Ceny czekolady w UE w 2025 r. wzrosły o 18%, najmocniej spośród wszystkich produktów spożywczych, po suszy w Afryce Zachodniej. Skutki różnią się w krajach Europy.
W 2025 roku ogólny poziom cen konsumpcyjnych w UE wzrósł średnio o 2,5% w ujęciu rocznym.
REKLAMA
REKLAMA
W przypadku żywności i napojów bezalkoholowych wzrost był nieco wyższy i sięgnął 3,3%. Spośród wszystkich kategorii żywności najsilniej podrożała czekolada: według Eurostatu jej ceny w UE wzrosły średnio o 17,9%.
Skąd tak duży wzrost cen czekolady w Europie? I w których krajach podwyżki były najmocniejsze?
Czekolada podrożała znacznie bardziej niż wiele innych podstawowych produktów spożywczych. Dla porównania, wołowina i cielęcina zajęły w UE trzecie miejsce z podwyżką o 10%.
To o ok. 8 pkt proc. mniej. Inflacja cen jaj i masła wyniosła ok. 8%, czyli o mniej więcej 10 pkt proc. mniej niż w przypadku czekolady.
Ceny czekolady. W Polsce największy skok cen
W państwach UE średnioroczna inflacja cen czekolady w 2025 roku wahała się od 6,6% na Słowacji do 32,6% w Polsce.
Jeśli uwzględnić pozostałe kraje europejskie, rozpiętość rośnie od 1,6% w Albanii do 44% w Turcji.
Wynik dla Turcji nie jest w pełni porównywalny, bo dotyczy kategorii „czekolada, kakao i produkty spożywcze na bazie kakao” i oznacza roczne tempo zmian liczone do stycznia 2026 roku.
Turcja odstaje od reszty kontynentu nie tylko pod względem inflacji żywności, lecz także ogólnej inflacji.
Ponad 25‑procentowe wzrosty cen czekolady odnotowano też w Estonii (31,5%), na Litwie (31,5%), w Rumunii (26,1%), na Łotwie (25,9%) i w Serbii (25,4%).
Powyżej średniej dla UE znalazły się również Szwecja, Bułgaria, Czarnogóra, Grecja, Macedonia Północna, Hiszpania, Finlandia, Czechy, Niderlandy i Niemcy, gdzie wzrosty mieściły się w przedziale 18–22,5%.
Do krajów o najniższej inflacji cen czekolady – poniżej 12% – należą Cypr, Luksemburg, Włochy, Kosowo i Szwajcaria.
Wśród innych dużych gospodarek UE ceny czekolady we Francji wzrosły o 14%. Belgia, ważny ośrodek przemysłu czekoladowego, odnotowała wzrost o 12,3%.
W Wielkiej Brytanii ceny czekolady w 2025 roku wzrosły o 16,2%, wynika z danych brytyjskiego urzędu statystycznego ONS.
Dlaczego ceny czekolady rosną najszybciej?
**„**Ceny czekolady w Europie mocno poszły w górę w 2025 roku przede wszystkim z powodu bezprecedensowego skoku światowych cen kakao, wywołanego poważnymi zakłóceniami podaży” – powiedział Euronews Business Emiliano Magrini, ekonomista z Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO).
Susza w Afryce Zachodniej
Zwrócił uwagę, że produkcja kakao koncentruje się w kilku krajach Afryki Zachodniej, zwłaszcza na Wybrzeżu Kości Słoniowej i w Ghanie, które razem odpowiadają za większość światowych dostaw.
W latach 2023–2024 produkcja w obu krajach gwałtownie spadła z powodu niekorzystnych warunków pogodowych – zwłaszcza przedłużającej się suszy – oraz rozprzestrzeniania się choroby kakao znanej jako cocoa swollen shoot virus.
„Te wstrząsy doprowadziły do dużego deficytu produkcji na świecie i sprowadziły zapasy do historycznie niskich poziomów, przez co rynki stały się wyjątkowo podatne na kolejne zakłócenia, a ceny kakao osiągnęły rekordowe poziomy” – dodał Magrini.
Gwałtowny skok cen kakao
John Baffes, główny ekonomista Grupy Prospects Banku Światowego, zwrócił uwagę, że kakao jest kluczowym składnikiem przy produkcji czekolady i stanowi ok. 10–20% całkowitych kosztów.
„Średnia cena kakao wzrosła z 3,28 dol. za kg (2,8 euro) w 2023 roku do 7,33 dol. za kg w 2024 roku i 7,80 dol. za kg (6,7 euro) w 2025 roku – to wzrost o ponad 120% między 2023 a 2024 rokiem, największy spośród 70 surowców podstawowych monitorowanych przez Bank Światowy i największy w historii rynku kakao” – powiedział Euronews Business.
Wyjaśnił, że tak duży wzrost odzwierciedla braki produkcyjne związane z pogodą w Afryce Zachodniej (zwłaszcza na Wybrzeżu Kości Słoniowej i w Ghanie, które łącznie zapewniają niemal dwie trzecie światowych dostaw kakao).
„Ten gwałtowny skok cen kakao podbił koszty wytwarzania czekolady, a w efekcie także ceny w sklepach, mimo że udział kakao w kosztach produkcji jest stosunkowo niewielki” – dodał Baffes.
Skąd tak duże różnice w inflacji cen czekolady?
Emiliano Magrini podkreślił, że różnice w inflacji cen czekolady wynikają przede wszystkim z odmiennych struktur rynków krajowych i stopnia integracji krajowych branż czekoladowych.
Kraje z rozbudowanym, dobrze ugruntowanym sektorem produkcji czekolady – takie jak Niemcy, Francja, Włochy, Belgia i Niderlandy (oraz Szwajcaria) – zazwyczaj notują wzrosty cen niższe niż średnia w UE.
„Na tych rynkach duże, zintegrowane pionowo firmy są w stanie łatwiej wchłonąć wyższe koszty kakao, korygując marże, korzystając z długoterminowych kontraktów lub rozkładając koszty na rynki eksportowe” – wyjaśnił.
Ceny w Europie Środkowo‑Wschodniej
Ekonomista z FAO zauważył, że w krajach z mniejszym przemysłem czekoladowym lub silniej uzależnionych od importu wstrząsy cenowe na światowym rynku kakao mocniej przekładają się na ceny detaliczne.
W kilku państwach członkowskich Europy Środkowo‑Wschodniej ceny czekolady mogą reagować bardziej bezpośrednio na wzrost kosztów surowców, prawdopodobnie dlatego, że krajowe łańcuchy wartości są krótsze i dają mniej możliwości amortyzacji.
„Na różnice między krajami wpływają też odmienne koszty pracy, ceny energii, ceny innych kluczowych składników, takich jak mleko i cukier, kursy walut oraz siła konkurencji w handlu detalicznym” – dodał Magrini.
Baffes podkreślił, że poza poziomem dochodów, uwarunkowaniami krajowymi i zawartością kakao w czekoladzie kluczowa jest również struktura branży.
Chodzi m.in. o stopień integracji pionowej, proporcje między koncernami międzynarodowymi a firmami krajowymi, siłę marek i sieci dystrybucji – wszystkie te czynniki wpływają na to, w jaki sposób koszty są przerzucane na ceny.
„Niektóre firmy przejmują na siebie część podwyżek cen kakao, żeby chronić swój udział w rynku, inne przerzucają je na konsumentów w większym stopniu i szybciej” – dodał.