Prezydent Rosji spotkał się z Pezeszkianem w Turkmenistanie i obiecał zrobić „wszystko, co w naszej mocy”, by zakończyć wojnę USA z Iranem, choć Rosja nie jest oficjalnym mediatorem.
Władimir Putin zapowiedział w czwartek, że zrobi „wszystko, co w naszej mocy”, aby pomóc zakończyć wojnę między Iranem a USA. Przedstawił w ten sposób Rosję jako potencjalnego mediatora na Bliskim Wschodzie, choć sam kontynuuje pełnoskalową inwazję na Ukrainę, która trwa już piąty rok.
Prezydent Rosji mówił tak podczas dwustronnego spotkania z irańskim prezydentem Masudem Pezeszkianem w Avazeh, na turkmeńskim wybrzeżu Morza Kaspijskiego. Pochwalił Teheran za – jak to ujął – „prawdziwe wysiłki” na rzecz zakończenia wojny.
Pezeszkian poinformował, że Iran i USA wymieniły się propozycjami zakończenia konfliktu i ponownego otwarcia cieśniny Ormuz. Dodał, że Teheran analizuje je i poprawia, zanim zostaną ostatecznie uzgodnione za pośrednictwem mediatorów. Mimo trwających ataków USA Iran – jak podkreślił – nie odejdzie od stołu rozmów.
„Rozmawiamy, ale za każdym razem, gdy negocjujemy ze Stanami Zjednoczonymi, oni znów atakują” – powiedział Pezeszkian. „Mimo to nie porzucimy stołu negocjacyjnego ani dialogu”.
Wyjaśnił, że po zakończeniu poprawek propozycje trafią do mediatorów. „Mamy usiąść z obecnymi mediatorami i ostatecznie je uzgodnić” – dodał.
Było to siódme spotkanie obu prezydentów od objęcia urzędu przez Pezeszkiana. Poprzedziła je rozmowa telefoniczna 7 października – w dniu urodzin Putina – podczas której omawiali sytuację w regionie oraz negocjacje między Iranem a USA.
Wcześniej obaj przywódcy spotkali się osobiście 1 września, na marginesie szczytu Szanghajskiej Organizacji Współpracy w Biszkeku.
Rosja nie pełni roli mediatora w negocjacjach USA–Iran. Dotychczas rozmowom przewodzą Katar i Pakistan.
Relacje Iran–Rosja dalej się zacieśniają
Relacje wojskowe, dyplomatyczne i gospodarcze między Iranem a Rosją umocniły się po rozpoczęciu przez Rosję pełnoskalowej inwazji na Ukrainę na początku 2022 roku.
Wojna Iranu, która zaczęła się od wspólnych amerykańsko-izraelskich uderzeń 28 lutego, doprowadziła do częstszych konsultacji Moskwy i Teheranu w sprawie wsparcia politycznego i materialnego oraz współpracy finansowej.
Od 2022 roku Iran dostarcza Rosji technologię dronów Shahed, na której Moskwa oparła własną wersję typu Geran – kluczowe narzędzie codziennych ataków na ukraińskie cele cywilne i infrastrukturę – a także pociski krótkiego zasięgu.
Moskwa mierzy się też z oskarżeniami, że przekazuje Teheranowi dane do namierzania celów przy atakach na interesy USA na Bliskim Wschodzie.
Według Putina wymiana handlowa między obu państwami wzrosła w 2025 roku o ponad 21 proc. i utrzymywała ten trend w pierwszych siedmiu miesiącach 2026 roku. Dodał, że relacje rozwijają się w ramach kompleksowej umowy o partnerstwie strategicznym podpisanej na początku ubiegłego roku.
Pezeszkian ocenił obecną sytuację jako szansę na pogłębienie współpracy i stwierdził, że Teheran i Moskwa powinny koordynować działania „szybciej i silniej”.
Miliardowa pożyczka dla Iranu wciąż nieuruchomiona
W dniach poprzedzających spotkanie irańskie media państwowe donosiły, że Rosja jest gotowa udzielić Teheranowi pożyczki w wysokości 1 miliarda dolarów, określanej jako pierwsza transza pakietu o wartości 20 miliardów dolarów, uzgodnionego podczas spotkania Alego Laridżaniego z Putinem.
Półoficjalna agencja Fars, powiązana z Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC), podała, że przygotowania do wypłaty tej kwoty zostały zakończone. Spory między instytucjami w Iranie o sposób wydania pieniędzy uniemożliwiły jednak Teheranowi przekazanie numeru konta potrzebnego do sfinalizowania przelewu.
Według tego samego źródła irańska Organizacja Planowania i Budżetu chce przeznaczyć środki na import samochodów i pobór ceł, Ministerstwo Nafty domaga się ich na sprzęt dla sektora naftowego, a Ministerstwo Rolnictwa zabiega o skierowanie pieniędzy na import podstawowych towarów.
Dwustronne spotkanie odbyło się w przeddzień szczytu przywódców Wspólnoty Niepodległych Państw (WNP) – gremium dziewięciu byłych republik radzieckich poświęconego współpracy regionalnej – oraz oddzielnej konferencji ekologicznej dotyczącej Morza Kaspijskiego, również zorganizowanej w Turkmenistanie. Zgromadziła ona przywódców Iranu, Rosji, Azerbejdżanu, Kazachstanu i Turkmenistanu.