykańskie firmy Visa i Mastercard odpowiadają za 61% płatności kartą w strefie euro i niemal wszystkie transakcje transgraniczne kartami.