Ceny prądu i gazu dla gospodarstw domowych w UE spadły w pierwszej połowie 2026 r. wobec 2025 r., ale w wielu stolicach wzrosły w październiku i rachunki mogą być wyższe na początku 2027 r.
Nawet gdy wojna z Iranem zaczęła windować hurtowe ceny gazu, średnie ceny prądu i gazu dla gospodarstw domowych w UE spadły w pierwszej połowie 2026 roku.
REKLAMA
REKLAMA
Różnice między krajami były ogromne. Według Eurostatu jednostka energii elektrycznej kosztowała w Irlandii ponad trzy razy więcej niż na Węgrzech.
W których częściach Europy gospodarstwa domowe płaciły za prąd i gaz najwięcej, a gdzie najmniej? I jak zmienia się ranking, gdy uwzględni się lokalny poziom cen?
Wśród 38 europejskich krajów z dostępnymi danymi ceny energii elektrycznej dla gospodarstw domowych, łącznie z podatkami, wahały się od 6,6 € za 100 kWh w Turcji do 38,7 € w Irlandii w pierwszej połowie 2026 roku. Najniższa cena w UE była na Węgrzech – 11,4 €, przy średniej unijnej 28,3 €.
W przeliczeniu na euro za Irlandią plasowały się Niemcy (36,2 €), Belgia (35,8 €), Austria (32,6 €), Włochy (31,4 €) i Szwecja (30,6 €) – wszystkie powyżej 30 € za 100 kWh.
Ceny prądu były niższe od średniej unijnej w Hiszpanii (25,1 €) i Francji (24,9 €).
Rumunia ma najwyższe ceny prądu po uwzględnieniu siły nabywczej
Ceny były na ogół niższe w krajach kandydujących do UE, a różnica wobec najdroższych państw była duża. Ta luka zmniejszała się, gdy uwzględniano lokalny poziom cen z użyciem standardów siły nabywczej (PPS).
Ceny energii elektrycznej wahały się od 12,6 PPS za 100 kWh w Islandii do 46,9 PPS w Rumunii. Polska (41,1 PPS) i Czechy (34,3 PPS) domykały pierwszą trójkę, a dalej plasowały się Irlandia i Włochy – po 32,8 PPS.
Po Islandii najniższe ceny w ujęciu PPS miały Turcja (13,5 PPS), Malta (13,8 PPS), Węgry (14,7 PPS) i Norwegia (15,0 PPS).
Wśród czterech największych gospodarek UE najwyższe ceny miały Włochy (32,8 PPS), niewiele niższe Niemcy (32,4 PPS). Hiszpania (28,0 PPS) była blisko średniej unijnej (28,4 PPS), a Francja (23,3 PPS) była tańsza.
Ceny prądu w Rumunii mocno wzrosły
Ceny prądu dla gospodarstw domowych w UE spadły średnio o 2,2% w porównaniu z drugą połową 2025 roku. W przeliczeniu na euro największy wzrost zanotowała Finlandia – o 19,5%, następnie Turcja (11,2%), Polska (10,6%), Litwa (10,6%) i Szwecja (10,4%).
Dania (-28,2%) i Luksemburg (-24,1%) odnotowały największe spadki. We Włoszech ceny wzrosły o 5,9%, podczas gdy w Niemczech spadły o 6,5%, w Hiszpanii o 6%, a we Francji o 3%.
W porównaniu z pierwszą połową 2025 roku średnia cena prądu w UE spadła o 1,6%. Rumunia zanotowała największy wzrost w euro – o 51,9%, następnie Turcja (35%), Irlandia (19,8%) i Finlandia (18,4%).
Ceny spadły we wszystkich czterech największych gospodarkach UE: we Francji (-7%), w Niemczech (-5,7%), we Włoszech (-4,5%) i w Hiszpanii (-3,9%).
Jak tłumaczy profesor Xiaoyi Mu, dyrektor Centre for Energy, Petroleum and Mineral Law and Policy na University of Dundee, zróżnicowanie zmian cen wynika z polityki rządów. Podatki, opłaty i taryfy sieciowe stanowią dużą część ceny końcowej. Dania na przykład tymczasowo obniżyła od 1 stycznia 2026 roku podatek od energii elektrycznej o ok. 0,10 € za kWh. Finlandia nie wprowadziła takiej ulgi podatkowej.
Firma analityczna VaasaETT, która pomaga opracowywać indeks cen energii dla gospodarstw domowych (HEPI), wskazuje również na różnice w miksie energetycznym, strukturze taryf, sposobie zakupu i wyceny energii przez dostawców oraz na to, jak koszty są dzielone między grupy klientów.
