Coraz więcej Europejczyków stać na tygodniowy urlop, ale nie wszędzie. W pięciu krajach rośnie odsetek osób bez pieniędzy na wakacje, w tym w Niemczech i trzech państwach nordyckich.
Latem w całej Europie trwa sezon urlopowy, ale wciąż miliony osób nie stać na tygodniowy wyjazd z domu. Jednocześnie odsetek Europejczyków, których nie stać na urlop, znacząco spadł.
REKLAMA
REKLAMA
W 2025 roku 27,5 proc. mieszkańców UE w wieku 16 lat i więcej nie mogło pozwolić sobie na tygodniowy urlop poza domem. W 2015 roku było to 35,2 proc., co oznacza spadek o 7,7 punktu procentowego i wyraźną poprawę możliwości wyjazdu na wakacje.
W pięciu krajach odsetek osób, których nie stać na urlop, w ostatniej dekadzie wzrósł, choć w niektórych przypadkach tylko nieznacznie. Chodzi o Norwegię, Szwecję, Finlandię, Niemcy i Austrię. Największe wzrosty odnotowano w trzech krajach nordyckich, ale ich wskaźniki nadal należą do najniższych w Europie.
Niemcy i Austria również wyłamały się z ogólnego trendu: w 2025 roku około jedna piąta mieszkańców nie mogła pozwolić sobie na tygodniowy urlop. W ciągu dekady odsetek ten wzrósł o 1,2 punktu procentowego w Niemczech i o 0,3 punktu w Austrii.
Ekonomia urlopu
W których krajach Europy odsetek osób, których nie stać na tygodniowy urlop poza domem, jest najwyższy? Gdzie w ostatnich dziesięciu latach najbardziej poprawiła się dostępność urlopu? Jakie czynniki wpływają na to, czy wakacje są w zasięgu finansowym?
W 2025 roku odsetek osób, których nie stać na tygodniowy urlop, bardzo różni się w poszczególnych krajach Europy. Waha się od 9 proc. w Szwajcarii i Norwegii do 61 proc. w Rumunii.
Na wakacje nie mogła pozwolić sobie także ponad połowa mieszkańców Czarnogóry (58 proc.), Albanii (53 proc.) i Turcji (51 proc.). Niewiele niższy poziom zanotowano w Macedonii Północnej (48 proc.) i Grecji (47 proc.).
Powyżej jednej trzeciej populacji wskaźnik ten przekroczył w Bułgarii (39 proc.), na Węgrzech (39 proc.), w Serbii (36 proc.) i we Włoszech (36 proc.).
Odsetek osób, których nie stać na urlop, był poniżej średniej dla UE w Portugalii (33 proc.), Chorwacji (33 proc.), Hiszpanii (32 proc.), na Litwie (31 proc.), na Słowacji (29 proc.), na Łotwie (29 proc.), na Cyprze (28 proc.) i na Malcie (28 proc.).
Na drugim krańcu skali odsetek ten wynosił 15 proc. lub mniej w Luksemburgu, Szwecji, Niderlandach, Danii, Finlandii i Słowenii, a także w Szwajcarii i Norwegii, gdzie sięgał 9 proc.
W Niemczech wynosił 21 proc., a we Francji 23 proc.
Najwyższy poziom urlopowego wykluczenia notuje Europa Południowa i Południowo-Wschodnia, włącznie z krajami kandydującymi do UE. Europa Północna, zwłaszcza państwa nordyckie, oraz Europa Zachodnia mają najniższe wskaźniki. Europa Środkowa i Wschodnia generalnie plasuje się między tymi dwoma regionami, choć różnice między poszczególnymi państwami są znaczne.
Rola PKB i nierówności gospodarczych
Komentując dane za 2023 rok, eksperci podkreślali znaczenie poziomu dochodów.
Profesor C. Michael Hall z Uniwersytetu Canterbury zwrócił uwagę, że kluczowa jest wysokość dochodu rozporządzalnego, bo to ona pozwala przeznaczać pieniądze na wakacje. „Różnice w liczbie wyjazdów i wydatkach urlopowych odzwierciedlają część szerszych nierówności gospodarczych w UE” – powiedział.
Profesor Lynn Minnaert z Metropolitan State University of Denver stwierdziła, że różnice między krajami zazwyczaj mają związek z siłą ich gospodarki. Zauważyła, że państwa, w których poziom urlopowego wykluczenia jest najwyższy, mają niższy PKB niż kraje z najniższym odsetkiem osób, których nie stać na wakacje.
Wykres powyżej pokazuje ten trend, zestawiając odsetek osób, których nie stać na urlop, z rocznymi zarobkami netto pojedynczej osoby bez dzieci, która otrzymuje przeciętne wynagrodzenie.
Piętnaście lat temu niemal 2 na 5 mieszkańców UE (38,8 proc.) nie było stać na tygodniowy urlop. Po osiągnięciu maksimum w 2012 roku, kiedy wskaźnik sięgnął 40,5 proc., zaczął stopniowo spadać i w 2019 roku wyniósł 28 proc. Od tego czasu pozostaje stosunkowo stabilny, na poziomie około 27–28 proc.
Porównując dane z 2015 i 2025 roku, w 25 z 30 krajów odnotowano spadek odsetka osób, których nie stać na urlop, a w pięciu – jego wzrost. Trzy państwa nordyckie wykazały największe wzrosty liczone w punktach procentowych: w Norwegii o 3,8 punktu, w Szwecji o 3,2 punktu, a w Finlandii o 1,5 punktu.
Kraje te startowały jednak z relatywnie niskiego poziomu w 2015 roku. Na przykład w Norwegii odsetek osób, których nie stać na urlop, wynosił zaledwie 5,3 proc., a w Szwecji 9,2 proc. Do 2025 roku wzrósł odpowiednio do 9,1 proc. i 12,4 proc.
W Niemczech i Austrii, gdzie na wakacje nie stać około jednej piątej mieszkańców, wskaźnik ten zwiększył się odpowiednio o 1,2 punktu i 0,3 punktu.
Z kolei w Chorwacji i Serbii odsetek osób, których nie stać na tygodniowy wyjazd z domu, spadł o 33 i 32 punkty procentowe.
Spadek wyniósł 26 punktów na Cyprze, 22 w Irlandii oraz 21 punktów w Bułgarii i Turcji. Polska, Portugalia, Słowacja, Malta i Węgry także odnotowały wyraźne spadki – o ponad 15 punktów procentowych.