Cena referencyjna gazu w Europie w środę po południu przekroczyła 100 €/MWh, pierwszy raz od kryzysu energetycznego z 2022 r., po ostrzeżeniu komisarza UE ds. energii przed kolejnym kryzysem i trudną zimą.
Cena referencyjnego kontraktu na gaz ziemny w Europie w środę po południu przebiła poziom 100 euro za megawatogodzinę – pułap ostatnio notowany w grudniu 2022 r., w szczytowym momencie kryzysu energetycznego po rosyjskiej, pełnoskalowej inwazji na Ukrainę.
REKLAMA
REKLAMA
Ten próg został przekroczony zaledwie kilka godzin po tym, jak unijny komisarz ds. energii, Dan Jørgensen, stwierdził, że blok stoi w obliczu nowego kryzysu energetycznego i trudnej zimy.
Kontrakt na najbliższy miesiąc (front-month) na holenderskim hubie gazowym TTF, będący punktem odniesienia dla cen gazu w Europie, o godz. 16.00 czasu środkowoeuropejskiego (CET) wyceniany był na 100,37 euro za megawatogodzinę, co oznacza wzrost o ponad 4 proc. w ciągu dnia. Przed wybuchem wojny z Iranem pod koniec lutego kosztował ok. 32 euro, choć wciąż pozostaje daleko poniżej rekordu z sierpnia 2022 r., kiedy sięgał ok. 340 euro.
„Po raz kolejny z powodu zawirowań geopolitycznych Europa staje w obliczu kolejnego kryzysu energetycznego” – powiedział Jørgensen w środę rano dziennikarzom w Brukseli, po spotkaniu z przedstawicielami europejskich rafinerii ropy naftowej.
„Wiemy, że ta zima będzie trudna dla obywateli Europy i dla naszej gospodarki jako całości” – dodał, podkreślając, że rachunki za paliwa w UE „szybują w górę”.
Komisja przewiduje także, że globalny rynek oleju napędowego pozostanie napięty co najmniej do 2027 r., co będzie utrzymywać wysokie ceny energii. Jednocześnie chce zwiększyć produkcję w europejskich rafineriach, z których około jedna czwarta została zamknięta w ciągu ostatnich dwóch dekad.
Zima za pasem, magazyny gazu wciąż słabo zapełnione
Dostawy gazu do Europy są obecnie mocno ograniczone.
Zakłócenia w wysyłce skroplonego gazu ziemnego (LNG) spowodowane wojną z Iranem odcięły dostawy z kilku kierunków, przede wszystkim z Kataru, a Europa weszła w sezon letni z poziomem zapełnienia magazynów wyraźnie poniżej normy.
Według unijnej Agencji ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER) 21 października unijne magazyny gazu były zapełnione w 75 proc., czyli wyraźnie poniżej zwyczajowego celu 90 proc. do 1 listopada, który państwa członkowskie mogą obecnie stosować bardziej elastycznie.
Na koniec ubiegłej zimy magazyny były zapełnione zaledwie w 28 proc., wobec dziewięcioletniej średniej na poziomie ok. 40 proc., a ich ponowne zapełnianie przebiegało wolno i było kosztowne. ACER szacuje, że wojna zwiększyła rachunek Europy za import gazu o 18–33 mld euro.
Latem do UE praktycznie nie docierały dostawy LNG z Kataru, co sprawiło, że blok coraz bardziej polega na Stanach Zjednoczonych, które – jak dodaje ACER – zapewniają obecnie ok. 30 proc. dostaw gazu do UE.
Agencja ostrzega, że zimą Europa będzie również konkurować z Azją o wolne ładunki LNG, co może narazić ją na kolejne gwałtowne wahania cen. Zapotrzebowanie na gaz jest jednak ok. 20 proc. niższe niż przed kryzysem z 2022 r., dzięki czemu surowiec zgromadzony w magazynach wystarczy na dłużej.
Unia gorączkowo szuka alternatywnych źródeł dostaw gazu.
Jak wynika z projektu oświadczenia na ich szczyt w Montrealu w czwartek i piątek, do którego dotarł Euronews, blok i Kanada rozważają długoterminową umowę na dostawy LNG.
W czwartek mają się też spotkać ministrowie energii państw UE.