Śledź nas
Reklama

217 dni pod wodą. Brytyjski okręt pobił rekord, który niepokoi ekspertów

Udostępnij Obserwuj Euronews w Google
HMS Vengeance wraca do HMNB Clyde, 2007.
HMS Vengeance wraca do HMNB Clyde, 2007. -  Prawo autorskie  Wikimedia Commons
Prawo autorskie Wikimedia Commons
Przez Cagla Uren
Opublikowano dnia
Udostępnij Close Button

HMS Vengeance spędził pod wodą rekordowe 217 dni, bijąc wynik ustanowiony zaledwie kilka miesięcy wcześniej. Zamiast powodu do dumy rekord ujawnił jednak problemy brytyjskiej floty nuklearnej – starzejące się okręty i rosnącą presję na załogi.

Okręt podwodny HMS Vengeance, należący do Królewskiej Marynarki Wojennej i uzbrojony w broń jądrową, zakończył trwającą 217 dni misję i wrócił do Szkocji.

REKLAMA
REKLAMA

Jednostka pobiła tym samym ustanowiony w kwietniu przez HMS Vanguard rekord długości misji, który wynosił 205 dni.

Dwa kolejne rekordy nie są jednak postrzegane jako dowód siły brytyjskiej floty. Przeciwnie – zdaniem ekspertów są sygnałem problemów, z jakimi mierzy się brytyjska flota nuklearnych okrętów podwodnych.

Coraz dłuższe misje mają być związane przede wszystkim z opóźnieniami w remontach i przeglądach starzejących się jednostek, a także z ogromnym obciążeniem psychicznym, jakiemu poddawane są ich załogi.

Projektowane na trzymiesięczne misje, dziś spędzają pod wodą nawet siedem miesięcy

David Cullen, ekspert zajmujący się okrętami podwodnymi o napędzie jądrowym, przypomniał w rozmowie z „The Guardian” z 15 listopada, że jednostki typu Vanguard były pierwotnie projektowane z myślą o misjach trwających około trzech miesięcy.

„Flota została zaprojektowana pod kątem trzymiesięcznych misji. Już wtedy uznawano, że to długi czas, by bez żadnego kontaktu ze światem zewnętrznym przebywać pod wodą w metalowym pudle” – stwierdził Cullen.

Początkowo misje okrętów typu Vanguard, których załogi liczą około 140 osób, trwały od trzech do czterech miesięcy. Patrole przekraczające 100 dni należały wówczas do rzadkości. Dziś część rejsów trwa jednak ponad dwa razy dłużej.

Wydłużanie misji oznacza konieczność zgromadzenia na pokładzie jeszcze większych zapasów żywności i wyposażenia. W i tak ciasnych wnętrzach trzeba znaleźć miejsce na dodatkowe zaopatrzenie, które przez wiele miesięcy zajmuje korytarze i każdą dostępną przestrzeń.

Brytyjski rząd tłumaczy wydłużanie misji spowolnieniem prac remontowych przy okrętach podwodnych. Jednym z powodów mają być ograniczenia budżetowe.

Dlaczego HMS Vengeance ma tak duże znaczenie?

HMS Vengeance, zwodowany w 1998 roku, jest jednym z czterech brytyjskich nuklearnych okrętów podwodnych typu Vanguard.

Okręt ma około 150 metrów długości i wyporność 17 526 ton. Został zaprojektowany do przenoszenia balistycznych pocisków Trident i wyposażony w 16 wyrzutni.

Pociski Trident mogą przenosić kilka głowic jądrowych, z których każda może być kierowana na inny, niezależny cel. Rozwiązanie to określa się skrótem MIRV (Multiple Independently targetable Reentry Vehicle).

Okręty typu Vanguard znajdują się w centrum brytyjskiej strategii nuklearnego odstraszania.

Królewska Marynarka Wojenna realizuje politykę stałego odstraszania z morza. Oznacza to, że w każdej chwili co najmniej jeden uzbrojony w broń jądrową okręt podwodny powinien znajdować się na patrolu.

