Kazachstan planuje do 2030 r. zwiększyć eksport towarów innych niż surowce o ponad jedną czwartą, do prawie 45 mld euro. Międzynarodowe agencje kredytów eksportowych i ubezpieczyciele inwestycji rozszerzają tam obecność, by wspierać duże projekty infrastrukturalne i przemysłowe.
To przyspieszenie następuje w momencie, gdy niestabilność geopolityczna, w tym wojna na Bliskim Wschodzie, kieruje część globalnej branży ubezpieczeń kredytów eksportowych i inwestycji w stronę regionów postrzeganych jako obarczone mniejszym tradycyjnym ryzykiem wojny, w tym Azji Centralnej.
Ponad 70 największych na świecie instytucji ubezpieczających kredyty eksportowe i inwestycje spotkało się w Astanie na pierwszym regionalnym posiedzeniu Unii Berneńskiej.
Impuls inwestycyjny i „złota wiza”
Kazachstan przypisuje rosnącą atrakcyjność swojego klimatu inwestycyjnego temu, co premier Olżas Bektenow określił jako „strukturalną transformację” największej gospodarki regionu.
Wezwał członków Unii Berneńskiej, by „w pełni wykorzystali” możliwości inwestycyjne w Kazachstanie.
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne wzrosły o 14,4 proc., do niemal 18 mld euro, a nakłady na środki trwałe zwiększyły się o 13 proc., osiągając rekordowe 37 mld euro – poinformował Bektenow.
Kraj wprowadził też reżim „złotej wizy” dla inwestorów i wysoko wykwalifikowanych specjalistów, mający przyciągać zagraniczne talenty i kapitał.
Rosnące zainteresowanie finansowaniem eksportu
To spotkanie otwiera nowe możliwości dla Banku Rozwoju Kazachstanu, który finansuje szeroko zakrojone projekty infrastrukturalne i przemysłowe.
„Agencje kredytów eksportowych pomagają ograniczać ryzyko i przyciągać inwestorów” – powiedział Marat Jelibajew, przewodniczący zarządu banku.
Agencje kredytów eksportowych oferują ubezpieczenia i gwarancje, które chronią inwestorów przed ryzykiem politycznym i gospodarczym związanym z projektami międzynarodowymi.
Kazachstańska agencja kredytów eksportowych otworzyła już biura na kluczowych rynkach zagranicznych. Zapewnia ukierunkowane wsparcie krajowym eksporterom, a jednocześnie odpowiada na potrzeby inwestorów międzynarodowych.
Państwowy holding zarządzający Baiterek, który nadzoruje krajowe instytucje rozwoju, podkreśla, że dywersyfikacja gospodarki poza surowce pozostaje priorytetem.
„Koncentrujemy się na tworzeniu warunków niezbędnych do zrównoważonego rozwoju biznesu i długoterminowego wzrostu” – powiedział Rustam Karagoiszin, przewodniczący zarządu.
Zbliżenie do OECD zwiększa wiarygodność
Rosnącą integrację Kazachstanu ze światowymi sieciami finansowania handlu napędza także coraz ściślejsze dostosowanie do standardów OECD w zakresie finansowania eksportu – mówi Silvia Gavornikova, szefowa wydziału kredytów eksportowych i konkurencji w Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.
Ramy OECD wspierają rocznie około 51 mld euro w międzynarodowym handlu poprzez oficjalnie wspierane aranżacje kredytów eksportowych.
„Kazachstańska agencja kredytów eksportowych wykazuje bardzo silną inicjatywę, by dostosować się do norm międzynarodowych” – stwierdziła Gavornikova, wskazując na przejrzystość, ocenę ryzyka, standardy środowiskowe i odpowiedzialne wsparcie państwa dla eksportu.
Szersze przestrzeganie standardów OECD może uczynić z Kazachstanu bardziej wiarygodnego partnera dla międzynarodowych banków, ubezpieczycieli i agencji kredytów eksportowych, poszukujących współpracy ponad granicami.
Krytyczne surowce w centrum zainteresowania
Poza eksportem niesurowcowym Unia Berneńska spodziewa się, że w najbliższych latach wzrosną inwestycje w kazachstańskie sektory surowcowe, zwłaszcza w krytyczne minerały.
Prezydent Unii Berneńskiej Juichiro Akita powiedział, że rosnąca chęć ubezpieczania inwestycji w krytyczne minerały sprawia, iż jest to „dobry moment”, by przyciągnąć inwestorów do Kazachstanu.
Dzieje się to w chwili, gdy spółki powiązane z synami Donalda Trumpa starają się o finansowanie z gwarancjami USA dla projektów wydobycia wolframu w Kazachstanie, w ramach wysiłków Waszyngtonu na rzecz zmniejszenia zależności od Chin w zakresie surowców strategicznych.
„Sytuacja geopolityczna jest naprawdę trudna” – powiedział Akita.
„Ale Kazachstan dysponuje zasobami, których świat teraz potrzebuje. Z perspektywy inwestycyjnej chcemy współpracować z kazachstańskimi partnerami, bo świat potrzebuje partnerów.”
Ambicje handlowe i Środkowy Korytarz
Bektenow zapowiedział, że nowa koncepcja polityki handlowej kraju pomoże zwiększyć eksport niesurowcowy do blisko 45 mld euro do 2030 roku.
Obroty kazachstańskiego handlu zagranicznego wynoszą obecnie około 124 mld euro, a eksport obejmuje niemal 4 tys. kategorii produktów wysyłanych do 127 państw.
Kraj rozbudowuje też sieć umów o wolnym handlu. Obowiązujące porozumienia z Wietnamem, Serbią i Iranem w ubiegłym roku uzupełniły nowe umowy ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, Mongolią i Indonezją.
Kluczowym elementem tej strategii jest Międzynarodowy Korytarz Transportowy Transkaspijski, multimodalny szlak handlowy łączący Chiny i Azję Południowo-Wschodnią z Europą przez Kazachstan, Morze Kaspijskie, Azerbejdżan, Gruzję i Turcję.
Wzdłuż tego korytarza planowanych jest kilka dużych projektów infrastrukturalnych, które mają zwiększyć wolumeny handlu i wzmocnić transkontynentalne powiązania logistyczne.
„Teraz naszym zadaniem jest przedstawienie tego portfela projektów agencjom kredytów eksportowych i bankom komercyjnym, aby mogły się włączyć i zdecydować, czy chcą dostarczyć instrumenty finansowe dla tych przedsięwzięć” – powiedział Timur Onżanow, wiceprzewodniczący zarządu holdingu Baiterek.
Spotkanie w Astanie zakończyło się zawarciem strategicznych porozumień między kazachstańską agencją kredytów eksportowych a głównymi międzynarodowymi bankami eksportowo-importowymi.
Porozumienia koncentrują się na wzajemnym reasekurowaniu ryzyka eksportowego, współfinansowaniu projektów inwestycyjnych oraz promocji kazachstańskiego eksportu niesurowcowego na rynkach Bliskiego Wschodu i Europy.