Szwecja ma najdroższy gaz
W 29 europejskich krajach, dla których są dostępne dane, ceny gazu ziemnego dla gospodarstw domowych, łącznie z podatkami, w pierwszej połowie 2026 roku wahały się od 1,6 € za 100 kWh w Gruzji do 22 € w Szwecji. Węgry (3,3 €) miały najniższą cenę w UE, gdzie średnia wyniosła 11 €.
Holandia (16,2 €), Francja (13,5 €), Portugalia (12,6 €) i Austria (12,4 €) domykały pierwszą piątkę.
Ceny gazu były powyżej średniej unijnej we Francji, Niemczech (11,6 €) i we Włoszech (11,4 €), a poniżej niej w Hiszpanii (7,9 €).
W ujęciu PPS ceny wahały się od 4,3 za 100 kWh na Węgrzech do 20,8 w Macedonii Północnej. Macedonia Północna była poniżej średniej unijnej w ujęciu euro (10,8 €), ale po uwzględnieniu lokalnych poziomów cen wskoczyła na szczyt rankingu.
Szwecja (17,7 PPS), Portugalia (15,0 PPS) i Holandia (13,8 PPS) również znalazły się wśród najdroższych krajów. Po przeciwnej stronie zestawienia Turcja (5,0 PPS), Luksemburg (6,6 PPS) i Chorwacja (6,8 PPS) miały najniższe ceny po Węgrzech.
Ceny gazu dla gospodarstw domowych w UE spadły średnio o 10,2% w porównaniu z drugą połową 2025 roku. W ujęciu euro największe spadki odnotowały Włochy (-23,2%), Hiszpania (-17,6%) i Grecja (-16%). Turcja zanotowała największy wzrost – o 12,9%, a za nią Rumunia (6,3%).
W porównaniu z pierwszą połową 2025 roku średnia unijna spadła o 3,5%. Francja była jedyną z czterech największych gospodarek UE, w której ceny gazu wzrosły rok do roku – o 3,7%.
Dlaczego wzrost cen hurtowych dociera do gospodarstw domowych z opóźnieniem?
Dane obejmują jedynie około czterech miesięcy po tym, jak USA i Izrael zaczęły pod koniec lutego atakować Iran. Pełny wpływ na rachunki domowe może pojawić się później.
„Między referencyjną hurtową ceną gazu ziemnego (TTF) a cenami płaconymi przez gospodarstwa domowe zawsze występuje opóźnienie” – powiedział Xiaoyi Mu w rozmowie z Euronews Business.
„To opóźnienie może wynosić od kilku miesięcy do ponad roku, w zależności od tego, jak zorganizowany jest detaliczny rynek energii w danym kraju”.
Wiele gospodarstw domowych ma umowy ze stałą ceną – podkreślił Mu. Dostawcy nie mogą przenosić wyższych kosztów hurtowych, dopóki taryfy są zamrożone.
Dostawcy często kupują też gaz i energię elektryczną z wyprzedzeniem, by zabezpieczyć się przed wahaniami cen. To również opóźnia wpływ zmian cen hurtowych na taryfy dla gospodarstw domowych.
Wyższe rachunki możliwe w 2027 roku
Mu wskazał, że referencyjna hurtowa cena gazu w Europie spadła w drugiej połowie 2025 roku o 19% w porównaniu z pierwszą połową, a w zestawieniu z drugą połową 2024 roku – o 14%.
„Uważam, że to jeden z głównych powodów spadku cen energii dla gospodarstw domowych w pierwszej połowie 2026 roku, mimo późniejszego wzrostu hurtowych cen gazu po wybuchu konfliktu na Bliskim Wschodzie” – powiedział.
„Z tego powodu, niestety, spodziewam się, że gospodarstwa domowe mogą mierzyć się z wyższymi rachunkami za energię w drugiej połowie 2026 roku, a jeszcze bardziej w pierwszej połowie 2027 roku” – dodał.
W stolicach państw UE monitorowanych przez HEPI ceny gazu dla gospodarstw domowych wzrosły średnio o 12% między 2 lutego a 1 września, a ceny prądu – o 4,2%.
W październikowej aktualizacji HEPI odnotowano wzrost cen prądu w 21 z 33 monitorowanych stolic europejskich oraz wzrost cen gazu w 14 z 27 stolic, dla których dostępne są dane o gazie.