Rumunia, Estonia i Szwecja apelują o wspólną reakcję UE na narastające rosyjskie groźby – od ataków dronów na Morzu Czarnym po sabotaż – gdy Unia rozważa udział w przyszłych rozmowach pokojowych o Ukrainie.
Ministrowie spraw zagranicznych Rumunii, Estonii i Szwecji zaapelowali o zdecydowaną, wspólną europejską odpowiedź na pełnoskalową inwazję Rosji na Ukrainę. Zbliża się piąta rocznica napaści, a wrogie działania Moskwy coraz częściej przenikają na terytorium Europy.
Minister spraw zagranicznych Rumunii Dan Neculăescu zapowiedział, że będzie zabiegał o ściślejszą koordynację między NATO a Unią Europejską w związku z „nieakceptowalną” eskalacją działań zbrojnych u wybrzeży Rumunii na Morzu Czarnym.
„W ciągu 24 godzin mieliśmy cztery alarmy, a w weekend zostały trafione trzy statki. To jest nie do przyjęcia” – powiedział w drodze na poniedziałkowe spotkanie ministrów, które ma formalnie dotyczyć wsparcia dla Ukrainy, sytuacji na Bliskim Wschodzie oraz coraz bardziej niebezpiecznych warunków na Morzu Czarnym.
„Zwrócę się do naszych kolegów, ministrów, o dalsze wzmacnianie obecności i zdolności w Rumunii” – dodał Neculăescu.
W niedzielę drony uderzyły w trzy jednostki pływające w pobliżu rumuńskiego Kanału Sulina, ważnego szlaku żeglugowego łączącego Dunaj z Morzem Czarnym, którym Ukraina wywozi towary. Nikt nie odniósł obrażeń, a załogi ugasiły pożary na pokładach – poinformował minister obrony Rumunii, Stefan Radu Oprea, w niedzielę.
Neculăescu zapowiedział też, że przedstawi swoim odpowiednikom informacje o ośrodku bezpieczeństwa morskiego Black Sea Maritime Security Hub, którego utworzenie zostało przyspieszone; hub ma powstać do 2027 roku. Ośrodek ma identyfikować zagrożenia na morzu, w tym drony i ataki na podmorskie kable.
Wojna w Ukrainie. Spotkanie ministrów spraw zagranicznych UE
Podczas spotkania ministrów ma być kontynuowana rozpoczęta w ubiegłym tygodniu dyskusja o tym, jakie stanowisko miałby reprezentować europejski wysłannik na rozmowach o zawieszeniu broni między Rosją a Ukrainą i jaki byłby jego mandat.
Przedstawiciele pięciu państw – Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec, Włoch i Polski – wraz z urzędnikami Rady Europejskiej i NATO będą mówić w imieniu Europy podczas przyszłych rozmów, co uzgodnili przywódcy podczas nieformalnego spotkania w Dublinie w piątek.
Minister spraw zagranicznych Estonii Margus Tsahkna napisał w serwisie społecznościowym X, że ostatnia próba sabotażu firmy Threod Systems, którą estońskie służby bezpieczeństwa przypisały rosyjskiemu wywiadowi wojskowemu GRU, „jest kolejnym przypomnieniem, że wrogie działania Rosji wykraczają daleko poza Ukrainę”.
„Estonia przygotowuje się do zamknięcia drogowych przejść granicznych z Rosją w odpowiedzi na te działania” – dodał. „Wrogie posunięcia muszą mieć konsekwencje”.
Tsahkna podkreślił, że europejska odpowiedź na wojnę hybrydową powinna opierać się na tych samych zasadach, które stosuje się do mandatu europejskiego wysłannika.
„Po niemal pięciu latach Putin wciąż powtarza żądania z 2021 roku, próbując narzucać Europie własne zasady bezpieczeństwa. Nie możemy pozwolić, aby w negocjacjach pokojowych osiągnął to, czego nie zdołał zdobyć na polu bitwy” – powiedział.
Minister spraw zagranicznych Szwecji Maria Malmer Stenergard powiedziała Euronews, że nasilające się ataki w ramach wojny hybrydowej pokazują frustrację Kremla z powodu tego, że „nie wygrywa w Ukrainie”.
„Od prawie pięciu lat próbują dokonać inwazji na Ukrainę. Nie udało im się” – stwierdziła, dodając, że Europa musi teraz pozostać „zjednoczona”, a jej obywatele powinni być odporni i przygotowani.
„Szwecja przeznaczyła znacznie więcej środków na obronę cywilną, żeby upewnić się, że ludzie są przygotowani i świadomi zagrożeń” – dodała Stenergard.