Produkcja przemysłowa w specjalnych strefach ekonomicznych Uzbekistanu wzrosła w pierwszych dziewięciu miesiącach 2025 r. o 42,7%. Od logistycznych ambicji Nawoju po rozwój handlu przez Termez nowe projekty przyciągają producentów i inwestorów z całego regionu.
Od parków przemysłowych produkujących towary na eksport po centra logistyczne łączące Europę, Azję i Bliski Wschód, sieć specjalnych stref ekonomicznych Uzbekistanu stała się jednym z głównych narzędzi przyciągania zagranicznych inwestycji i rozbudowy mocy wytwórczych.
REKLAMA
REKLAMA
Z danych rządowych wynika, że produkcja przemysłowa w Specjalnych Strefach Ekonomicznych w pierwszych dziewięciu miesiącach 2025 r. sięgnęła prawie 3,12 mld euro, o 42,7 proc. więcej niż w tym samym okresie rok wcześniej. Napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych także rośnie, ponieważ władze rozbudowują infrastrukturę i moce przemysłowe, by nadążyć za rosnącym popytem ze strony międzynarodowych firm.
W Uzbekistanie działa obecnie 31 Specjalnych Stref Ekonomicznych oraz setki mniejszych parków przemysłowych i technoparków. Zainteresowanie zagranicznych przedsiębiorstw jest szczególnie duże w logistyce, przemyśle nastawionym na eksport i w handlu regionalnym.
„Roczne napływy bezpośrednich inwestycji zagranicznych rosną o około 20–25 proc.” – powiedział Sahib Saifnazarov, szef Departamentu Wolnych Stref Ekonomicznych w Ministerstwie Inwestycji, Przemysłu i Handlu.
Dodał, że rosnące zainteresowanie inwestorów przekłada się na większy popyt na tereny przemysłowe, infrastrukturę transportową i dostawy energii. Władze promują też projekty w energetyce odnawialnej i starają się włączać do zarządzania strefami doświadczone międzynarodowe firmy.
„Obecnie większą uwagę poświęcamy nie tylko infrastrukturze, lecz także zielonej energii” – powiedział Saifnazarov. „Kolejnym ważnym kierunkiem jest angażowanie do zarządzania tymi strefami doświadczonych zagranicznych firm.”
Navoi zwiększa moce produkcyjne i logistyczne
Wśród największych ośrodków przemysłowych kraju Wolna Strefa Ekonomiczna Navoi stała się ważnym centrum produkcji i logistyki.
Jak informuje Ma’murjon Murodullajew, zastępca dyrektora administracji strefy, działa tam ponad 90 projektów o łącznej wartości ok. 2,2 mld euro. Siedemdziesiąt trzy z nich już funkcjonują i dają pracę ponad 8 tys. osób.
„Uruchomiono dotąd 73 projekty, które stworzyły ponad 8 tys. miejsc pracy” – powiedział. „W latach 2026–2029 planujemy kolejne 18 dużych inwestycji, które mają przynieść prawie 2 tys. nowych etatów.”
W 2025 r. strefa wyeksportowała towary o wartości blisko 132 mln euro do państw WNP (Wspólnota Niepodległych Państw), a także do Europy i Chin. W przyszłym roku eksport ma przekroczyć 141 mln euro.
Oprócz produkcji Navoi buduje pozycję multimodalnego węzła transportowego łączącego Europę, Azję i Bliski Wschód. Jak podkreśla Aliszer Klichow, dyrektor Międzynarodowego Portu Lotniczego Navoi, trwają duże inwestycje infrastrukturalne, które mają obsłużyć rosnące wolumeny cargo i ruch tranzytowy.
„Naszym strategicznym celem jest stworzenie w Navoi centralnego euroazjatyckiego węzła tranzytowego, który będzie w stanie konkurować z głównymi hubami w ZEA, Kazachstanie i na Kaukazie” – powiedział Klichow.
Plany obejmują budowę nowego terminalu towarowego, wyspecjalizowanych obiektów do obsługi przesyłek ekspresowych oraz centrum obsługi technicznej i malowania samolotów, którego uruchomienie przewidziano do 2029 r.
Zagraniczni producenci rozbudowują obecność w regionie Taszkentu
Specjalna Strefa Ekonomiczna w regionie Taszkentu stała się ważnym miejscem lokowania inwestycji dla zagranicznych producentów.
Jak informuje Eldor Ko’chimow, główny specjalista administracji strefy, działa tam obecnie 71 zagranicznych przedsiębiorstw, z dominującym udziałem inwestorów z Chin.
„Firmy z Chin mają największy udział – realizują 31 projektów, a 14 projektów związanych jest z inwestorami z Rosji” – powiedział. „Prowadzimy też rozmowy z partnerami z Japonii i Korei.”
Od powstania strefy w 2012 r. uruchomiono 119 przedsiębiorstw o łącznej wartości 1,3 mld euro. W budowie jest kolejne 112 projektów wartych ok. 1,2 mld dolarów; mają one stworzyć ponad 11 tys. nowych miejsc pracy. Produkcja przemysłowa osiągnęła niemal 870 mln euro, a wytwarzane w strefie wyroby trafiają już do blisko 30 krajów.
Wśród inwestorów jest Showaib Mirzoi, którego firma realizuje w Angrenie projekt produkcji napojów.
„Planowane nakłady wynoszą ok. 112 mln euro i prawdopodobnie jeszcze wzrosną” – powiedział. „Zamierzamy uruchomić linie do produkcji opakowań PET i szkła, instalacje do wytwarzania gazu CO2 oraz zakład produkujący opakowania z tworzyw sztucznych.”
Mirzoi podkreśla, że jego firma prowadzi już podobne działalności w Afganistanie, jednak na Uzbekistan zdecydowała się ze względu na możliwości rozwoju przemysłu i rosnący rynek.
Termez umacnia powiązania handlowe
Jeszcze dalej na południe Międzynarodowe Centrum Handlu Termez, położone w pobliżu granicy z Afganistanem, staje się coraz ważniejszą bramą handlową.
Otwarte w sierpniu 2024 r. centrum skupia obecnie ponad 255 przedsiębiorców, w tym 129 obywateli Afganistanu – mówi szef ośrodka, Mirkhamid Mirpolatow. Powstało tam ponad 1,3 tys. miejsc pracy.
Działalność prowadzą tam firmy z Uzbekistanu, Rosji, Kazachstanu, Kirgistanu i Tadżykistanu, a na rynek zaczęły wchodzić również przedsiębiorstwa z Chin.
Mirpolatow podkreśla, że położenie centrum daje przedsiębiorcom bezpośredni dostęp do szlaków handlowych przebiegających przez Afganistan.
„Nasze centrum znajduje się w bardzo dogodnym miejscu do przewozu towarów przez Afganistan do innych państw” – powiedział. „Zainteresowanie ze strony zagranicznych firm rośnie z dnia na dzień.”
Z infrastruktury korzysta m.in. przedsiębiorca Szamsiddin Taganow, który eksportuje do Afganistanu wyroby cukiernicze.
„Głównie wysyłamy słodycze, czekoladę, herbatniki i podobne produkty wytwarzane w Uzbekistanie” – mówi. „Centra logistyczne pomagają nam organizować dostawy do Kabulu i Mazari-Szarif.”