Pierwsza unijna strategia na rzecz zrównoważonej turystyki ma wzmocnić konkurencyjność branży, lepiej zarządzać ruchem gości i promować mniej znane kierunki.
Komisja Europejska przedstawiła pierwszą unijną strategię na rzecz zrównoważonej turystyki, która wyznacza plany wzmocnienia konkurencyjności w obliczu «powiązanych ze sobą wyzwań», z którymi mierzy się branża.
REKLAMA
REKLAMA
Podczas konferencji prasowej w Brukseli komisarz europejski ds. zrównoważonego transportu i turystyki, Apostolos Tzitzikostas, określił turystykę jako «znacznie więcej niż wakacje» i «siłę czyniącą dobro». Oprócz tego, że zbliża ludzi i pokazuje to, co w naszym kontynencie najlepsze, Tzitzikostas podkreślił, że sektor jest «fundamentem naszej gospodarki».
„Przede wszystkim to niezwykła różnorodność naszych krajów i regionów sprawia, że Europa jest wiodącym celem podróży na świecie” – dodał.
Jak wynika z raportu Komisji Europejskiej, turystyka w Europie „przynosi znaczną wartość gospodarczą, społeczną i kulturową”. Daje zatrudnienie 20 mln osób, obejmuje 5 mln przedsiębiorstw turystycznych – z czego 99% stanowią małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) – i odpowiada za 10% unijnej wartości dodanej brutto.
Branża mierzy się jednak z geopolityczną niepewnością, niedoborem kadr i talentów, skutkami zmian klimatycznych, a także zmieniającymi się oczekiwaniami podróżnych – wyzwaniami, które, jak podkreśliła Komisja, wymagają „wspólnego podejścia”.
Cele strategii
Powołany zostanie wysokiego szczebla Sojusz na rzecz Turystyki w UE, który ma zbliżyć państwa członkowskie, regiony, władze lokalne, przedsiębiorstwa turystyczne i innych uczestników rynku. Celem jest utrzymanie Europy „jako wiodącego światowego kierunku podróży”. Sojusz będzie promować kontynent poprzez inicjatywy takie jak Destination Europe i Europejskie Stolice Turystyki, a jednocześnie dbać o to, by sektor pozostawał korzystny zarówno dla mieszkańców, jak i odwiedzających.
Zgodnie z założeniami Komisji strategia ma stworzyć „bardziej konkurencyjny sektor turystyki”. Ma zapewnić MŚP turystycznym oraz organizacjom zarządzającym destynacjami dostęp do umiejętności, narzędzi cyfrowych i danych, tak aby mogły się rozwijać w sposób innowacyjny i zrównoważony.
Strategia zakłada także „ograniczenie biurokracji” i likwidację „zbędnych barier administracyjnych”. Wśród działań znalazła się nowa Akademia Turystyki UE, która ma prowadzić kluczowe szkolenia i rozwijać najbardziej potrzebne w sektorze kompetencje, a także utworzenie Wspólnej Europejskiej Przestrzeni Danych Turystycznych oraz Obserwatorium Turystyki UE do analizowania najważniejszych trendów.
Zdaniem Raffaele Fitto, wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej ds. spójności i reform, turystyka stwarza szanse dla rozwoju terytorialnego. „Naszym celem jest, aby turystyka przynosiła wzrost gospodarczy i dobrobyt we wszystkich naszych regionach, przy jednoczesnym zachowaniu różnorodności i wyjątkowej tożsamości naszych terytoriów” – powiedział.
Oznacza to m.in. promowanie zrównoważonego zarządzania turystyką i równoważenie napływu turystów, poprzez wspieranie mniej odwiedzanych kierunków oraz zachęcanie do podróżowania przez cały rok. Cel ten wspiera unijny Model Zarządzania Turystyką, rekomendacja Rady, pakiet narzędzi na rzecz zrównoważonej turystyki oraz unijna sieć koordynacji kryzysowej w turystyce.
Korzenie strategii sięgają wystąpienia z 2025 roku komisarza Tzitzikostasa podczas Globalnego Forum Turystyki w Brukseli. „Zrównoważony rozwój oznacza ograniczanie emisji, również z podróży do miejsc docelowych i w ich obrębie. Oznacza też mądre gospodarowanie zasobami, ochronę dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego oraz zapewnienie, by turystyka przyczyniała się do zrównoważonego rozwoju regionalnego w całej Europie” – mówił wówczas.
Jak branża ocenia nową strategię
Europejskie Stowarzyszenia Biur Podróży i Organizatorów Turystyki (ECTAA) przyjęły nową strategię jako „wizję zrównoważonej, dobrze skomunikowanej i odpornej turystyki w Europie”.
ECTAA oceniła, że inicjatywa wyznacza „ambitny kierunek dla destynacji, podróżnych i szerzej rozumianej społeczności turystycznej”, dodając, że skoordynowane europejskie podejście jest „kluczowe, by ukierunkować zrównoważony wzrost i utrzymać globalną pozycję Europy jako wiodącego celu podróży na świecie”.
Organizacja pochwaliła Komisję za zajęcie się tym, co określiła jako „kluczowe czynniki strukturalne”: zrównoważonym rozwojem turystyki, inwestycjami w umiejętności, stworzeniem odpowiednich ram dla MŚP oraz wzmocnieniem łączności – zwłaszcza poprzez ukierunkowane działania dotyczące kolei i regulacji lotnictwa.
„Przedsiębiorstwa zmagają się z rosnącymi kosztami i niepewnością, a konkurencja pozostaje silna” – powiedział Eric Dresin, sekretarz generalny ECTAA. „Dlatego z zadowoleniem przyjmujemy strategię Komisji jako szansę, by turystyka otrzymała należytą uwagę i wsparcie. Silna europejska branża turystyczna potrzebuje konkurencyjnego otoczenia biznesowego i możliwości inwestowania we własną przyszłość”.
Światowa organizacja transportu drogowego IRU uznała strategię za „ważny kamień milowy w tworzeniu wspólnej wizji UE na rzecz bardziej konkurencyjnego, zrównoważonego, odpornego i inkluzywnego sektora turystycznego”.
Podkreślono też, że Komisja po raz pierwszy dostrzega „trudności, z jakimi mierzą się przewoźnicy autokarowi, próbując odnaleźć się w gąszczu lokalnych miejskich ograniczeń wjazdu dla pojazdów”, gdy operatorzy w całej Europie funkcjonują w warunkach rozdrobnionych przepisów.
Według IRU oznacza to zobowiązanie do zmierzenia się z tym wyzwaniem poprzez poprawę dostępu do informacji o zasadach rejestracji pojazdów w miastach, a także krok w stronę utworzenia europejskiego «jednego okienka» z informacjami o zasadach wjazdu pojazdów do stref miejskich, czego sektor od dawna się domaga.
Na tle lata naznaczonego zmiennością oraz napięciami geopolitycznymi i klimatycznymi Europejska Komisja Turystyki (ETC) oceniła strategię Komisji jako „pozytywny pierwszy krok w stronę zacieśnienia wielopoziomowego zarządzania i głębszej współpracy między instytucjami europejskimi a interesariuszami z sektora turystyki”.