Strategia ma zagwarantować, że nawet w przypadku poważnego zniszczenia pozostałej infrastruktury wojskowej Wielkiej Brytanii w wyniku ataku państwo będzie zdolne do przeprowadzenia odwetowego uderzenia nuklearnego z morza.

Problemem stają się jednak długotrwałe remonty w stoczniach. Im więcej okrętów pozostaje poza służbą, tym większe obciążenie spada na jednostki, które nadal są zdolne do wyjścia w morze.

Załoga przez miesiące nie może rozmawiać z rodziną

Służba na okrętach podwodnych uzbrojonych w broń jądrową uchodzi w brytyjskiej marynarce za jedno z najbardziej wymagających psychicznie zadań.

Jednostki wyposażone w balistyczne pociski, takie jak HMS Vengeance, większość misji spędzają w zanurzeniu i zachowują całkowitą ciszę radiową. Ma to maksymalnie utrudnić przeciwnikowi wykrycie ich pozycji.

W razie potrzeby okręt może wynurzyć się na mniejszą głębokość i nawiązać łączność za pomocą specjalnych anten, jednak kontakt załogi ze światem zewnętrznym pozostaje skrajnie ograniczony.

Marynarze raz w tygodniu mogą otrzymać od bliskich wiadomość zwaną „Familygram”. Może ona liczyć maksymalnie 120 słów.

Zanim wiadomość trafi do adresata, jest kontrolowana przez dowództwo marynarki. Oficerowie mogą usunąć z niej informacje o złych wiadomościach lub inne wrażliwe treści, jeśli uznają, że mogłyby negatywnie wpłynąć na wykonywanie przez załogę powierzonych jej zadań.

Co więcej, marynarze nie mogą odpowiadać na otrzymane wiadomości.

W praktyce oznacza to, że przez wiele miesięcy członkowie załogi mogą nie wiedzieć o ważnych wydarzeniach w domu. Nie mają też możliwości zareagowania na wiadomości, które mimo wszystko do nich dotrą.

Nękanie kobiet w załogach także budzi niepokój

Warunki służby w brytyjskiej flocie podwodnej stały się w ostatnich latach przedmiotem dyskusji również z powodu zarzutów dotyczących nękania i dyskryminacji kobiet.

W 2022 roku Sophie Brook, jedna z pierwszych kobiet służących na brytyjskich okrętach podwodnych, ujawniła, że podczas służby była stale narażona na przemoc o podłożu seksualnym.

Po jej zeznaniach kolejne kobiety zaczęły publicznie mówić o podobnych doświadczeniach.

W 2024 roku ówczesny dowódca Królewskiej Marynarki Wojennej, admirał Sir Ben Key, przeprosił za przypadki mizoginii w służbie podwodnej, określając je jako „nie do zniesienia”.

Brytyjskie nuklearne okręty podwodne się starzeją

Rekordowo długa misja HMS Vengeance dodatkowo zwiększyła obawy dotyczące przyszłości brytyjskiej floty okrętów podwodnych z bronią jądrową.

Jednostki typu Vanguard projektowano z myślą o około 25 latach służby. Z powodu opóźnień we wprowadzaniu ich następców przewiduje się jednak, że obecne okręty będą musiały pozostawać w służbie nawet przez około 40 lat.

Pierwszy okręt nowej klasy Dreadnought, HMS Dreadnought, ma wejść do służby około 2032 roku.

Oznacza to, że w nadchodzących latach Wielka Brytania będzie musiała utrzymywać swoje zdolności nuklearnego odstraszania, nadal opierając się na starzejącej się flocie typu Vanguard.

Eksperci ostrzegają, że przedłużające się remonty oraz ograniczona liczba sprawnych jednostek mogą jeszcze bardziej zwiększyć presję wywieraną na obecne załogi.

Przejdź do skrótów dostępności
Udostępnij Obserwuj Euronews w Google

Czytaj Więcej